Verkiezingsprogramma's 2025 overwat zijn de opvattingen omtrent het gezin?
De SGP ziet het klassieke gezin, gebaseerd op het huwelijk tussen man en vrouw, als fundament van de samenleving en wil dit actief beschermen en bevorderen. Zij pleiten voor grondwettelijke verankering van het gezin, financiële ondersteuning, en afwijzing van alternatieve gezinsvormen zoals meerouderschap en draagmoederschap. De partij koppelt het welzijn van kinderen en de samenleving direct aan stabiele, biologische gezinnen en wil beleid en wetgeving hierop richten.
Klassiek gezin van man en vrouw als norm
De SGP beschouwt het huwelijk tussen man en vrouw als de enige juiste basis voor het gezin en ziet dit als essentieel voor een stabiele samenleving. Alternatieve gezinsvormen worden afgewezen, en het krijgen van kinderen wordt gezien als een geschenk van God, niet als een recht.
“Het klassieke huwelijk verdient bijzondere bescherming door de overheid. Het is een exclusieve verbintenis tussen een man en een vrouw en het is een verbond voor het leven.”
“Regelingen zoals meerouderschap zijn onwenselijk, onder andere omdat ze de kans op juridisering vergroten en risico’s meebrengen voor kinderen.”
“Ieder kind verdient zoveel als mogelijk een veilige plek in het gezin bij zijn of haar biologische vader en moeder.”
“Het uitgangspunt van de SGP blijft: we laten kinderen zoveel mogelijk opgroeien bij hun eigen biologische ouders. De overheid dient dit uitgangspunt actief te beschermen.”
“Het verbod op draagmoederschap blijft gehandhaafd. Verdere legalisering van draagmoederschap wordt stopgezet.”
Grondwettelijke en institutionele bescherming van het gezin
De SGP wil het gezin expliciet in de Grondwet opnemen en pleit voor een minister van Gezin en Jeugd, met jaarlijkse rapportage over de staat van het gezin. Hiermee willen ze het gezin centraal stellen in beleid en wetgeving.
Financiële ondersteuning en fiscaal gezinsvriendelijk beleid
De SGP wil het belastingstelsel hervormen ten gunste van gezinnen, met speciale aandacht voor eenverdieners, het dichten van de kloof met tweeverdieners, en het invoeren van een eenvoudige kinderbijdrage. Gezinsdraagkracht moet weer het uitgangspunt worden.
“We staan voor een gezinsvriendelijk fiscaal stelsel. Waarin de kloof tussen éénverdieners en tweeverdieners wordt gedicht.”
“Gezinsdraagkracht moet weer het uitgangspunt worden van het belastingstelsel.”
“De overheid moet gezinnen met kinderen financieel ondersteunen, waarna gezinnen zelf keuzes kunnen maken waar ze het geld aan uitgeven. Daarom moet er een eenvoudige kinderbijdrage worden ingevoerd.”
Actieve inzet op relatiebehoud en preventie van scheidingen
De SGP wil het aantal scheidingen terugdringen en het belang van stabiele relaties benadrukken, onder meer via bewustwordingscampagnes en het faciliteren van relatieondersteuning.
“De Rijksoverheid lanceert een bewustwordingscampagne over het belang van sterke relaties en de schade van scheiden.”
“De Rijksoverheid stimuleert en faciliteert gemeenten om laagdrempelige ondersteuning voor versterking en behoud van relaties aan te bieden.”
“Professionele relatie- en gezinstherapie wordt weer opgenomen in het basispakket.”
Beperking en afwijzing van alternatieve gezinsvormen
De SGP verzet zich expliciet tegen meerouderschap, draagmoederschap en het loslaten van de biologische band tussen ouder en kind. Zij willen deze alternatieven wettelijk beperken of verbieden.
“De biologische band tussen moeder en kind moet beschermd worden. Deze band dient behouden te blijven op de geboorteakte.”
Positie van ouders in opvoeding en onderwijs
De SGP benadrukt het primaat van ouders in de opvoeding en hun recht om een school te kiezen die past bij hun overtuiging. De overheid moet deze positie wettelijk en financieel ondersteunen.
JA21 ziet het gezin als een belangrijke bouwsteen van de samenleving en wil jonge gezinnen meer perspectief bieden op een eigen woning. Daarnaast wil de partij gezinsmigratie beperken en stelt zij strenge eisen aan gezinshereniging, vooral om de Nederlandse cultuur en sociale cohesie te beschermen.
Meer kansen voor jonge gezinnen op de woningmarkt
JA21 vindt dat jonge gezinnen te weinig kans hebben op een eigen huis, wat de sociale en economische kracht van Nederland ondermijnt. De partij wil daarom fiscale stimulansen en nieuwe eigendomsmodellen inzetten om jonge gezinnen te helpen bij het kopen van een woning.
“Er ligt een bijzondere opdracht om met prioriteit ervoor te zorgen dat jonge mensen die een gezin willen beginnen een woning kunnen kopen.”
“JA21 wil daarom met een samenhangend pakket komen van maatregelen zoals fiscale stimulansen en creatieve eigendomsmodellen zoals huurkoop, om de acute woningnood voor jonge gezinnen te verlichten.”
“Nederland heeft er als samenleving baat bij als jonge gezinnen perspectief hebben op een eigen huis en daarmee een thuis.”
Strengere regels voor gezinsmigratie en gezinshereniging
JA21 beschouwt gezinsmigratie als een belangrijke oorzaak van bevolkingsgroei en wil deze beperken door strengere eisen te stellen aan gezinshereniging. Dit moet bijdragen aan beheersbare migratie en het behoud van de Nederlandse cultuur.
“Het grootste deel van de migratie naar Nederland bestaat, naast arbeidsmigratie, echter uit gezinsmigratie. Van immigranten van buiten de EU vormen gezinsmigranten gemiddeld zelfs de grootste groep.”
“Daartoe moet ook de huidige wet- en regelgeving rond gezinsmigratie, wat in de praktijk in veel gevallen huwelijksmigratie inhoudt, worden aangescherpt.”
“Het aantal huwelijkspartners dat een persoon gedurende zijn leven kan laten overkomen beperken tot maximaal één.”
“De inkomenseis waaraan de ontvangende partner in Nederland moet voldoen ophogen naar een modaal inkomen.”
“Verhoging van de leeftijdsgrens naar 25 jaar voor beide partners.”
“Een beleid ontwikkelen om de bevolkingsgroei van Nederland te beperken. Dat betekent onder meer het juridisch verankeren van migratie plafonds en scherpe selectie van arbeidsmigranten en gezinshereniging.”
Bescherming van het gezin tegen schadelijke invloeden
JA21 benoemt het belang van bescherming van gezinnen tegen georganiseerde misdaad en huiselijk geweld, met speciale aandacht voor kwetsbare groepen en gesloten gemeenschappen.
“De georganiseerde misdaad ondermijnt en terroriseert onze samenleving. Ze maakt gezinnen kapot, ronselt kinderen op straat om hen in te zetten als dealers of uithalers, en ruïneert onze winkelstraten van binnenuit.”
“Blijvende aandacht en een gerichte aanpak tegen groepen – met name gesloten gemeenschappen met een migratieachtergrond – waar veelvuldig sprake is van eerwraak, huwelijksdwang, eergerelateerd geweld en/of genitale verminking.”
“Dat huiselijk geweld als grond kan worden gebruikt voor intrekking van de verblijfsvergunning.”
NSC ziet het gezin als een essentiële bouwsteen van de samenleving en wil gezinnen ondersteunen met voorspelbare financiële regelingen, toegankelijke kinderopvang en betere jeugdzorg gericht op stabiliteit en nabijheid. Ze pleiten voor het voorkomen van uithuisplaatsingen, het versterken van de stem van het kind, en het bieden van meer zekerheid en betaalbaarheid voor gezinnen. Hun visie is gericht op het beschermen van het gezinsleven, het waarborgen van bestaanszekerheid en het bevorderen van sociale samenhang.
Voorkomen van uithuisplaatsingen en gezinsgerichte jeugdzorg
NSC vindt dat het welzijn van het kind en het gezin centraal moet staan in de jeugdzorg, met als doel uithuisplaatsingen zoveel mogelijk te voorkomen en hulpverlening gezinsgericht te organiseren. Ze willen wettelijke waarborgen, meer stabiliteit voor kinderen en een integrale aanpak van gezinsproblemen.
“We moeten uithuisplaatsingen zo veel mogelijk voorkomen en een betere jeugd- en rechtsbescherming realiseren. ... We willen ons richten op gezinsgerichte wijkteams die samenwerken met huisvesting, onderwijs en schulddienstverlening. Gemeenten krijgen een wettelijke opdracht om uithuisplaatsingen te voorkomen.”
“De stem van het kind moet worden gehoord en meegewogen in alle besluiten die over het kind en het gezin gaan.”
“Binnen gezinnen is vaak sprake van meerdere en complexe problemen. Hulpverlening is pas effectief als het probleem ook integraal door één hulpverleningsinstantie met regie wordt aangepakt.”
“Voor een kleine groep kinderen en jongeren is het soms tijdelijk niet mogelijk om thuis te wonen. We vinden het belangrijk dat er voldoende kleinschalige voorzieningen voorhanden zijn, zoals gezinshuizen of pleeggezinnen, om kinderen en jongeren een tijdelijk thuis te kunnen bieden. Uitgangspunt moet zijn dat het kind opgevangen wordt in de buurt van het eigen gezin, dat het kind wordt gehoord en dat zijn of haar belangen worden meegewogen.”
Financiële voorspelbaarheid en ondersteuning voor gezinnen
NSC wil gezinnen financieel ontzorgen door voorspelbare en toegankelijke regelingen, zoals een overzichtelijk kindpakket, directe financiering van kinderopvang en het behouden van kleinschalige opvang. Dit moet gezinnen rust en duidelijkheid bieden.
“Gezinnen krijgen een overzichtelijk en toegankelijk kindpakket. De kinderbijslag en kindgebonden budget moeten voorspelbaar en toegankelijk zijn voor álle gezinnen, geïnspireerd door het Vlaamse model.”
“We bouwen de kinderopvangtoeslag af en vervangen die door directe financiering van kinderopvanginstellingen. Dat geeft rust en duidelijkheid voor gezinnen. We zorgen ervoor dat ook kleinschalige gastouderopvang behouden blijft en laten ruimte voor opvangvoorzieningen in dorpen en krimpregio’s.”
Bescherming van het gezinsleven bij migratie
NSC erkent het belang van gezinshereniging, maar stelt strengere voorwaarden aan gezinsmigratie, met name voor bepaalde groepen vluchtelingen, en beperkt het recht op nareis tot het kerngezin.
“Het recht op gezins- en familieleven weegt voor ons zwaar. Binnen de kaders van het recht zoeken we naar mogelijkheden om meer grip te krijgen op gezinshereniging.”
“Voor de andere categorie vreemdelingen, die de status van vluchteling hebben, is het recht om familieleden te laten nareizen beperkt tot het kerngezin, met eigen minderjarige kinderen van één gehuwde partner van de aanvrager.”
Ethische grenzen rond gezinsvorming en medische technologie
NSC is tegen commerciële draagmoederschap, uitbreiding van draagmoederschapsmogelijkheden en het selecteren van kinderen op niet-medische gronden. Ze willen strikte ethische grenzen rond gezinsvorming en voortplantingstechnologie.
“We zijn tegen alle vormen van commercieel draagmoederschap, inclusief het bemiddelen of het aanbieden van buitenlandse diensten. We zijn tegen de verruiming van de mogelijkheden voor draagmoederschap.”
“We willen een uitgebreider verbod op het bemiddelen van diensten voor niet-medische inzet van IVF om het geslacht en andere kenmerken van een kind te kunnen selecteren.”
Bevorderen van bestaanszekerheid en sociale samenhang voor gezinnen
NSC ziet het gezin als kern van de samenleving en wil belemmeringen voor het stichten van een gezin wegnemen, onder meer door meer betaalbare woningen en inkomenszekerheid te bieden.
“Nieuw Sociaal Contract kiest voor bestaanszekerheid voor gewone mensen, gezinnen en hardwerkende ondernemers. Zij moeten centraal staan in de beslissingen die de politiek neemt.”
“Nieuw Sociaal Contract wil de belemmeringen voor het stichten van een gezin wegnemen. We verhogen juist de lonen voor de jongeren, zorgen dat zij weer een vast contract kunnen krijgen voor meer zekerheid en bouwen meer starterswoningen.”
De ChristenUnie ziet het gezin als de hoeksteen van de samenleving en vindt dat overheidsbeleid gezinnen actief moet ondersteunen, zowel financieel als sociaal. Ze pleiten voor een gezinsvriendelijke overheid die gezinnen beschermt, financiële ruimte biedt, en het belang van biologische en stabiele familiebanden centraal stelt. Concrete voorstellen zijn onder meer een forse verhoging van de kinderbijslag, verankering van gezinsbescherming in de Grondwet, en een expliciet verbod op draagmoederschap en commerciële spermadonatie.
Gezinnen centraal in overheidsbeleid
De ChristenUnie vindt dat het gezin te vaak wordt vergeten in beleid en wil dat gezinnen de prioriteit krijgen, met samenhangend beleid en een minister voor gezinszaken. Ze willen de positie van het gezin grondwettelijk beschermen en jaarlijks monitoren hoe gezinnen ondersteund worden.
“Gezinnen moeten voorop staan, maar worden te vaak vergeten in de visie en het beleid van de overheid. Terwijl het gezin en familie de plek is waar kinderen opgroeien en familieleden op elkaar terugvallen als iemand hulp nodig heeft. De overheid moet families en gezinnen waarderen in plaats van al het beleid op de mens als individu te richten.”
“Ook wordt de positie en bescherming van het gezin verankerd in de Grondwet. Een minister wordt weer expliciet verantwoordelijk voor het realiseren van samenhangend gezinsbeleid. Er komt een jaarlijkse ‘Staat van het gezin’ waarin wordt gemonitord hoe gebruik wordt gemaakt van kind- en verlofregelingen, kinderopvang, het aanbod van GGD, Jeugdgezondheidszorg en lokale teams.”
Forse verhoging financiële steun aan gezinnen
De partij wil dat niemand om financiële redenen afziet van kinderen en stelt een forse verhoging van de kinderbijslag voor, evenals het (vrijwel) gratis maken van kinderopvang en vereenvoudiging van verlofregelingen.
“Daarom verhoogt de ChristenUnie de kinderbijslag naar € 4500 per kind per jaar, maken we de kinderopvang en gastouderopvang (zo goed als) gratis en vereenvoudigen we de verlofregelingen zodat ouders er kunnen zijn voor hun kinderen als dat nodig is.”
“In plaats van de huidige kinderbijslag en kindgebonden budget, komt er voor elk kind € 4.500 per jaar beschikbaar. Het verlagen van kinderarmoede wordt een wettelijk doel.”
Belang van biologische familiebanden en tegen draagmoederschap
De ChristenUnie stelt het belang van kinderen en biologische familiebanden centraal en verzet zich tegen draagmoederschap en commerciële spermadonatie, om het gezin als natuurlijke eenheid te beschermen.
“Het belang van kinderen en biologisch ouderschap staat centraal bij wetgeving rond ouderschap en ouderlijk gezag. Dit betekent dat donor- en adoptiekinderen het recht hebben om hun afkomst te kennen.”
“De ChristenUnie blijft tegen draagmoederschap en commerciële spermadonatie. We verzetten ons tegen het reguleren van draagmoederschap waarbij het kind genetisch slechts gedeeltelijk of in het geheel niet verwant is met de wensouders.”
“We willen geen praktijk bevorderen waarin ouderschap wordt versplinterd en familiebanden verbroken. Er komt een verbod op internationaal draagmoederschap en spermadonatie, om misbruik, misstanden (zoals massadonaties) en kinderhandel te voorkomen.”
Opgroeien in een liefdevolle en stabiele gezinsomgeving
De partij benadrukt dat kinderen het beste opgroeien in een liefdevolle, stabiele gezinsomgeving en dat ouders primair verantwoordelijk zijn voor de opvoeding en overdracht van waarden.
“Het is niet de taak van de overheid om te bepalen hoe kinderen worden opgevoed. Die verantwoordelijkheid ligt bij de ouders. Zij kennen hun kinderen het best en dragen zorg voor hun ontwikkeling. De opvoeding is primair de plek voor het overdragen van diepere waarden en zingeving.”
“Kinderen zijn de toekomst. Als mensen door woon- en geldzorgen levenskeuzes zoals een kinderwens uit- of afstellen, is het aan de overheid om daar meer ruimte te creëren.”
Ondersteuning bij relatieproblemen en echtscheiding
De ChristenUnie wil echtscheidingen en ouderverstoting tegengaan door relatietherapie te vergoeden en meer aandacht te geven aan het herstel van relaties, om zo de stabiliteit van gezinnen te bevorderen.
“Om dit te voorkomen en de trend van het toenemend aantal echtscheidingen te keren, willen we ouders hulp, advies en begeleiding bieden om relaties te herstellen en problemen te voorkomen. Relatietherapie wordt daarom voortaan vergoed. Er moet meer aandacht en beleid komen om ouderverstoting tegen te gaan.”
Zondag als rust- en familiedag
De partij hecht aan de zondag als rust- en familiedag, als moment voor ontmoeting, ontspanning en geloof, en verzet zich tegen de normalisering van werkdruk en winkelopenstelling op deze dag.
“De zondag is bij uitstek zo’n dag: een moment voor ontmoeting, ontspanning, familie en ruimte voor geloof en bezinning. Voor christenen heeft de zondag traditioneel een bijzondere waarde. We blijven ons daarom inzetten voor het behoud van de zondag als rustdag, en verzetten ons tegen de normalisering van werkdruk en winkelopenstelling op deze dag.”
BBB ziet het gezin als een belangrijk fundament van de samenleving, waarbij familie en gemeenschappen het eerste vangnet vormen en de overheid vooral moet ondersteunen in plaats van overnemen. Ze pleiten voor maatschappelijke waardering van opvoeding en onbetaalde zorgtaken, en willen dat het belasting- en toeslagenstelsel eenvoudiger wordt zodat veranderingen in gezinssituatie minder onzekerheid veroorzaken. Concrete voorstellen richten zich op bestaanszekerheid, waardering van gezinsleven en het wegnemen van belemmeringen voor gezinnen, zoals woningnood en complexe regelgeving.
Familie en gemeenschap als fundament, niet de overheid
BBB beschouwt het gezin en de directe sociale omgeving als de basis van een zorgzame samenleving, waarbij de overheid slechts ondersteunend moet zijn. Dit standpunt benadrukt het belang van familiebanden, noaberschap en gemeenschapszin als eerste vangnet, in plaats van een allesbepalende rol voor de overheid.
“Familie, buren, verenigingen en vrijwilligers vormen het fundament van een zorgzame samenleving. De overheid moet dat niet overnemen, maar versterken en ruimte geven.”
“Bij BBB geloven we in noaberschap: het idee dat we naar elkaar omkijken, niet omdat het moet, maar omdat het hoort. Niet de overheid, maar de mensen en gemeenschappen om ons heen zijn vaak het eerste vangnet.”
Maatschappelijke waardering voor opvoeding en onbetaalde zorgtaken
BBB vindt dat opvoeding, mantelzorg en vrijwilligerswerk – vaak binnen het gezin – maatschappelijk erkend en gewaardeerd moeten worden, niet alleen betaald werk. Dit standpunt adresseert het belang van onbetaalde arbeid binnen gezinnen en pleit voor bredere waardering daarvan.
Eenvoudiger belasting- en toeslagenstelsel voor gezinszekerheid
BBB signaleert dat het huidige belasting- en toeslagenstelsel gezinnen onzekerheid en stress oplevert, vooral bij veranderingen in gezinssituatie. Ze willen een eenvoudiger systeem dat zekerheid en bestaanszekerheid biedt aan gezinnen.
“De minste wijziging in inkomen of gezinssituatie kan grote gevolgen hebben. De overheid is voor veel mensen eerder een risico dan een steun. BBB wil dat anders.”
“Wij kiezen voor een overheid die mensen ondersteunt in plaats van wantrouwt en voor een stelsel dat zekerheid en eenvoud biedt.”
Woningnood belemmert gezinsvorming
BBB stelt dat het tekort aan betaalbare woningen ertoe leidt dat jongeren het starten van een gezin uitstellen en dat gezinnen in schrijnende situaties terechtkomen. Ze koppelen het woningtekort direct aan gezinsvorming en bestaanszekerheid.
“Jongeren wonen tot ver in de dertig noodgedwongen bij hun ouders op zolder. Starters kunnen nauwelijks de woningmarkt betreden. Hun leven staat stil. Zij stellen het starten van een gezin dan ook steeds vaker uit.”
“Gezinnen die met kinderen in een garage box wonen, lijkt ondertussen de normaalste zaak van de wereld.”
Herstel en bescherming van gezinnen na overheidsfalen
BBB erkent dat gezinnen ernstig zijn getroffen door overheidsfalen, zoals de toeslagenaffaire, en pleit voor snelle, menswaardige compensatie en herstel van vertrouwen.
“Gezinnen zijn kapotgemaakt door de toeslagenaffaire, huizen raakten onbewoonbaar door aardbevingen in Groningen en mijnbouwschade in Limburg werd jarenlang ontkend of genegeerd.”
“Wie door toedoen van de overheid in de problemen is gekomen, moet zo snel en menswaardig mogelijk worden geholpen, gecompenseerd en waar nodig volledig schadeloos gesteld.”
Volt ziet het gezin als een diverse en veranderende eenheid die recht heeft op financiële zekerheid, gelijke kansen en ondersteuning, ongeacht samenstelling of achtergrond. Hun beleid richt zich op het versterken van bestaanszekerheid, het faciliteren van moderne gezinsvormen (zoals meerouderschap en draagmoederschap), en het waarborgen van toegankelijke zorg en verlofregelingen voor alle ouders. Volt kiest expliciet voor inclusiviteit, financiële voorspelbaarheid en wettelijke erkenning van verschillende gezinsvormen.
Basisinkomen voor gezinnen en alleenstaande ouders
Volt wil financiële voorspelbaarheid en bestaanszekerheid voor gezinnen, ongeacht samenstelling, door invoering van een basisinkomen dat toeslagen vervangt en extra ondersteuning biedt aan gezinnen en alleenstaande ouders. Dit moet armoede en stress verminderen en gezinnen meer vrijheid geven in hun keuzes.
“Er komt een maandelijks basisinkomen dat alle toeslagen vervangt. Dit bestaat uit een vaste basisuitkering per huishouden. Boven op die basis wordt er per volwassene en per kind extra geld uitgekeerd. Ook alleenstaande ouders ontvangen extra geld boven op de basisuitkering.”
Gratis en toegankelijke kinderopvang voor alle gezinnen
Volt vindt dat elk kind, ongeacht de werksituatie van de ouders, recht heeft op gratis kinderopvang voor drie dagen per week. Dit vergroot de ontwikkelingskansen van kinderen en ondersteunt ouders in hun werk- en zorgtaken.
“We willen dat het mogelijk wordt dat de kinderopvang voor alle kinderen, ongeacht de werksituatie van de ouders, gratis wordt voor drie dagen per week.”
Uitgebreide verlofregelingen en ondersteuning voor ouders
Volt pleit voor ruimere en eerlijkere verlofregelingen, zodat ouders – ook met een laag inkomen of een kind met een intensieve zorgvraag – daadwerkelijk gebruik kunnen maken van ouderschapsverlof zonder financiële problemen. Daarnaast wil Volt laagdrempelige professionele ondersteuning rondom zwangerschap en opvoeding.
“Het doorbetaalde loon bij ouderschapsverlof mag niet onder het minimumloon zakken. Dit betekent dat ouders die het minimumloon verdienen, tijdens hun ouderschapsverlof 100% in plaats van 70% van hun loon houden, zodat ouders met een laag inkomen ook ouderschapsverlof kunnen opnemen zonder in de financiële problemen te komen.”
“Er komt een nieuw wettelijk recht op een periode van ‘aanpassingsverlof’ om ouders van een kind met een intensieve zorgvraag in staat te stellen om de zorg goed te regelen.”
“Volt garandeert dat (aanstaande) ouders laagdrempelige, professionele ondersteuning kunnen krijgen bij het stoppen met roken of vapen, bij alcohol- en drugsgebruik en bij mentale klachten rondom zwangerschap en geboorte.”
Wettelijke erkenning van diverse gezinsvormen
Volt erkent expliciet moderne gezinsvormen zoals regenbooggezinnen, meerouderschap en transouderschap, en wil deze juridisch gelijkstellen aan traditionele gezinsvormen. Dit bevordert gelijke rechten en bescherming voor alle gezinnen.
Regulering en vergoeding van draagmoederschap
Volt wil draagmoederschap wettelijk reguleren en de kosten (ook voor commercieel draagmoederschap) vergoeden, met aandacht voor de belangen van wensouders, draagmoeders en het kind. Dit maakt gezinsvorming toegankelijker voor mensen met een onvervulde kinderwens.
“Er komt zo snel mogelijk een wet op draagmoederschap, waarbij draagmoederschap gereguleerd wordt en de overheid de kosten voor (commercieel) draagmoederschap vergoedt. Hierbij is aandacht voor de belangen van wensouders, draagmoeders en het kind.”
Investeren in veilige hechting en stabiele leefomgeving
Volt benadrukt het belang van een veilige hechting en stabiele leefomgeving voor kinderen, met extra begeleiding voor gezinnen in kwetsbare posities. Dit moet de kansen op een gezond en gelukkig leven vergroten.
“Volt stimuleert een veilige hechting, met extra begeleiding en zorg voor een stabiele leefomgeving.”
Gezinshereniging voor vluchtelingengezinnen
Volt vindt dat iedereen met recht op asiel zich moet kunnen herenigen met zijn of haar gezin, ongeacht asielstatus, en wil procedures versnellen om gezinnen niet onnodig uit elkaar te houden.
“Iedereen die recht heeft op asiel heeft het recht zich te herenigen met zijn of haar gezin, ongeacht hun asielstatus. Aanvragen voor gezinshereniging worden versneld afgehandeld via vereenvoudigde procedures, om de druk op de uitvoering te verlagen.”
BIJ1 erkent en ondersteunt diverse gezinsvormen en streeft naar gelijke rechten voor alle gezinnen, ongeacht samenstelling of achtergrond. De partij pleit voor wettelijke erkenning van meerouderschap, gelijke sociale en financiële rechten voor alle gezinsvormen, en inclusieve familiehereniging. Daarnaast zet BIJ1 zich in voor zelfbeschikking rondom zwangerschap, ouderschap en adoptie, met bijzondere aandacht voor bescherming van kinderen en wensouders.
Gelijke rechten voor alle gezinsvormen
BIJ1 wil dat alle gezinnen, ongeacht samenstelling (zoals LHBTQIA+ stellen en meeroudergezinnen), dezelfde sociale en financiële rechten krijgen. Het huidige huwelijks- en samenlevingsrecht wordt aangepast om deze gelijkheid te waarborgen. Dit standpunt adresseert de uitsluiting van niet-traditionele gezinnen en beoogt volledige juridische en maatschappelijke gelijkwaardigheid.
Inclusieve familiehereniging en gezinsdefinitie
BIJ1 verruimt het begrip familie in het migratie- en asielbeleid, zodat ook niet-traditionele gezinsvormen, zoals LHBTQIA+ families en banden buiten het kerngezin, in aanmerking komen voor familiehereniging. Hiermee wordt het probleem van uitsluiting van diverse gezinsvormen in het vreemdelingenbeleid aangepakt.
“Ook niet-traditionale vormen van familie, zoals LHBTQIA+ families en banden buiten het ‘kerngezin’, komen in aanmerking voor hereniging.”
Zelfbeschikking en bescherming bij zwangerschap, ouderschap en adoptie
BIJ1 benadrukt het recht op zelfbeschikking voor mensen die zwanger zijn, en wil solide wettelijke bescherming bij draagouderschap en adoptie. Adoptie binnen Nederland mag alleen onder strikte voorwaarden, met blijvende toegang tot afstammingsgegevens voor het kind. Dit standpunt richt zich op de rechten en bescherming van kinderen, wensouders en draagouders binnen gezinsvorming.
“Mensen die zwanger zijn en gaan bevallen hebben altijd het recht om zelf beslissingen te nemen over wat er met hun lichaam gebeurt.”
“Er komt bovendien een wet op draagouderschap op basis van het Wetsvoorstel kind, draagmoederschap en afstamming, met solide bescherming voor kinderen, draagouders en wensouders.”
“Er wordt een einde gemaakt aan interlandelijke adoptie. Adoptie binnen Nederland kan alleen wanneer de gegevens van biologische ouders beschikbaar blijven voor het geadopteerde kind. Ook moet het 100% zeker zijn dat het gaat om een vrijwillige adoptie waarbij pleegzorg niet een betere optie is.”
Waardering en beloning van onbetaald gezinswerk
BIJ1 erkent de waarde van onbetaald werk binnen het gezin, zoals mantelzorg en het werk van thuisblijvende ouders, en wil dit beter compenseren. Hiermee wordt het probleem van onderwaardering van gezinsarbeid aangepakt.
Gelijk partner- en ouderschapsverlof
BIJ1 wil het partnerverlof gelijk trekken met kraam- en bevallingsverlof, met volledige doorbetaling voor alle ouders. Dit bevordert gelijke verdeling van zorgtaken binnen het gezin en ondersteunt alle gezinsvormen.
“Partnerverlof trekken we gelijk met het kraam- en bevallingsverlof. Voor alle ouders op verlof betalen we 100% inkomen door.”
De Partij voor de Dieren (PvdD) ziet het gezin als een diverse en inclusieve sociale eenheid, waarbij alle gezinsvormen gelijkwaardig worden behandeld. Ze pleiten voor gelijke rechten en ondersteuning voor uiteenlopende familie- en gezinsvormen, inclusief niet-traditionele en meeroudergezinnen, en zetten in op preventieve ondersteuning en bescherming van kwetsbare gezinsleden. Belangrijke voorstellen zijn het inclusief maken van het familierecht, het faciliteren van gezinshereniging voor niet-traditionele families, en het verbeteren van jeugdzorg en ondersteuning voor gezinnen.
Familierecht inclusief voor diverse gezinsvormen
De PvdD wil het familierecht moderniseren zodat het alle relatie- en gezinsvormen erkent, inclusief meerouderschap, queer families en gezinnen buiten het traditionele kerngezin. Dit bevordert gelijke rechten en toegang tot ouderschap en gezinshereniging voor iedereen, ongeacht gender, seksuele oriëntatie of samenlevingsvorm.
“We maken het familierecht inclusief voor diverse relatievormen en genders.”
“Ook niet-traditionele familieverbanden, zoals queer families en banden buiten het ‘kerngezin’, komen in aanmerking voor gezinshereniging.”
“Het proces van ouderschap verkrijgen wordt voor transgender vrouwen en non-binaire personen even toegankelijk als voor cisgender mannen in gelijke burgerlijke staat. Alle ouders krijgen dezelfde rechten als cisgender heteroseksuele paren. Er komt een volwaardige wettelijke regeling, inclusief tijdsplanning, voor meerouderschap en -gezag en het draagouderschap. Kunstmatige inseminatie en IVF wordt vergoed voor alle gezinsvormen.”
Preventieve en inclusieve ondersteuning voor gezinnen en kinderen
De partij legt nadruk op vroege, preventieve ondersteuning van gezinnen en kinderen, met extra aandacht voor kwetsbare groepen en het belang van een stabiele, liefdevolle omgeving. Ze willen ongelijkheid tegengaan en pleiten voor voldoende middelen voor jeugdzorg, pleegzorg en ondersteuning op school en in het gezin.
“Kinderen, gezinnen en scholen krijgen op een eerder moment ondersteuning om erger te voorkomen. Hiervoor komt extra geld beschikbaar.”
“Voor kinderen in de pleegzorg is een stabiele en liefdevolle omgeving van essentieel belang om goed op te groeien, liefst bij pleegouders en anders in een gezinshuis.”
“We zetten vol in op de meest kwetsbare groepen, zoals kinderen, en investeren in onderwijs, in huisvesting, in inkomen en in een groene, veilige en gezonde leefomgeving.”
Gelijke behandeling en rechten voor samengestelde en moderne gezinnen
De PvdD erkent de veranderende samenstelling van gezinnen en wil wet- en regelgeving aanpassen zodat alle gezinsvormen, inclusief samengestelde gezinnen, gelijk worden behandeld, bijvoorbeeld op het gebied van erfbelasting.
“We trekken de erfbelasting gelijk voor alle erfgenamen ongeacht de familieband: zo passen de regels beter bij moderne samengestelde gezinnen en andere samenleefvormen.”
Woonbeleid afgestemd op diverse gezinsvormen
De partij wil dat woonbeleid en woningbouw niet langer standaard uitgaan van het traditionele kerngezin, maar rekening houden met de diversiteit aan huishoudens, waaronder alleenstaanden en meergeneratiegezinnen.
“Woningen worden niet standaard gebouwd naar de behoefte van het kerngezin, maar er wordt ook woonruimte gecreëerd voor mensen die alleen (willen) wonen.”
“‘Meergeneratiewonen’ wordt aangemoedigd. Een substantieel deel van de nieuwbouw wordt hiervoor bestemd, net als voor andere typen woningen waarbij wonen en zorg worden gecombineerd.”
Het CDA ziet het gezin als de stille kracht van de samenleving en wil gezinnen in alle vormen actief ondersteunen. Hun beleid richt zich op het versterken van de financiële positie van gezinnen, het vereenvoudigen van regelingen, het verbeteren van verlof en kinderopvang, en het centraal stellen van het kind. Concrete voorstellen zijn onder meer het samenvoegen en verhogen van kindregelingen, ruimere verlofregelingen voor beide ouders, bijna gratis kinderopvang, en een minister voor gezin en jeugd.
Financiële ondersteuning en vereenvoudiging voor gezinnen
Het CDA wil gezinnen financieel sterker maken en de regelingen eenvoudiger en toegankelijker, zodat alle kinderen een goede start krijgen en gezinnen minder administratieve lasten ervaren. Dit moet zorgen voor meer zekerheid en minder stress bij gezinnen, vooral bij financieel kwetsbare groepen.
“We vereenvoudigen en verhogen de financiële kindregelingen door de kinderbijslag en het kindgebondenbudget samen te voegen in één regeling met een hoger vast en een lager variabel deel. Ook worden alle kindregelingen door één instantie automatisch uitgekeerd.”
“We ondersteunen gezinnen in de hoge kosten door bijna gratis kinderopvang. Voor de hogere inkomens blijft er een inkomensafhankelijke bijdrage.”
“We brengen de verantwoordelijkheid voor kindregelingen, kinderopvang en jeugdbeleid onder bij één minister, en we willen een jaarlijkse ‘Staat van het Gezin’.”
Ruimere en toegankelijke verlofregelingen voor ouders
Het CDA vindt het belangrijk dat ouders werk en zorg goed kunnen combineren, en wil daarom verlofregelingen verruimen en vereenvoudigen. Dit moet vooral ook voor lagere inkomens aantrekkelijk zijn, zodat alle ouders tijd kunnen besteden aan hun kinderen in het eerste levensjaar.
“Er komt één ruimere regeling voor betaald verlof voor beide ouders in het eerste jaar van hun kind.”
“We vereenvoudigen en verruimen de verschillende verlofregelingen: er komt naast zwangerschaps- en bevallingsverlof één regeling voor betaald verlof voor beide partners in het eerste jaar van het kind. Ook voor lagere inkomens moet deze regeling aantrekkelijk zijn.”
Gezin als fundament en plek van geborgenheid
Het CDA benadrukt het gezin als basis voor geborgenheid, veiligheid en het bieden van kansen aan kinderen. Het gezin wordt gezien als essentieel voor het welzijn van kinderen en de samenleving als geheel, ongeacht de vorm van het gezin.
“Gezinnen zijn de stille kracht van de samenleving. Het gaat in ons land pas goed als het met al onze kinderen goed gaat. Het CDA staat voor alle gezinnen, in de verschillende vormen die er in deze tijd zijn. Het gezin is een plek van geborgenheid, je gezien weten, en een veilige plek om fouten te maken.”
Kind centraal en integrale gezinsaanpak in jeugdzorg
Het CDA wil dat het belang van het kind altijd voorop staat en pleit voor een integrale aanpak waarbij het gezin, huisvesting en onderwijs samen worden bekeken. Jeugdzorg moet aanvullend zijn, niet het startpunt, en ouders en gemeenschappen zijn cruciaal in het vangnet rond kinderen.
“Het CDA wil een integrale aanpak bij hulp voor gezinnen, waarbij aandacht is voor een stabiele basis, zoals huisvesting, goed onderwijs, de impact van social media en het gezin. In het vangnet om kinderen heen zijn ouders, gemeenschappen en verenigingen cruciaal. Jeugdzorg moet aanvullend zijn, niet het startpunt. We zetten het kind centraal, niet de zorgaanbieder.”
D66 ziet het gezin als een belangrijke sociale basis en wil gezinnen versterken door preventieve ondersteuning, toegankelijke kinderopvang en vereenvoudigde financiële regelingen. De partij richt zich op het bieden van bestaanszekerheid, het verminderen van stress en het organiseren van zorg rondom het gezin, met als doel dat kinderen en ouders stabiel en kansrijk kunnen opgroeien. D66 erkent diverse gezinsvormen en wil wettelijke erkenning voor meerouderschap en draagmoederschap.
Gezinnen versterken met preventieve ondersteuning
D66 vindt dat gezinnen vroegtijdig ondersteund moeten worden om problemen te voorkomen, met aandacht voor de omgeving van het kind en het versterken van de sociale basis. De partij wil dat hulp laagdrempelig en dichtbij is, zodat zware jeugdzorg minder vaak nodig is.
“We versterken gezinnen, buurten en scholen, zodat zij hulp kunnen bieden voordat jeugdzorg nodig is. We kijken naar wat de omgeving van het kind nodig heeft en bieden stabiliteit, bestaanszekerheid, begeleiding, onderwijsondersteuning en vertrouwen. Pas daarna komt aanvullende zorg in beeld.”
“We versterken de sociale basis in wijken en dorpen door te investeren in toegankelijke opvoedondersteuning, ouder-kindcentra en andere buurtinitiatieven.”
Zorg en financiering organiseren rondom het gezin
D66 wil dat zorg en ondersteuning niet versnipperd zijn, maar juist rondom het gezin worden georganiseerd. Dit moet zorgen voor meer maatwerk, minder bureaucratie en meer vertrouwen in gezinnen en professionals.
“We organiseren zorg en financiering rondom het gezin, in plaats van uit te gaan van het aanbod. Professionals krijgen meer ruimte voor hun werk en minder registratiedruk. We gaan uit van vertrouwen.”
Toegankelijke en bijna gratis kinderopvang voor alle gezinnen
D66 streeft naar bijna gratis, en uiteindelijk volledig gratis, kinderopvang voor alle kinderen, ongeacht de werksituatie van de ouders. Dit moet de kansen van kinderen vergroten en ouders ontzorgen.
Vereenvoudiging en samenvoeging van financiële regelingen voor gezinnen
D66 wil het toeslagenstelsel vervangen door een individueel basisbedrag en de verschillende kindregelingen samenvoegen, zodat gezinnen meer zekerheid en eenvoud krijgen.
“Het kindgebonden budget en de kinderbijslag voegen we samen. Zo gaan we van drie ingewikkelde regelingen naar één duidelijke bijdrage voor ouder en kind.”
Wettelijke erkenning van diverse gezinsvormen
D66 erkent dat gezinnen in verschillende vormen bestaan en wil wettelijke basis bieden aan meerouderschap en draagmoederschap.
“We regelen een duidelijke wettelijke basis voor meerouderschap en voor draagmoederschap.”
De SP ziet het gezin als een belangrijke sociale eenheid die ondersteund moet worden door toegankelijke publieke voorzieningen, betaalbare huisvesting en voldoende tijd voor zorg en opvoeding. Hun beleid richt zich op het verlichten van druk op gezinnen door betere jeugdzorg, gratis kinderopvang, meer gezinswoningen en het creëren van meer tijd voor ouders via een vierdaagse werkweek. De partij benadrukt dat opvoeden niet alleen een individuele verantwoordelijkheid is, maar een gezamenlijke taak van samenleving en overheid.
Meer tijd en ondersteuning voor gezinnen
De SP wil gezinnen actief ondersteunen door publieke voorzieningen te versterken, de werkdruk te verlagen en ouders meer tijd te geven voor hun kinderen. Dit gebeurt onder andere door een vierdaagse werkweek, gratis kinderopvang en het verbeteren van jeugdzorg. De partij vindt dat de samenleving en overheid samen verantwoordelijk zijn voor een goede opvoeding en het welzijn van kinderen.
“Met het invoeren van een vierdaagse werkweek willen we er ook voor zorgen dat ouders meer tijd over hebben om met hun kinderen door te brengen.”
“Een kind opvoeden doe je niet alleen. Toch schuiven overheid en samenleving steeds meer verantwoordelijkheden af op ouders... Daarom werken we toe naar een samenleving waar gezinnen ondersteund worden en kinderen de beste opvoeding kunnen krijgen.”
“We zetten ons in voor liefdevolle jeugdzorg. Veel mensen in de jeugdzorg zetten zich vol liefde in voor jongeren en gezinnen. Zij horen hier respect, ondersteuning en een goed salaris voor terug te krijgen en daar gaan we voor zorgen.”
“Alle kinderen hebben recht om een goede en sociale basis mee te krijgen op de kinderopvang. En ouders moeten de ruimte hebben voor werk, zorg en elkaar. Daarom maken we de kinderopvang gratis.”
Meer betaalbare gezinswoningen
De SP wil dat gemeenten gericht bouwen voor gezinnen, zodat er voldoende betaalbare en passende gezinswoningen zijn. Dit moet gezinnen zekerheid bieden en kinderen een goede plek geven om op te groeien.
“Gemeenten krijgen weer de regie over woningbouw, zodat er gericht gebouwd kan worden voor de samenstelling van gezinnen in de buurt. Zo zorgen we dat er genoeg gezinswoningen komen waar kinderen kunnen opgroeien...”
Financiële zekerheid voor gezinnen bij overlijden
De SP vindt dat liefde en gezinsvorming geen reden mogen zijn om bestaanszekerheid te verliezen. Daarom willen ze het nabestaandenpensioen behouden, ongeacht de leefsituatie van de achterblijvende partner.
“Het nabestaandenpensioen is opgebouwd door de overledene en bedoeld als financiële zekerheid voor de partner die achterblijft. Die zekerheid moet blijven bestaan, ook als iemand besluit opnieuw samen te wonen of een nieuwe relatie krijgt. Liefde mag nooit een reden zijn om bestaanszekerheid te verliezen.”
Gezinsbedrijven als norm in de landbouw
De SP kiest in het landbouwbeleid expliciet voor het gezinsbedrijf als norm, in plaats van grootschalige, exportgerichte bio-industrie.
“Schaalvergroting en exportgerichte bioindustrie maken plaats voor gezinsbedrijven die lokaal produceren. Daarbij is ook ruimte voor nieuwe vormen van landbouw, zoals voedselbossen, regeneratieve landbouw en agroecologische initiatieven. De overheid kiest weer voor actieve sturing, met het gezinsbedrijf als norm en eerlijke beloning als uitgangspunt.”
BVNL ziet het gezin als een belangrijke, zelfredzame eenheid die zo veel mogelijk gevrijwaard moet blijven van overheidsbemoeienis. Ze willen het uit huis plaatsen van kinderen beperken tot uitzonderlijke situaties, de jeugdzorg reorganiseren met focus op het gezin, en benadrukken dat de opvoeding primair bij ouders hoort. De partij pleit voor terugdraaiing van decentralisatie in de jeugdzorg en meer autonomie voor gezinnen.
Uit huis plaatsen van kinderen beperken
BVNL vindt dat het gezin zoveel mogelijk intact moet blijven en dat het uit huis plaatsen van kinderen alleen in uitzonderlijke gevallen mag gebeuren. Dit standpunt adresseert de zorgen over te snelle of onnodige uithuisplaatsingen en benadrukt het belang van het gezin als basis voor kinderen.
“Het uit huis plaatsen van kinderen is alleen incidenteel en onder uitzonderlijke situaties mogelijk, en dient vooral te worden voorkomen.”
Jeugdzorg gericht op zelfredzaamheid gezin, terug naar het Rijk
De partij wil de jeugdzorg reorganiseren zodat deze gericht is op het in stand houden en versterken van het gezin, met minder perverse prikkels en verkeerde incentives. Ze willen de decentralisatie terugdraaien en hoogcomplexe zorg weer onder verantwoordelijkheid van het Rijk brengen.
Opvoeding primair bij ouders, niet bij school of overheid
BVNL stelt dat de opvoeding van kinderen in de eerste plaats bij de ouders ligt, en niet bij scholen of de overheid. Dit standpunt benadrukt het belang van ouderlijke autonomie en beperkt de rol van de staat in gezinszaken.
Anticonceptiepil volledig vergoed om gezinsproblematiek te voorkomen
BVNL wil de anticonceptiepil volledig vergoeden voor alle vrouwen vanaf de vruchtbare leeftijd, met als doel minder ongewenste zwangerschappen, minder abortussen en minder gezinsproblematiek.
“De anticonceptiepil wordt volledig vergoed voor alle vrouwen vanaf de vruchtbare leeftijd. Terugkeer van de pil in het basispakket moet tot minder ongewenste zwangerschappen, minder abortussen en minder gezinsproblematiek leiden.”
Forum voor Democratie (FVD) ziet het gezin als een fundamentele bouwsteen van de samenleving en wil gezinnen ondersteunen door het stimuleren van eigen woningbezit, het beschermen van familievermogen en het vergroten van ouderlijke zeggenschap in het onderwijs. Hun concrete voorstellen richten zich op fiscale voordelen voor gezinnen, het bevorderen van generatiewoningen, het afschaffen van erf- en schenkbelasting binnen families, en het teruggeven van schoolbesturen aan ouders. De kern van hun visie is dat gezinnen meer vrijheid, financiële zekerheid en zeggenschap moeten krijgen, zonder bemoeienis van de overheid.
Stimuleren van eigen woningbezit en generatiewoningen
FVD beschouwt het eigen huis als het fundament van het gezinsleven en wil gezinnen ondersteunen door het betaalbaar en bereikbaar maken van koopwoningen, het stimuleren van generatiewoningen en het beschermen van het gezinsvermogen tegen belastingen.
“De eigen woning vormt het fundament van vrijheid, veiligheid en gezinsleven. Wat ons betreft is bezit daarvan heilig.”
“Daarnaast stimuleren we generatiewoningen en geven we huurders de kans om hun woning van corporaties over te nemen zodat ook zij eigen woningbezit kunnen verwerven.”
Beschermen van familievermogen: erf- en schenkbelasting afschaffen
FVD wil dat familievermogen binnen het gezin blijft door het afschaffen van erfbelasting en het versoepelen van schenkbelasting voor partners, kinderen en kleinkinderen.
Meer ouderlijke zeggenschap in het onderwijs
FVD vindt dat ouders meer invloed moeten krijgen op het onderwijs van hun kinderen door schoolbesturen terug te geven aan ouders en de keuzevrijheid voor bijzonder onderwijs te waarborgen.
“We geven schoolbesturen zoveel mogelijk terug in handen van ouders, zodat onderwijs weer wordt geleid door mensen die betrokken zijn bij de kinderen zelf, niet door beroepsbestuurders.”
“Artikel 23 van de Grondwet moet behouden blijven, zodat bijzonder onderwijs de eigen identiteit kan bewaken en eigen”
GroenLinks-PvdA ziet het gezin als een belangrijke basis voor het welzijn van kinderen en pleit voor beleid dat gezinnen ondersteunt, kinderen zoveel mogelijk thuis laat opgroeien en ouders meer ruimte geeft voor zorg en opvoeding. De partij zet het gezin centraal in de jeugdzorg, wil uithuisplaatsingen beperken tot uiterste gevallen, verlengt het ouderschapsverlof en stimuleert samenwerking tussen ouders, scholen en maatschappelijke partners. Hun visie is inclusief, gericht op gelijkheid tussen verschillende gezinsvormen en het versterken van de positie van kinderen en ouders.
Gezin centraal in jeugdzorg en kinderbescherming
GroenLinks-PvdA vindt dat kinderen zoveel mogelijk thuis moeten opgroeien en dat het gezin het uitgangspunt moet zijn in de jeugdzorg. Uithuisplaatsingen mogen alleen in uiterste gevallen plaatsvinden, en het beleid is gericht op het versterken van kinderrechten en het betrekken van gezinnen bij beslissingen.
“We zetten voortaan het gezin centraal.”
“Kinderen groeien zoveel mogelijk thuis op. Uithuisplaatsingen mogen alleen in het uiterste geval.”
Meer verlof en ondersteuning voor ouders
De partij wil ouders meer tijd en ruimte geven voor de zorg voor hun kinderen, onder andere door het ouderschapsverlof te verlengen. Dit verlaagt de druk op kinderopvang en bevordert gelijkheid tussen beide ouders.
“Daarom verlengen we het ouderschapsverlof. Dat verlaagt de druk op de opvang én zorgt voor meer gelijkheid tussen beide ouders.”
Gelijke behandeling van verschillende gezinsvormen
GroenLinks-PvdA streeft naar gelijkheid tussen verschillende vormen van samenleven en gezinsvorming, onder andere door het Burgerlijk Wetboek te verruimen en het belastingstelsel aan te passen.
“We verruimen het Burgerlijk Wetboek met de mogelijkheid van een neutrale verbintenisvorm. Dat zorgt ervoor dat mensen hun wederzijdse rechten, plichten en zorgen kunnen vastleggen zonder te trouwen of een geregistreerd partnerschap aan te gaan. Ook in het belastingstelsel streven we naar gelijkheid tussen verschillende vormen van samenleven.”
Samenwerking tussen ouders, scholen en maatschappelijke partners
De partij stimuleert intensieve samenwerking tussen ouders, scholen en maatschappelijke partners om het veilig opgroeien van kinderen te ondersteunen en gezinnen te versterken.
“Scholen zijn het kloppend hart van gemeenschappen waar ouders en leraren samen zorg dragen voor het veilig opgroeien van kinderen.”
“We stimuleren de ontwikkeling van Familiescholen, waar intensief wordt samengewerkt met ouders en met maatschappelijke partners binnen de domeinen armoede, jeugd, zorg, sport, cultuur en de wijk.”
De PVV ziet het gezin primair als een traditionele eenheid gebaseerd op het biologische onderscheid tussen man en vrouw, en verzet zich tegen genderdiversiteit en progressieve seksuele voorlichting. Daarnaast wil de partij gezinnen ondersteunen door betaalbare huisvesting te bevorderen en energiearmoede tegen te gaan, met speciale aandacht voor gezinnen die financieel onder druk staan. De nadruk ligt op het beschermen van traditionele gezinswaarden en het creëren van een stabiele, betaalbare leefomgeving voor Nederlandse gezinnen.
Behoud van het traditionele gezin (man-vrouw)
De PVV beschouwt het gezin als gebaseerd op het biologische onderscheid tussen man en vrouw en verzet zich tegen genderdiversiteit en progressieve seksuele voorlichting op scholen. Dit standpunt is ingegeven door de overtuiging dat traditionele gezinswaarden onder druk staan door wat de partij ziet als "woke-ideologie" en genderpropaganda, wat volgens hen schadelijk is voor kinderen en de samenleving.
“Voor de PVV bestaan er slechts twee geslachten: man en vrouw. In wetten en beleid hoort het biologische geslacht weer leidend te zijn – dus geen “X” in het paspoort. We stoppen met gesubsidieerd wokebeleid en schrappen de hokjesdenkende genderpropaganda op scholen. In het onderwijs hoort links-liberale seksuele indoctrinatie niet thuis.”
“De Week van de Lentekriebels – symbool van seksuele woke-indoctrinatie – schaffen we af in het basisonderwijs.”
Betaalbare huisvesting voor gezinnen
De PVV erkent dat veel gezinnen moeite hebben om een betaalbare woning te vinden en wil dit oplossen door meer woningen te bouwen, sociale huren te verlagen en inkomensgrenzen voor betaalbare huurwoningen te verhogen. Dit beleid is bedoeld om gezinnen meer zekerheid en bestaanszekerheid te bieden.
“We bouwen sociale huurwoningen, middenhuurwoningen en betaalbare koopwoningen – voor starters, gezinnen, alleenstaanden en ouderen – mét voldoende ruimte voor de auto.”
“De PVV verlaagt volgend jaar de sociale huren met 10%.”
“Inkomensgrenzen voor betaalbare huurwoningen verhogen”
Aanpak van energiearmoede bij gezinnen
De PVV signaleert dat steeds meer gezinnen moeite hebben met hoge energiekosten en wil dit tegengaan door de btw op energie te verlagen. Hiermee wil de partij gezinnen financieel ontlasten en voorkomen dat zij in energiearmoede raken.
“Steeds meer gezinnen leven in energiearmoede. Dat is onaanvaardbaar. De PVV laat de mensen niet in de kou zitten. Daarom verlagen we de btw op energie van 21 naar 9%.”
50PLUS heeft geen expliciet gezinsbeleid, maar benadrukt het belang van generatieverbinding en het ondersteunen van gezinnen via meer-generatiewoningen, financiële zekerheid en het stimuleren van bezitsvorming voor jongeren. De partij richt zich vooral op het versterken van de positie van ouderen binnen families en het bevorderen van onderlinge solidariteit tussen generaties. Concrete voorstellen zijn onder meer het bouwen van meer-generatiewoningen en het stimuleren van sparen voor jongeren.
Nadruk op generatieverbinding en familiebanden
50PLUS ziet het gezin vooral in het licht van solidariteit tussen generaties, waarbij de belangen van ouderen, hun kinderen en kleinkinderen centraal staan. De partij wil zorgen dat ouderen, volwassenen en jongeren samen kunnen leven en elkaar kunnen ondersteunen, met oog voor elkaars toekomst en welzijn.
Meer-generatiewoningen en woonvormen voor families
Om gezinnen en familiebanden te ondersteunen, pleit 50PLUS voor het bouwen van meer-generatiewoningen en woonvormen die het mogelijk maken dat verschillende generaties samenleven of dicht bij elkaar wonen. Dit moet de onderlinge zorg en steun binnen families vergemakkelijken.
“Nadruk op meer-generatiewoningen.”
Stimuleren van financiële zekerheid voor jongeren binnen het gezin
50PLUS wil gezinnen versterken door jongeren te helpen bij het opbouwen van vermogen, zodat zij eerder zelfstandig kunnen wonen en een basis kunnen leggen voor hun toekomst. Dit gebeurt via concrete financiële maatregelen zoals het stimuleren van bezitsvorming en het herinvoeren van spaarregelingen.
DENK ziet het gezin als een belangrijke sociale eenheid die ondersteund moet worden via sociaal-economisch beleid, met nadruk op bestaanszekerheid, betaalbare huisvesting en financiële ondersteuning voor gezinnen met kinderen. De partij pleit voor concrete maatregelen zoals hogere kinderbijslag, maandelijkse uitbetaling daarvan, en het wegnemen van belemmeringen voor het vormen van een gezin, onder meer door het aanpakken van de woningcrisis. DENK benadrukt daarnaast het belang van verlofmogelijkheden bij gezinsgebeurtenissen en bescherming van religieuze waarden binnen het gezinsleven.
Hogere en Maandelijkse Kinderbijslag voor Gezinnen
DENK wil gezinnen financieel ondersteunen door de kinderbijslag te verhogen en maandelijks uit te betalen, zodat gezinnen meer financiële zekerheid en stabiliteit ervaren. Dit beleid is bedoeld om de kosten van het opvoeden van kinderen beter te dekken en gezinnen te ontlasten, vooral in tijden van stijgende kosten van levensonderhoud.
“Wij willen gezinnen ondersteunen met een hogere kinderbijslag en een hoger kindgebonden budget. En in plaats van één keer per drie maanden, wordt de kinderbijslag elke maand uitbetaald. Net als in Duitsland en België.”
Betaalbare Huisvesting om Gezinsvorming Mogelijk te Maken
DENK erkent dat het tekort aan betaalbare woningen het vormen van een gezin bemoeilijkt en wil daarom fors inzetten op het oplossen van de woningcrisis. Door betaalbare huisvesting te realiseren, wil DENK gezinnen de mogelijkheid geven om een toekomst op te bouwen en te voorkomen dat jonge gezinnen noodgedwongen thuis blijven wonen of dakloos raken.
“Een gezin vormen wordt onmogelijk gemaakt. De wachtlijsten voor sociale huurwoningen zijn asociaal lang. Nederlanders krijgen geen eerlijke start van hun leven.”
Meer Verlofmogelijkheden bij Geboorte Kind en Levensgebeurtenissen
DENK vindt dat gezinnen beter gefaciliteerd moeten worden bij belangrijke levensgebeurtenissen, zoals de geboorte van een kind. Door het verruimen van verlofmogelijkheden wil DENK ouders meer tijd en ruimte geven om voor hun gezin te zorgen in cruciale periodes.
“Wij willen meer verlofmogelijkheden voor mensen bij belangrijke en ingrijpende levensgebeurtenissen. Hierbij denken wij aan een verruiming van de verlofmogelijkheden bij overlijden en de geboorte van een kind.”
Bescherming van Religieuze Waarden binnen het Gezin
DENK hecht waarde aan religieuze tradities en wil dat gezinnen de vrijheid behouden om hun religieuze waarden en feestdagen te beleven. Dit uit zich in het pleidooi voor wettelijke erkenning van religieuze feestdagen en bescherming van religieus onderwijs, wat gezinnen in staat stelt hun geloofsovertuigingen door te geven.
“Erkenning van de diverse religieuze feestdagen. Naast de bestaande christelijke feestdagen moeten ook feestdagen van andere religies wettelijk erkend worden: Waaronder het Ramadanfeest (Eid ul-Fitr), Holi, Diwali, Jom Kipoer, Vaisakhi en het Offerfeest (Eid ul Adha).”
“Volledig behoud van bijzonder en religieus onderwijs. DENK verdedigt zonder voorbehoud het recht op religieus en bijzonder onderwijs. Artikel 23 van de Grondwet blijft onaangetast.”
De VVD ziet het gezin als een diverse en veranderende eenheid, waarbij vrijheid, gelijkwaardigheid en eigen regie centraal staan. Ze willen gezinnen ondersteunen door verlofregelingen te vereenvoudigen, bijna gratis kinderopvang te bieden, en juridische erkenning te geven aan meeroudergezinnen. Daarnaast zet de VVD zich in voor gelijke rechten en bescherming van alle gezinsvormen, inclusief LHBTIQ+-gezinnen, en voor het versterken van de positie van ouders in opvoeding en zorg.
Eenvoudigere en flexibelere verlofregelingen voor gezinnen
De VVD wil dat jonge ouders meer regie krijgen over de balans tussen werk en zorg, met verlofregelingen die zowel voor gezinnen als werkgevers werkbaar zijn. Dit moet bijdragen aan gelijke kansen voor vrouwen en mannen en gezinnen meer vrijheid geven in hun keuzes.
“Verlofregelingen zo vormgegeven worden dat ze niet alleen bijdragen aan een goede werk-privébalans voor werknemers, maar óók werkbaar blijven voor werkgevers. We willen het verlofstelsel eenvoudiger en transparanter maken... Dit geeft gezinnen meer regie over de balans tussen werk en zorg, vermindert regeldruk voor werkgevers en bevordert gelijke kansen voor vrouwen en mannen op de arbeidsmarkt”
Bijna gratis kinderopvang voor werkende ouders
Om werkende gezinnen te ondersteunen en arbeidsparticipatie te bevorderen, wil de VVD kinderopvang bijna gratis maken. Ouders die meer uren werken krijgen voorrang, zodat voltijd werken aantrekkelijker wordt.
“De kinderopvangtoeslag wordt afgeschaft en kinderopvang wordt bijna gratis voor werkende ouders. Op termijn willen we de vierde en vijfde dag kinderopvang volledig gratis maken om voltijd werkende ouders tegemoet te komen. Ouders die meer uren werken, krijgen voorrang.”
Juridische erkenning van meeroudergezinnen
De VVD erkent dat gezinnen in de praktijk diverser zijn geworden en wil de wet aanpassen zodat meer dan twee ouders juridisch erkend kunnen worden. Dit biedt meer zekerheid en rechten voor samengestelde gezinnen en hun kinderen.
“We werken aan een regeling voor juridisch meerouderschap en meeroudergezag: In samengestelde gezinnen waar meer dan twee ouders kinderen opvoeden, sluit onze huidige wet- en regelgeving niet goed aan op de praktijk... werken we door aan een wettelijke regeling om meerouderschap en meeroudergezag te regelen.”
Gelijke rechten en bescherming voor alle gezinsvormen
De VVD benadrukt het belang van acceptatie en bescherming van LHBTIQ+-gezinnen en keurt discriminatie en conversiehandelingen af. Ze willen dat iedereen zichzelf kan zijn binnen het gezin, ongeacht samenstelling of seksuele oriëntatie.
“Iedereen moet zichzelf kunnen zijn: Elke vorm van discriminatie is onacceptabel en hoort niet thuis in ons land. In Nederland moet iedereen overal zichzelf kunnen zijn. We gaan de komende jaren hard optreden tegen uitingen van onvrijheid en intolerantie. We keuren het mishandelen of terroriseren van LHBTIQ+’ers ten zeerste af en passen de wet aan om deze misdaden expliciet aan te pakken. We zetten het verbod op conversiehandelingen onverminderd door.”
Ouders primair verantwoordelijk voor opvoeding, met ondersteuning waar nodig
De VVD vindt dat ouders in eerste instantie verantwoordelijk zijn voor de opvoeding van hun kinderen, maar wil dat er ondersteuning is voor gezinnen die jeugdzorg nodig hebben.
“Goede jeugdzorg moet beschikbaar zijn voor alle gezinnen die dit nodig hebben... Bij lichtere problematiek is het de verwachting dat ouders als eerste aan zet zijn. Lokale teams kunnen daarbij ondersteunen.”