Verkiezingsprogramma's 2025 overwia, aof
GroenLinks-PvdA wil het arbeidsongeschiktheidsstelsel eerlijker en toegankelijker maken door de WIA-drempel te verlagen en een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers in te voeren. Ze willen dat minder mensen buiten de boot vallen en dat het beoordelen van arbeidsongeschiktheid menselijker gebeurt. Daarnaast pleiten ze voor herstel van fouten bij het UWV en compensatie voor gedupeerden.
WIA-drempel verlagen en stelsel eerlijker maken
GroenLinks-PvdA vindt dat het huidige arbeidsongeschiktheidsstelsel te streng is en dat te veel mensen buiten de regelingen vallen. Door de WIA-drempel te verlagen en het beoordelen menselijker te maken, willen ze meer bestaanszekerheid bieden aan mensen die (langdurig) niet kunnen werken.
“Zo verlagen we de WIA-drempel, waardoor minder mensen buiten de boot vallen. Het beoordelen van wat iemand nog kan gebeurt met oog voor de menselijke maat.”
“Wie ziek wordt, mag niet in financiële onzekerheid belanden. Daarom pakken we de onrechtvaardigheden uit het arbeidsongeschiktheidsstelsel aan.”
Verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers
Omdat veel zzp’ers geen vangnet hebben bij ziekte of arbeidsongeschiktheid, wil GroenLinks-PvdA een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle zzp’ers invoeren. Dit moet zorgen voor financiële rust en solidariteit.
“Daarom komt er een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle zzp’ers, met een eerlijke bijdrage van de opdrachtgever en een inkomensafhankelijke premie.”
“Zo draagt iedereen zijn steentje bij en heb je als zzp’er financiële rust wanneer het tegenzit met je gezondheid.”
Hersteloperatie UWV en compensatie voor fouten
GroenLinks-PvdA erkent dat fouten van het UWV veel mensen in onzekerheid hebben gebracht. Ze willen een regeling voor belastingvrije compensatie zonder negatieve gevolgen voor toeslagen, en uitsluiting van terugvorderingen bij fouten van de overheid.
Het CDA wil het stelsel van arbeidsongeschiktheid (WIA) en loondoorbetaling bij ziekte grondig vereenvoudigen en toekomstbestendig maken, met meer nadruk op passend werk, snellere interventie en preventie. Ze pleiten voor één uitkering voor zowel duurzame als niet-duurzame arbeidsongeschikten, zonder bestaande rechten aan te tasten, en willen werkgevers ontzorgen met meer zekerheid en minder langdurige verplichtingen.
Grondige vereenvoudiging en herziening van de WIA
Het CDA vindt het huidige stelsel te complex en onvoldoende effectief voor zowel werknemers als werkgevers. Ze willen het systeem eenvoudiger, eerlijker en meer gericht op re-integratie en preventie, mede op basis van adviezen van experts en in samenwerking met sociale partners.
“We herzien het stelsel voor de arbeidsongeschiktheidsverzekering met de nadruk op passend werk, snellere interventie, preventie en duurzame re-activatie, op basis van het advies van de Octas, in relatie tot de Ziektewet. Het moet ook eenvoudiger, duidelijker en eerlijker. Dat doen we samen met sociale partners. Ook vragen we expliciet ervaringsdeskundigen om mee te denken.”
“Ondertussen werken we aan het vergaand vereenvoudigen van de WIA, onder meer bij de vaststelling van maatmanloon en dagloon en de keuringssystematiek.”
Eén uitkering voor alle arbeidsongeschikten
Het CDA wil het onderscheid tussen duurzame en niet-duurzame arbeidsongeschiktheid opheffen en vervangen door één uitkering, waarbij de rechten van bestaande uitkeringen behouden blijven. Dit moet het stelsel overzichtelijker en eerlijker maken.
“Voor een toekomstbestendig arbeidsongeschiktheidsstelsel maken we één uitkering voor duurzame en niet-duurzame arbeidsongeschikten; we tasten de rechten van bestaande uitkeringen niet aan. Dit werken we uit samen met de sociale partners.”
Minder langdurige werkgeversverantwoordelijkheid en meer zekerheid
Het CDA erkent dat de huidige langdurige loondoorbetalingsplicht voor werkgevers knelt. Ze willen werkgevers in het tweede ziektejaar meer zekerheid bieden en de begeleiding naar werk buiten de organisatie vergemakkelijken, onder andere via een verzuim-ontzorg-verzekering.
“We verlichten de verantwoordelijkheden voor werkgevers door in het tweede ziektejaar zekerheid te bieden dat de werknemer kan worden begeleid naar werk buiten de organisatie met een verzuim-ontzorg-verzekering, zoals afgesproken in het arbeidsmarktpakket.”
Meer en snellere interactie tijdens ziekte
Het CDA wil dat er al in de eerste twee jaar van ziekte meer en frequentere interactie plaatsvindt tussen werkgever en werknemer, om herstel en re-integratie te bevorderen.
“We willen een hogere frequentie van interactie, al tijdens de eerste twee jaar van ziekte, om herstel en re-activatie te bevorderen, met verantwoordelijkheid van werkgever en werknemer en duidelijker afspraken.”
De ChristenUnie vindt het huidige stelsel voor arbeidsongeschiktheid (WIA) te complex en soms onrechtvaardig, en wil dit vereenvoudigen en eerlijker maken. Ze pleiten voor uniformering van de WIA-regelingen, een maatwerkregeling voor terminaal zieken, en oplossingen voor mensen die nu buiten de WIA vallen. Ook moet het UWV problemen bij de uitvoering van de WIA oplossen zodat burgers niet financieel benadeeld worden.
Uniformeren en vereenvoudigen van de WIA
De ChristenUnie wil de verschillende regelingen binnen de WIA uniformeren en het stelsel eenvoudiger en rechtvaardiger maken. Ze willen een maatwerkregeling voor terminaal zieken en oplossingen voor mensen die nu buiten de WIA vallen, zoals mensen die minder dan 35% arbeidsongeschikt zijn.
“Het stelsel voor verzekering van arbeids-ongeschiktheid is nodeloos ingewikkeld en soms regelrecht onrechtvaardig. We uniformeren de verschillende regelingen in de WIA en introduceren een maatwerkregeling voor mensen die terminaal ziek zijn.”
“Ook zoeken we een oplossing voor mensen die minder dan 35% arbeidsongeschikt zijn. Zij krijgen nu geen WIA-uitkering en eindigen vaak ziek in de bijstand. Dit vraagt om een oplossing in de WIA of een verlicht bijstandsregime.”
Problemen bij UWV-uitvoering WIA oplossen
De partij erkent dat er veel problemen zijn bij de uitvoering van de WIA door het UWV en vindt dat deze moeten worden opgelost zonder dat burgers financieel benadeeld worden.
“Er zijn veel problemen bij het UWV, met name bij de uitvoering van de WIA. Er moet volledige duidelijkheid komen. Het UWV zal de situatie op passende wijze moeten oplossen waarbij burgers financieel niet benadeeld worden.”
Toegankelijkheid van re-integratie-instrumenten, ongeacht uitkeringsvorm
De ChristenUnie wil dat instrumenten als jobcoaching en loonkostensubsidie eenvoudiger toegankelijk worden voor werkgevers, ongeacht of de werknemer een WIA-, WW- of bijstandsuitkering ontvangt.
“De verschillende instrumenten (zoals jobcoaching of loonkostensubsidie) worden eenvoudiger toegankelijk voor werkgevers, ongeacht via welke wet (WIA, WW, bijstand) de werknemer nu een uitkering ontvangt.”
BBB wil het sociale vangnet behouden, waaronder de WIA, maar pleit voor een eenvoudiger en menselijker uitvoering. Voor werkgevers wil BBB de loondoorbetalingsplicht bij ziekte terugbrengen naar één jaar en de AOF-premie verlagen, zodat vooral kleine ondernemers worden ontlast.
WIA als vangnet behouden, uitvoering eenvoudiger
BBB vindt dat de WIA als vangnet moet blijven bestaan, maar dat de uitvoering minder bureaucratisch en toegankelijker moet worden. Het huidige systeem is volgens BBB te complex en ontoegankelijk voor mensen die het nodig hebben.
Loondoorbetaling bij ziekte terug naar één jaar, AOF-premie omlaag
BBB wil de loondoorbetalingsplicht bij ziekte voor kleine werkgevers terugbrengen naar één jaar en de AOF-premie verlagen. Hiermee wil BBB het risico en de lasten voor kleine ondernemers verminderen, terwijl het vangnet voor zieke werknemers behouden blijft.
“Eerlijker ziekteregime voor werkgevers: loondoorbetaling terug naar één jaar. BBB wil de ver plichting voor kleinere werkgevers om bij ziekte twee jaar lang loon door te betalen terugbrengen naar één jaar. Het tweede jaar wordt opgevangen via een collectieve regeling, gefinancierd uit de AOF-premie, die BBB wil verlagen.”
D66 vindt dat de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) momenteel onvoldoende functioneert en pleit voor een fundamentele hervorming. Daarnaast wil D66 de verplichte loondoorbetaling bij ziekte voor werkgevers verkorten naar één jaar om het aanbieden van vaste contracten aantrekkelijker te maken. De partij zet in op meer passend en beschut werk voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten, met nadruk op maatwerk.
Fundamentele hervorming van de WIA
D66 signaleert dat de huidige WIA-regeling niet goed werkt: de instroom groeit, regels zijn onduidelijk en mensen krijgen niet altijd waar ze recht op hebben. Daarom pleit de partij voor een grondige herziening van het systeem, zodat het eerlijker en duidelijker wordt voor mensen met een arbeidsbeperking.
“De Wia (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) werkt op dit moment onvoldoende. De instroom groeit, de regels zijn onduidelijk en mensen krijgen niet altijd waar ze recht op hebben. Fundamentele hervorming is nodig.”
Kortere loondoorbetaling bij ziekte voor werkgevers
Om werkgevers te stimuleren meer vaste contracten aan te bieden, wil D66 de periode van verplichte loondoorbetaling bij ziekte terugbrengen naar één jaar. Dit verlaagt het risico voor werkgevers en moet de arbeidsmarkt toegankelijker maken voor mensen met een kwetsbare positie.
“Om ondernemers te stimuleren om meer vaste contracten aan te bieden wil D66 de verplichte loondoorbetaling bij ziekte verkorten naar 1 jaar.”
Meer passend en beschut werk voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten
D66 wil dat er meer mogelijkheden komen voor passend of beschut werk voor mensen die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn. Hierbij is maatwerk belangrijk, zodat deze groep beter kan deelnemen aan de arbeidsmarkt.
“In dat kader willen wij ook dat er meer passend werk is of beschut werk is voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten en anderen met afstand tot de arbeidsmarkt, belangrijk daarbij is maatwerk.”
DENK wil het sociale vangnet voor arbeidsongeschikten en zieke werknemers versterken door de uitkeringen op peil te houden en het vangnet voor kleine ondernemers te verbeteren. Ze pleiten voor het behoud van zekerheden zoals de WW-duur en willen een betaalbare oplossing voor loondoorbetaling bij ziekte voor kleine ondernemers. De partij richt zich op bestaanszekerheid en het voorkomen van inkomensverlies bij ziekte of arbeidsongeschiktheid.
Uitkeringen stijgen mee met prijzen en minimumloon
DENK vindt dat uitkeringen zoals de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) en bijstand voldoende moeten meestijgen met de kosten van levensonderhoud, zodat mensen met een arbeidsbeperking niet in armoede raken. Dit moet de bestaanszekerheid waarborgen en inkomensverlies bij ziekte of arbeidsongeschiktheid voorkomen.
“Werkloosheidsuitkeringen en bijstandsuitkeringen zullen voldoende stijgen met de prijzen om de koopkracht van mensen op peil te houden. De koppeling met het minimumloon blijft bestaan.”
Betaalbaar vangnet loondoorbetaling ziekte kleine ondernemers
Voor kleine ondernemers wil DENK een betaalbaar vangnet creëren voor loondoorbetaling bij ziekte, waarmee ze inspelen op de lasten die ziekte met zich meebrengt voor het MKB. Dit raakt aan de AOF (Arbeidsongeschiktheidsfonds) en de wens om ondernemers te beschermen tegen hoge kosten bij ziekte van personeel.
“We zorgen voor een betaalbaar vangnet voor de loondoorbetaling bij ziekte voor kleinere ondernemers. Hiermee komen we onder”
Behoud zekerheden arbeidsmarkt, inclusief WW-duur
DENK wil bestaande zekerheden voor werknemers behouden, waaronder de duur van de WW (werkloosheidswet), en spreekt zich uit tegen het verminderen van ontslagbescherming. Dit sluit aan bij hun bredere visie op bestaanszekerheid bij arbeidsongeschiktheid.
“Wij willen dat zekerheden op de arbeidsmarkt voor werknemers behouden blijven. Dat betekent dat wij ons uitspreken tegen een vermindering van de ontslagbescherming en dat wij behoud willen van de WW duur.”
JA21 vindt dat het huidige ziekte- en arbeidsongeschiktheidsstelsel (waaronder WIA en AOF) te complex en ontmoedigend is voor werkgevers om vaste contracten te geven. De partij wil het stelsel hervormen door kortere loondoorbetaling bij ziekte, snellere re-integratie en meer werkbare regels, zodat werkgevers minder risico lopen en mensen sneller weer aan het werk kunnen.
Ziekte- en arbeidsongeschiktheidsstelsel werkbaarder maken
JA21 signaleert dat het huidige stelsel rondom ziekte en arbeidsongeschiktheid (waaronder WIA en AOF) werkgevers afschrikt om vaste contracten te geven en te veel regeldruk oplevert. De partij wil het systeem hervormen door de loondoorbetaling bij ziekte te verkorten, re-integratie te versnellen en het ontslagrecht te versoepelen, zodat het aannemen van personeel aantrekkelijker wordt en meer mensen aan het werk komen.
“Het ziekte- en arbeidsongeschiktheidsstelsel weer werkbaar maken.”
“JA21 wil kortere loondoorbetaling bij ziekte, snellere reïntegratie, en hervorming van het systeem dat nu werkgevers afschrikt om vaste contracten te geven.”
“Ontslagrecht versoepelen zodat de drempel voor werkgevers om personeel aan te nemen verlaagd wordt.”
NSC wil het arbeidsongeschiktheidsstelsel (WIA) grondig hervormen om het eerlijker, begrijpelijker en uitvoerbaarder te maken, en de instroom in de WIA terug te dringen. Ze stellen voor de WIA-drempel te verlagen naar 25%, de WGA-vervolguitkering af te schaffen, fouten bij het UWV snel te herstellen, en werkgevers te stimuleren om deels arbeidsongeschikten in dienst te nemen. Preventie, betere re-integratie en een betrouwbare uitvoering staan centraal in hun visie.
Grondige hervorming van het WIA-stelsel
NSC vindt het huidige WIA-stelsel te complex en oneerlijk en wil het daarom grondig hervormen. Ze willen de WIA-drempel verlagen naar 25% (conform ILO-verdrag), de WGA-vervolguitkering afschaffen, en het aantrekkelijker maken voor werkgevers om deels arbeidsongeschikten aan te nemen, onder andere via een ruimere no-riskpolis.
“We hervormen het arbeidsongeschiktheidsstelsel grondig om zo de WIA eerlijker, begrijpelijker en uitvoerbaarder te maken. Tegelijk maken we het aantrekkelijker voor werkgevers om deels arbeidsongeschikte werknemers in dienst te houden of aan te nemen, onder meer door een verruiming van de no-riskpolis. De bestaansonzekere WGA-vervolguitkering wordt afgeschaft en vervangen door werkimpulsen die zowel voor werkgevers als werknemers stimulerend zijn. Daarnaast verlagen we de WIA-drempel naar 25% om te voldoen aan internationale verplichtingen (ILO-verdrag).”
Hersteloperaties en fouten bij UWV snel en zorgvuldig oplossen
NSC erkent dat er veel fouten zijn gemaakt bij de uitvoering van de WIA door het UWV en wil dat deze snel, zorgvuldig en volledig worden hersteld. Gedupeerden moeten een herbeoordeling of second opinion kunnen krijgen, en te veel ontvangen uitkeringen hoeven niet te worden terugbetaald.
“De hersteloperaties bij het UWV moeten snel, zorgvuldig en volledig worden afgerond. Daarbij is het essentieel dat de gemaakte fouten in de berekening van WIA-uitkeringen zoveel en zo snel mogelijk worden hersteld. Mensen die de dupe zijn van een foute sociaal-medische beoordeling moeten een herbeoordeling krijgen en indien gewenst een second opinion. Mensen die door een fout van de overheid te veel WIA-uitkering hebben ontvangen, hoeven dit niet terug te betalen. Als mensen door de hersteloperatie recht hebben op een nabetaling, dan moet dat zo min mogelijk nadelige gevolgen hebben op bijvoorbeeld hun toeslagen.”
Instroom in de WIA terugdringen door betere re-integratie en preventie
NSC vindt de instroom in de WIA te hoog en wil deze terugdringen door betere re-integratie in de eerste periode van ziekte, hervorming van de Wet verbetering poortwachter, en meer focus op preventie via een actuele Risico-Inventarisatie en Evaluatie.
“De instroom in de WIA is afgelopen jaren te hoog, waardoor zowel de uitvoering als de betaalbaarheid van het sociale stelsel verder onder druk zijn komen te staan. Het is daarom belangrijk dat werknemers in de eerste periode van hun ziekte al beter re-integreren. Werkgevers hebben hierin een belangrijke rol. We hervormen de Wet verbetering poortwachter om dat te bereiken. Daarnaast moet preventie een centrale rol krijgen binnen de sociale zekerheid, onder meer via een actuele, effectieve en goed uitvoerbare Risico-Inventarisatie en Evaluatie. We nemen gerichte maatregelen om de stijgende instroom terug te dringen.”
De Partij voor de Dieren wil de WIA toegankelijker maken door de drempel te verlagen naar 15% arbeidsongeschiktheid en het systeem eerlijker maken voor mensen met een lager inkomen. Ze willen ook de achterstanden bij sociaal-medische beoordelingen snel oplossen. Over de AOF (Arbeidsongeschiktheidsfonds) wordt in het programma niets concreets genoemd.
WIA toegankelijker maken vanaf 15% arbeidsongeschiktheid
De PvdD vindt dat het huidige WIA-systeem te streng is en mensen met een lagere mate van arbeidsongeschiktheid onvoldoende beschermt. Door de toegangsdrempel te verlagen naar 15% willen ze meer mensen zekerheid en inkomensbescherming bieden.
“Het recht op WIA wordt toegankelijker: vanaf 15% arbeidsongeschiktheid.”
Gelijke behandeling in de WIA, ongeacht inkomen
De partij vindt het onrechtvaardig dat mensen met een hoger inkomen nu vaker en langer recht hebben op een WIA-uitkering dan mensen met een lager inkomen. Ze willen het vangnet eerlijker maken zodat iedereen gelijk wordt behandeld.
“Op dit moment hebben mensen met een hoog inkomen vaker en langer recht op een uitkering dan mensen met een lager inkomen. Dat is onrechtvaardig. Een sociaal vangnet moet iedereen gelijkwaardig behandelen.”
Achterstanden bij WIA-beoordelingen wegwerken
De PvdD signaleert dat lange wachttijden bij het UWV voor sociaal-medische beoordelingen leiden tot onzekerheid en frustratie. Ze willen deze achterstanden op korte termijn oplossen.
“We werken de aanhoudende achterstanden voor sociaal-medische beoordelingen (WIA) door het UWV op korte termijn weg. De lange wachttijden veroorzaken onzekerheid, vertraging en frustratie bij mensen die juist begeleiding naar werk nodig hebben.”
De SP wil de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WIA) verbeteren door de toegang te verruimen en discriminatie van lagere inkomens tegen te gaan. Daarnaast pleit de partij voor het automatisch laten meestijgen van WIA-uitkeringen met het minimumloon, zodat bestaanszekerheid wordt gegarandeerd voor mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Over de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen (AOF) wordt alleen in algemene termen gesproken.
Toegang tot WIA verruimen en discriminatie tegengaan
De SP wil dat meer mensen recht krijgen op een WIA-uitkering door de drempel te verlagen naar 15% arbeidsongeschiktheid en door ook moeilijk objectiveerbare aandoeningen te erkennen. Daarnaast moet het schattingsbesluit worden aangepast zodat lagere inkomens niet langer benadeeld worden. Dit alles om het stelsel eerlijker en toegankelijker te maken.
“De arbeidsongeschiktheidsverzekering (WIA) maken we beter. Vanaf 15 procent arbeidsongeschiktheid krijg je recht op een WIA-uitkering, moeilijk objectiveerbare aandoeningen worden erkend en het schattingsbesluit passen we aan zodat lagere inkomens niet langer gediscrimineerd worden.”
WIA-uitkering stijgt mee met minimumloon
De SP wil dat de WIA-uitkering (en andere aan het minimumloon gekoppelde uitkeringen) automatisch meestijgt met het minimumloon, zodat mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering niet in armoede hoeven te leven.
“Uitkeringen die gekoppeld zijn aan het minimumloon, zoals WIA, Wajong, bijstand en AOW stijgen mee met de verhoging van het minimumloon.”
Recht op arbeidsongeschiktheidsuitkering voor zzp’ers
De SP vindt dat ook zelfstandigen recht moeten hebben op een arbeidsongeschiktheidsuitkering, maar werkt dit in het programma niet concreet uit.
“Zzp’ers hebben recht op pensioen en arbeidsongeschiktheidsuitkering. We moeten goed zorgen voor onze zzp’ers.”
De VVD wil het verschil tussen werken en een uitkering vergroten door de koppeling van uitkeringen (behalve AOW en arbeidsongeschiktheidsregelingen zoals WIA) aan het minimumloon los te laten. Daarnaast wil de partij dat zelfstandigen zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun arbeidsongeschiktheid via een eigen voorziening, met keuzevrijheid, en pleit zij voor het afschaffen van het tweede jaar loondoorbetaling bij ziekte voor kleine werkgevers.
Uitkeringen stijgen niet langer mee met lonen (behalve WIA/AOW)
De VVD vindt dat uitkeringen de afgelopen jaren sneller zijn gestegen dan lonen, waardoor werken minder loont. Om het verschil tussen werkenden en uitkeringsgerechtigden te herstellen, wil de VVD dat uitkeringen (behalve AOW en arbeidsongeschiktheidsregelingen zoals WIA) voortaan alleen meestijgen met de inflatie, niet met de cao-lonen.
“Voortaan stijgen de uitkeringen, behalve de AOW en regelingen voor arbeidsongeschikten, mee met de inflatie in plaats van met de lonen.”
Zelfstandigen regelen eigen arbeidsongeschiktheid (AOV)
De VVD erkent het zelfstandig ondernemerschap en wil zelfstandigen keuzevrijheid geven in het treffen van een voorziening voor arbeidsongeschiktheid (AOV). Er komt geen verplichte collectieve verzekering, maar zelfstandigen moeten wel zelf verantwoordelijkheid nemen.
“Zzp’ers houden hun vrijheid, maar nemen ook verantwoordelijkheid door een voorziening voor pensioen en arbeidsongeschiktheid te treffen, met keuzevrijheid voor iedereen.”
Afschaffen tweede jaar loondoorbetaling bij ziekte voor kleine werkgevers
Om het aannemen van personeel aantrekkelijker te maken voor kleine werkgevers, wil de VVD het tweede jaar loondoorbetaling bij ziekte voor deze groep afschaffen. Dit verlaagt de risico’s en lasten voor kleine ondernemers.
“Afschaffing tweede jaar loondoorbetaling bij ziekte voor kleine werkgevers”
BVNL wil de loondoorbetalingsplicht bij ziekte voor werkgevers drastisch verkorten en de Wet Poortwachter afschaffen. Na zes maanden ziekte moet een werknemer weer aan het werk of terugvallen op de bijstand, waarmee BVNL feitelijk de toegang tot de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) en de AOF (Arbeidsongeschiktheidsfonds) sterk beperkt of afschaft. Dit past in hun bredere visie van minder overheidsbemoeienis en lagere lasten voor werkgevers.
Loondoorbetaling bij ziekte beperken tot 6 maanden
BVNL wil dat werkgevers nog maar maximaal zes maanden loon hoeven door te betalen bij ziekte, in plaats van de huidige twee jaar. Daarna moet de werknemer weer aan het werk of terugvallen op de bijstand, waarmee de huidige WIA-systematiek feitelijk wordt afgeschaft. Dit verlaagt de lasten voor werkgevers, maar beperkt de inkomenszekerheid voor langdurig zieke werknemers.
“Doorbetalen bij ziekteverzuim van een werknemer terugbrengen van 2 jaar naar maximaal 6 maanden. Na 6 maanden is iemand weer aan het werk of valt hij of zij terug naar de bijstand.”
Afschaffen Wet Poortwachter
BVNL wil de Wet Poortwachter afschaffen, waarmee de verplichtingen voor werkgevers en werknemers om langdurig ziekteverzuim te beperken en re-integratie te bevorderen, komen te vervallen. Dit sluit aan bij hun streven naar minder regels en lasten voor werkgevers, maar betekent ook minder bescherming en begeleiding voor zieke werknemers richting werkhervatting of WIA.
“De Wet Poortwachter wordt afgeschaft.”
De SGP noemt de WIA en AOF nauwelijks expliciet in haar verkiezingsprogramma en doet geen concrete voorstellen voor deze regelingen. Wel pleit de partij voor verbeteringen in de uitvoering van sociale zekerheid, met aandacht voor het UWV en re-integratie, maar zonder specifieke beleidsmaatregelen voor de WIA of AOF. De focus ligt vooral op het verbeteren van de uitvoering en het betrekken van private partijen bij re-integratie.
Verbeteren uitvoering sociale zekerheid en UWV
De SGP wil dat de uitvoering van sociale zekerheid, waaronder re-integratie en uitkeringsverstrekking, efficiënter en klantgerichter wordt. Dit moet onder meer door het UWV te verbeteren en private partijen meer ruimte te geven, zodat wachttijden worden verkort en mensen sneller geholpen worden. Dit raakt indirect aan de uitvoering van de WIA, maar zonder concrete voorstellen voor de inhoud van de WIA of AOF.
“Bij het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) wordt orde op zaken gesteld zodat fouten worden hersteld en de uitvoering en interne processen verbeterd.”
“Er komt gelijkheid tussen private en publieke uitvoering van de sociale zekerheid zodat private uitvoerders het UWV werk uit handen kunnen nemen, zoals bij de re-integratie bij de eigen werkgever en het wegwerken van de enorme UWV-wachtrij.”
Volt wil zelfstandigen dezelfde sociale zekerheidsrechten geven als werknemers, waaronder toegang tot de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). Zij pleiten voor één sociaal stelsel waarin ook zelfstandigen premies betalen en beschermd zijn bij arbeidsongeschiktheid, en streven daarnaast naar EU-brede standaarden voor sociale zekerheid. Concrete voorstellen over de AOF (Arbeidsongeschiktheidsfonds) of specifieke aanpassingen aan de WIA ontbreken.
Zelfstandigen krijgen recht op WIA
Volt vindt dat zelfstandigen dezelfde bescherming moeten krijgen als werknemers bij arbeidsongeschiktheid, door hen toegang te geven tot de WIA en andere werknemersverzekeringen. Dit moet leiden tot meer gelijkheid en zekerheid op de arbeidsmarkt, waarbij zelfstandigen ook premie gaan betalen.
“Er komt één sociaal stelsel voor werkenden: zelfstandigen krijgen net als werknemers rechten binnen de WW, WAO en WIA. Dat betekent dat zij dezelfde bescherming krijgen als werknemers die in loondienst zijn, en dat zij hiervoor premies betalen.”
EU-brede standaarden voor sociale zekerheid
Volt wil dat er op Europees niveau gelijke sociale zekerheidsstandaarden komen, zodat alle werkenden – ook grensarbeiders en arbeidsmigranten – menswaardig beschermd zijn bij arbeidsongeschiktheid.
“We willen EU-brede standaarden voor sociale zekerheid en arbeidsomstandigheden, die goede, menswaardige bescherming bieden aan alle werkenden in de EU.”
BIJ1 wil het arbeidsongeschiktheidsstelsel radicaal hervormen door mensen meer regie te geven over hun eigen beoordeling en uitkeringen toegankelijker en eerlijker te maken. Ze pleiten voor het afschaffen van medische keuringen door het UWV en willen dat onafhankelijke artsen samen met de persoon zelf bepalen of iemand arbeidsongeschikt is. Het doel is om het systeem menselijker, minder bureaucratisch en meer gebaseerd op vertrouwen te maken.
Arbeidsongeschiktheid beoordelen zonder UWV-keuringen
BIJ1 wil dat mensen zelf meer zeggenschap krijgen over hun arbeidsongeschiktheidsbeoordeling, in plaats van afhankelijk te zijn van het UWV. Dit moet leiden tot een eerlijker en minder stressvol proces, waarbij onafhankelijke artsen samen met de persoon zelf bepalen wat passend is. Het huidige systeem wordt als te wantrouwend en bureaucratisch ervaren.
“En vooral het recht om zelf te bepalen als ze (voor een deel) arbeidsongeschikt zijn. Daarom doet het UWV geen medische keuringen meer bij arbeidsongeschiktheid, maar gaat dit in samenspraak met de persoon zelf en door onafhankelijke artsen.”
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma