Verkiezingsprogramma's 2025 overzelfbewoningsplicht
De Partij voor de Dieren beschouwt wonen als een recht en wil woningen beschermen tegen speculatie en huisjesmelkerij. Hoewel het woord "zelfbewoningsplicht" niet letterlijk voorkomt, pleit de partij voor maatregelen die het gebruik van woningen als handelswaar tegengaan, zoals het beperken van het aantal verhuurpanden per particuliere verhuurder en het lokaal sturen op de verdeling van woningen. De kern van hun visie is dat huizen bedoeld zijn om in te wonen, niet om aan te verdienen.
Beperken van speculatie en huisjesmelkerij
De PvdD wil het onaantrekkelijk maken om woningen te gebruiken als verdienmodel door huisjesmelkers en speculanten te beperken. Dit sluit aan bij het principe van zelfbewoningsplicht, omdat het voorkomt dat woningen worden opgekocht voor verhuur of speculatie in plaats van bewoning door de eigenaar zelf.
“Huizen zijn om in te wonen, niet om een slaatje uit te slaan. Steeds meer mensen komen in de knel door hun hoge huur, of kunnen geen aanspraak maken op een huurwoning. Huisjesmelken en speculeren maken we onaantrekkelijk door maatregelen in te voeren waarmee (lokaal) gestuurd kan worden op de verdeling van woningen.”
“We beperken het aantal panden dat een particuliere verhuurder mag verhuren.”
Lokaal sturen op woningverdeling
De partij wil gemeenten de mogelijkheid geven om lokaal te sturen op wie woningen mag bewonen, wat ruimte biedt voor het invoeren van een zelfbewoningsplicht als instrument tegen speculatie.
“Huisjesmelken en speculeren maken we onaantrekkelijk door maatregelen in te voeren waarmee (lokaal) gestuurd kan worden op de verdeling van woningen.”
BIJ1 pleit voor een wettelijke zelfbewoningsplicht als onderdeel van een bredere aanpak tegen woningnood, speculatie en leegstand. Ze willen dat woningen daadwerkelijk door de eigenaar worden bewoond om huisjesmelkers en beleggers te weren, en zo wonen weer als basisrecht te beschermen in plaats van als verdienmodel. De zelfbewoningsplicht wordt gecombineerd met strenge maatregelen tegen leegstand en speculatie.
Wettelijke zelfbewoningsplicht om speculatie en leegstand te bestrijden
BIJ1 wil een zelfbewoningsplicht invoeren zodat woningen niet langer als beleggingsobject kunnen worden gebruikt, maar daadwerkelijk dienen als woonruimte voor mensen. Dit moet bijdragen aan het tegengaan van leegstand, het beschermen van huurders en het terugdringen van huisjesmelkers en speculanten. De maatregel wordt expliciet gekoppeld aan actieve handhaving en aanvullende wetgeving tegen speculatie.
“Daarnaast hanteren we een zelfbewoningsplicht ↗ en een wet tegen speculatie ↗.”
“Het recht op wonen wordt wettelijk afdwingbaar. Het kraakverbod wordt opgeheven en het niet benutten van woningen en panden wordt verboden. Er komt actieve handhaving om leegstand te bestrijden, onder andere door middel van onteigening ↗. Daarnaast hanteren we een zelfbewoningsplicht ↗ en een wet tegen speculatie ↗.”
Het CDA-verkiezingsprogramma noemt nergens expliciet een "zelfbewoningsplicht" en doet geen concrete voorstellen om deze plicht wettelijk in te voeren of te versterken. Het programma richt zich vooral op het stimuleren van woningbouw, het tegengaan van leegstand en het reserveren van woningen voor specifieke doelgroepen, maar noemt geen verplichting tot zelfbewoning voor kopers. Voor kiezers betekent dit dat het CDA geen uitgesproken beleid voert op het gebied van zelfbewoningsplicht.
Geen expliciet beleid voor zelfbewoningsplicht
Het CDA benoemt nergens in het programma een concrete zelfbewoningsplicht als instrument om woningen voor eigen gebruik te reserveren of beleggers te weren. In plaats daarvan richt het CDA zich op andere maatregelen om de woningmarkt toegankelijker te maken, zoals het tegengaan van leegstand en het reserveren van woningen voor bepaalde groepen.
“We stimuleren gemeenten met de Huisvestingswet een deel van de nieuwbouwwoningen te reserveren voor eigen inwoners of voor specifieke doelgroepen, zoals leraren, agenten en zorgmedewerkers.”
“We introduceren een leegstandsheffing in de wet: nu staan nog te veel panden onnodig leeg.”
D66 noemt de term "zelfbewoningsplicht" niet expliciet in het verkiezingsprogramma en doet geen concrete voorstellen die direct onder deze noemer vallen. Wel pleit D66 voor maatregelen die woningzoekenden beschermen tegen beleggers en speculatie, zoals het belasten van beleggers en het geven van meer zeggenschap aan gemeenten over grond en woningtoewijzing. Een expliciet standpunt over het invoeren of uitbreiden van een zelfbewoningsplicht ontbreekt.
Maatregelen tegen speculatie en voor zeggenschap gemeenten
D66 wil gemeenten meer mogelijkheden geven om grondspeculatie tegen te gaan en woningzoekenden te beschermen, maar noemt geen zelfbewoningsplicht als instrument. De focus ligt op het belasten van beleggers en het vergroten van gemeentelijke regie.
FVD noemt de zelfbewoningsplicht nergens expliciet in haar verkiezingsprogramma en doet geen concrete voorstellen voor het invoeren, behouden of afschaffen ervan. Het programma legt juist nadruk op het beschermen van eigendomsrechten, het toegankelijk houden van de woningmarkt voor zowel particulieren als investeerders, en het beperken van overheidsbemoeienis. Er zijn geen standpunten of beleidsmaatregelen die direct of indirect pleiten voor een zelfbewoningsplicht.
Geen pleidooi voor zelfbewoningsplicht, juist ruimte voor investeerders
FVD verzet zich tegen restricties op woningbezit en verhuur, en wil de woningmarkt openhouden voor zowel particulieren als bedrijven en investeerders. Dit impliceert een afwijzing van de zelfbewoningsplicht, omdat zo’n plicht juist investeerders zou uitsluiten en eigendomsrechten zou beperken.
“We zetten de overdrachtsbelasting vast op 2%, ook voor bedrijven en investeerders, zodat de woningmarkt toegankelijk blijft voor iedereen.”
“We geven verhuurders volledige vrijheid in de keuze van hun huurders, zodat het aanbod in de huurmarkt weer wordt vergroot, met name in het middensegment.”
GroenLinks-PvdA is voorstander van een landelijke zelfbewoningsplicht, oftewel opkoopbescherming, om te voorkomen dat woningen worden opgekocht door beleggers en speculanten. Zij willen dat woningen primair beschikbaar zijn voor mensen die er zelf in gaan wonen, met als doel starters en woningzoekenden te beschermen en speculatie tegen te gaan.
Landelijke opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht
GroenLinks-PvdA wil een landelijke opkoopbescherming invoeren zodat woningen alleen gekocht mogen worden door mensen die er zelf gaan wonen. Dit moet voorkomen dat beleggers en speculanten woningen opkopen voor verhuur of doorverkoop, waardoor starters en woningzoekenden meer kans krijgen op een betaalbare koopwoning.
“Als je een woning koopt, is het de bedoeling dat je er ook gaat wonen. Met een opkoopbescherming zorgen we dat woningen naar mensen gaan die er gaan wonen, in plaats van naar speculanten die alleen woningen kopen om ze weer met winst door te verkopen.”
“In het hele land komt er een opkoopbescherming die starters beschermt.”
De SGP noemt de zelfbewoningsplicht niet expliciet in haar verkiezingsprogramma en doet geen concrete voorstellen om deze plicht landelijk of lokaal in te voeren of te versterken. Het programma legt de nadruk op het benutten van de bestaande woningvoorraad, het tegengaan van leegstand en het stimuleren van lokale maatwerkoplossingen, maar noemt geen verplichting tot zelfbewoning als instrument. Kiezers die specifiek zoeken naar een standpunt over zelfbewoningsplicht vinden bij de SGP geen uitgesproken of uitgewerkt beleid op dit punt.
Geen expliciet beleid voor zelfbewoningsplicht
De SGP benoemt nergens expliciet de invoering, uitbreiding of het belang van een zelfbewoningsplicht voor woningen. In plaats daarvan ligt de focus op het beter benutten van de bestaande woningvoorraad en het bieden van ruimte aan lokale overheden om maatwerk te leveren. Er wordt geen direct verband gelegd tussen deze maatregelen en het verplicht zelf bewonen van aangekochte woningen.
“De SGP wil dat we de bestaande woningvoorraad veel beter gaan benutten door optoppen, splitsen en hospitaverhuur mogelijk te maken.”
“De SGP vindt dat het lokale bestuur een grote rol heeft in de woningbouwopgave. Zij krijgen daarom veel ruimte voor lokale initiatieven, gebaseerd op lokale behoeften.”
De SP pleit voor een landelijke zelfbewoningsplicht om te voorkomen dat woningen worden opgekocht door beleggers en gebruikt voor winst in plaats van bewoning. Het belangrijkste concrete voorstel is het invoeren van een landelijke woonplicht, zodat huizen daadwerkelijk worden gebruikt als thuis voor mensen en niet als investeringsobject. Hiermee wil de SP de woningmarkt toegankelijker maken voor woningzoekenden en speculatie tegengaan.
Landelijke zelfbewoningsplicht invoeren
De SP wil een landelijke zelfbewoningsplicht instellen om te waarborgen dat woningen daadwerkelijk worden bewoond door de eigenaar en niet worden opgekocht door beleggers voor verhuur of speculatie. Dit moet ervoor zorgen dat huizen beschikbaar blijven voor mensen die er zelf willen wonen en niet voor winstbejag. De maatregel is gericht op het tegengaan van woningnood en het beschermen van woningzoekenden tegen de negatieve effecten van beleggers op de woningmarkt.
“Huizen zijn om in te wonen. Woningen zijn er voor mensen, niet voor beleggers. We voeren een landelijke woonplicht in. Zo zullen huizen gebruikt worden waarvoor ze bedoeld zijn: als thuis.”
De VVD is tegen de lokale zelfbewoningsplicht en wil deze afschaffen. Volgens de partij belemmert zo’n plicht het aanbod van huurwoningen en werkt het marktverstorend, waardoor woningzoekenden juist minder kansen krijgen. De VVD kiest voor meer vrijheid voor verhuurders en minder regulering op de woningmarkt.
Schrappen van de lokale zelfbewoningsplicht
De VVD wil de lokale zelfbewoningsplicht afschaffen omdat deze volgens hen de huurmarkt afknijpt en het woningaanbod beperkt. De partij stelt dat minder regels en meer ruimte voor verhuur juist nodig zijn om het woningtekort op te lossen en de huurprijzen te verlagen.
“We schrappen de Wet betaalbare huur, de lokale zelfbewoningsplicht en het verbod op tijdelijke contracten.”
Volt noemt de term "zelfbewoningsplicht" niet expliciet in haar verkiezingsprogramma en doet geen concrete voorstellen om deze plicht landelijk in te voeren of te versterken. Het programma richt zich vooral op het tegengaan van leegstand, het betaalbaar houden van wonen en het stimuleren van doorstroom, maar noemt geen specifieke maatregelen rondom zelfbewoningsplicht. Kiezers die een expliciet standpunt over zelfbewoningsplicht zoeken, vinden dit niet terug bij Volt.
Leegstand ontmoedigen via belasting (indirect relevant)
Volt wil leegstand van woningen ontmoedigen via een Vlaamse aanpak met een oplopende gemeentelijke belasting, wat indirect kan bijdragen aan meer bewoning door eigenaren, maar dit is geen zelfbewoningsplicht.
“De leegstand van woningen moet worden ontmoedigd. Volt pleit daarom voor de Vlaamse aanpak, een methode waarbij leegstand wordt aangepakt met een jaarlijks stijgende gemeentelijke belasting.”
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma