De PVV benadrukt traditionele Nederlandse waarden, waarbij nationale identiteit, soevereiniteit en culturele homogeniteit centraal staan. De partij koppelt deze waarden aan concrete voorstellen zoals het verbieden van islamitisch onderwijs, het beschermen van het Nederlandse taalgebruik en het afwijzen van gender- en woke-ideologie. De PVV stelt dat deze maatregelen nodig zijn om de Nederlandse samenleving, cultuur en vrijheid te behouden.
De PVV ziet het beschermen van de Nederlandse identiteit en cultuur als essentieel, en wil deze waarden wettelijk en beleidsmatig verankeren. Dit uit zich in het promoten van vaderlandse geschiedenis, het verplicht stellen van de Nederlandse taal in het onderwijs, en het beperken van buitenlandse invloeden in publieke ruimtes en instituties.
“Op school én op het schoolplein wordt Nederlands gesproken”
“Bacheloropleidingen volledig in het Nederlands”
“Les in vaderlandse geschiedenis”
“Geen overheidsinformatie in het Arabisch of andere niet-westerse talen”
“Verbod op Arabische en andere niet-westerse teksten in onze (winkel)straten”
De PVV positioneert zich expliciet tegen islamitische en woke-invloeden, die volgens de partij haaks staan op Nederlandse waarden. Dit vertaalt zich in voorstellen tot het verbieden van islamitisch onderwijs, het verbieden van islamitische hoofddoekjes in overheidsgebouwen, en het schrappen van gender- en woke-gerelateerde programma’s in het onderwijs.
“Verbod op islamitisch onderwijs”
“Verbod op het dragen van islamitische hoofddoekjes in alle overheidsgebouwen inclusief de Staten-Generaal”
“Verbod op het afleggen van de eed op Allah voor overheidspersoneel en militairen”
“We stoppen met gesubsidieerd wokebeleid en schrappen de hokjesdenkende genderpropaganda op scholen. In het onderwijs hoort links-liberale seksuele indoctrinatie niet thuis.”
“Voor de PVV bestaan er slechts twee geslachten: man en vrouw. In wetten en beleid hoort het biologische geslacht weer leidend te zijn – dus geen “X” in het paspoort.”
De PVV stelt vrijheid en gelijkheid centraal, maar altijd binnen de kaders van de Nederlandse cultuur en normen. Vrijheid van levensstijl wordt verdedigd, mits deze niet botst met de dominante Nederlandse waarden.
“Wij vinden dat iedereen zijn of haar leven moet kunnen leiden zoals hij of zij zelf wil – of iemand nu hetero, homo of anders is. Helaas staat die vrijheid onder druk.”
De partij koppelt waarden aan nationale soevereiniteit en het recht om eigen regels en cultuur te bepalen, zonder inmenging van internationale of supranationale instanties.
50PLUS stelt de waardigheid, zichtbaarheid en invloed van ouderen centraal als kernwaarden en wil deze beschermen in beleid rond inkomen, zorg, wonen en veiligheid. De partij koppelt waardigheid aan bestaanszekerheid, eerlijke behandeling en respect, met concrete voorstellen zoals het versterken van sociale zekerheid, het tegengaan van leeftijdsdiscriminatie en het waarborgen van waardige zorg en huisvesting. Hun visie benadrukt dat ouderen volwaardig en met respect moeten kunnen deelnemen aan de samenleving.
50PLUS beschouwt waardigheid als een fundamentele waarde voor ouderen, die tot uiting moet komen in beleid rond sociale zekerheid, zorg en maatschappelijke participatie. De partij ziet het beschermen van waardigheid als antwoord op uitsluiting, discriminatie en onzekerheid waarmee ouderen te maken krijgen, en verbindt dit aan concrete rechten en ondersteuning.
“Onze belofte is dat wij ons inzetten voor zichtbaarheid, invloed en waardigheid van de generatie die Nederland draaiende houdt.”
“Bestaanszekerheid is een grondrecht en geen gunst. Ons sociaal vangnet hoort veiligheid te bieden, waardigheid en eerlijkheid.”
“Een passend huis is de basis van een gezond en waardig leven.”
“We willen een waardige, toegankelijke en toekomstbestendige zorg voor iedereen.”
“Verpleegzorg met respect voor iedere mens.”
50PLUS koppelt haar waarden aan het principe van gelijke behandeling, met nadruk op het bestrijden van leeftijdsdiscriminatie in belastingen, op de arbeidsmarkt en in de samenleving. Dit wordt gezien als essentieel voor het waarborgen van waardigheid en bestaanszekerheid.
De partij verbindt haar waarden aan het recht op een waardig levenseinde en bescherming van kwetsbare groepen, met voorstellen voor betere ondersteuning van mantelzorgers, verruiming van euthanasie en specifieke aandacht voor slachtoffers van geweld.
“Samen Ouder Worden, Eenzaamheid en een Waardig Levenseinde zijn kernthema’s voor ouderen.”
“Mantelzorgers zijn onmisbaar. ... Zij verdienen betere ondersteuning en waardering.”
“De mogelijkheden tot euthanasie worden verruimd als er sprake is van ondraaglijk en uitzichtloos lijden.”
“Slachtoffers van geweldsdelicten worden zowel juridisch, emotioneel en sociaal ondersteund.”
BBB stelt Nederlandse en westerse waarden centraal als fundament van de samenleving, met nadruk op vrijheid, gelijkwaardigheid, verantwoordelijkheid en respect. De partij koppelt deze waarden aan concrete eisen zoals inburgering, participatie en het niet-onderhandelbaar stellen van normen en waarden voor iedereen die in Nederland woont. BBB benadrukt daarnaast maatschappelijke waardering voor arbeid en menselijke waardigheid in beleid en politiek.
BBB beschouwt Nederlandse en westerse waarden als niet-onderhandelbaar en ziet deze als basis voor gedeelde cultuur en samenleving. Iedereen die in Nederland woont, moet zich actief inzetten voor deze waarden en bijdragen aan de samenleving. Dit standpunt adresseert maatschappelijke spanningen door botsende waarden en stelt duidelijke eisen aan integratie en participatie.
“Daarom staat BBB pal voor onze Nederlandse cultuur en westerse waarden. Waarden zoals vrijheid, gelijkwaardigheid, verantwoordelijkheid en respect voor elkaar.”
“Onze normen en waarden zijn niet onderhandelbaar. Wij zijn gastvrij, maar niet grenzeloos. Wie zich thuis voelt in Nederland, hoort daar ook verantwoordelijkheid bij te nemen.”
“De druk op buurten neemt niet alleen toe door fysieke overbevolking, maar ook door botsende normen en waarden.”
BBB stelt dat waarden niet slechts symbolisch zijn, maar het dagelijks handelen en politieke keuzes bepalen. Dienstbaarheid, standvastigheid en betrouwbaarheid worden expliciet gekoppeld aan kernwaarden als noaberschap, respect en authenticiteit. Dit standpunt adresseert het vertrouwen in de politiek en de noodzaak van menselijke maat in beleid.
“Waarden zijn geen loze begrippen, maar richtingwijzers in ons dagelijks handelen.”
“Onze kernwaarden zijn meer dan mooie woorden; ze vormen het fundament onder ons handelen. Ze bepalen hoe wij politiek bedrijven, hoe wij met mensen omgaan en wat wij nastreven voor Nederland.”
“Ook in de toekomst blijft BBB die partij: een stabiele en betrokken partner, geworteld in waarden, met oog voor mensen.”
“Noaberschap. We zorgen voor elkaar en laten niemand vallen. We bouwen aan gemeenschappen waarin mensen elkaar kennen, steunen en opvangen.”
“De gulden regel. Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet. Respect, wederkerigheid en fatsoen zijn het vertrekpunt van ons handelen.”
BBB koppelt waarden expliciet aan maatschappelijke waardering voor arbeid, zowel betaald als onbetaald, en aan het waarborgen van menselijke waardigheid in zorg en onderwijs. Dit standpunt adresseert de erkenning van verschillende vormen van bijdragen aan de samenleving en het belang van waardigheid in beleid.
“Werken is essentieel voor bestaanszekerheid, sociale verbondenheid en persoonlijke groei. Maar niet alleen betaald werk is van waarde. BBB vindt dat álle vormen van arbeid zoals mantelzorg, vrijwilligerswerk en opvoeding maatschappelijk erkend en gewaardeerd moeten worden.”
“Deze maatregel brengt weliswaar additionele kosten met zich mee, maar levert veel (meer) op in menselijke waardigheid en ontlasting van mantelzorgers en huisartsen.”
“We erkennen de waardigheid van ieder mens en laten anderen in hun waarde.”
De SGP stelt christelijke waarden centraal als fundament voor samenleving en politiek, met nadruk op barmhartigheid, gelijkwaardigheid en bescherming van kwetsbaar leven. Zij pleiten voor beleid dat het gezin versterkt, het leven beschermt en publieke gerechtigheid nastreeft, waarbij christelijke normen leidend zijn voor wetgeving en maatschappelijke omgang. Concrete voorstellen zijn onder meer het bevorderen van zondagsrust, het integreren van geloof, hoop en liefde in burgerschapsonderwijs, en het waarborgen van een fatsoenlijk bestaansminimum.
De SGP ziet beproefde christelijke waarden als noodzakelijk voor een gezonde samenleving en als leidraad voor politiek en wetgeving. Zij benadrukken barmhartigheid, gematigdheid en gelijkwaardigheid van ieder mens, en verzetten zich tegen individualisme en normvervaging. De overheid moet publieke gerechtigheid zoeken, niet het eigenbelang.
“We hebben dringend behoefte aan meer verbinding en meer aandacht voor beproefde christelijke waarden, zoals barmhartigheid en gematigdheid.”
“Een belangrijk uitgangspunt is de gelijkwaardigheid van ieder mens voor God, ongeacht achtergrond en overtuiging.”
“De Tien Geboden vormen daarvoor de enige basis. Richtingwijzers voor vrede, recht en barmhartigheid.”
“We staan voor waarden die het leven beschermen, het gezin versterken en de veiligheid waarborgen.”
De SGP wil dat naast wettelijke kernwaarden ook christelijke deugden als geloof, hoop en liefde expliciet worden meegenomen in het onderwijs en maatschappelijke beleid. Dit moet bijdragen aan een samenleving waarin mensen in relatie tot God en elkaar staan.
“In het burgerschapsonderwijs moeten bij de uitwerking van de wettelijke kernwaarden vrijheid, gelijkheid en solidariteit ook de deugden geloof, hoop en liefde aan bod komen.”
“Voor christelijke waarden. De SGP vindt het belangrijk om het individu te zien in relatie tot zijn Schepper en als onderdeel van een gemeenschap. Daar bloeien zowel het individu als de gemeenschap van op!”
De SGP beschouwt het beschermen van kwetsbaar leven en het versterken van het gezin als kernwaarden. Zij pleiten voor beleid dat het leven beschermt vanaf de conceptie tot aan de ouderdom, en voor financiële en sociale steun aan gezinnen.
De SGP koppelt economische en handelsbeleid expliciet aan bredere waarden, zoals verantwoordelijkheid, soevereiniteit en eerlijke productie. Zij stellen dat het verdienvermogen van Nederland niet losstaat van deze waarden.
“Ons verdienvermogen staat echter niet los van bredere waarden. Buitenlandse handel vraagt ook om respect voor soevereiniteit, eerlijke productie en samenhang met ontwikkelingssamenwerking.”
De SGP benadrukt dat zowel mensen als dieren een intrinsieke waarde hebben, gebaseerd op hun schepping door God. Dit vormt de basis voor hun standpunt over dierenwelzijn en menselijke waardigheid.
NSC benadrukt het belang van gedeelde Nederlandse waarden zoals vrijheid, democratie, gelijkheid en tolerantie als fundament van de samenleving. Ze willen deze waarden expliciet verankeren in burgerschap, onderwijs en integratie, en stellen concrete grenzen aan praktijken die hiermee in strijd zijn. De partij koppelt waarden aan actief burgerschap, bescherming van kwetsbaren en het tegengaan van schadelijke culturele praktijken.
NSC wil dat iedereen in Nederland de fundamentele waarden van de samenleving omarmt, ongeacht afkomst. Dit is essentieel voor sociale samenhang, wederzijds respect en een weerbare democratische rechtsstaat. De partij ziet waarden als bindmiddel en als normatief kader voor burgerschap en integratie.
“We staan pal voor westerse waarden zoals vrijheid, democratie, gelijkheid en (religieuze) tolerantie.”
“Het moet voor nieuwkomers en Nederlanders duidelijk zijn wat het betekent om Nederlands staatsburger te zijn: waarden omarmen, de taal spreken, rechten én plichten kennen.”
“Of iemand hier geboren is, later is gekomen of tijdelijk verblijft, we verwachten dat iedereen zich onderdeel voelt van de samenleving en eraan bijdraagt.”
“In ons land staan waarden als tolerantie en respect hoog in het vaandel.”
NSC stelt expliciet dat bepaalde culturele of religieuze praktijken die in strijd zijn met Nederlandse waarden niet worden geaccepteerd. Ze willen deze praktijken actief bestrijden en slachtoffers beschermen.
“En we accepteren geen praktijken die haaks staan op onze waarden en vrijheden, zoals huwelijksdwang, genitale verminking, eerwraak, lijfstraffen binnen de opvoeding of polygamie.”
“Om een einde te maken aan deze praktijken in Nederland en om meisjes en jonge vrouwen te beschermen bieden we voorlichting, hulp en gaan we daders strafrechtelijk vervolgen.”
NSC ziet het onderwijs als een belangrijke plek voor het overdragen van Nederlandse waarden en normen. Burgerschapsvorming moet jongeren bewust maken van deze waarden en hun rol in de samenleving.
“Burgerschapsvorming begint al jong. Leerlingen moeten in alle niveaus van onderwijs leren wat het betekent om deel uit te maken van de Nederlandse samenleving.”
“Onze Nederlandse taal, vaderlandse geschiedenis, grondrechten, noaberschap, mienskip en burgerschap delen we met elkaar.”
“Erkennen dat de Nederlandse identiteit is gevormd door onze geschiedenis geworteld in het christendom en humanisme met de daarbij behorende waarden en normen, cultuur, tradities en gemeenschappen.”
NSC benoemt tolerantie en verdraagzaamheid als kernwaarden waarop iedereen in Nederland kan worden aangesproken, en die richtinggevend zijn voor het samenleven.
“Tolerantie en verdraagzaamheid zijn kernwaarden waarop iedereen kan worden aangesproken.”
De VVD beschouwt liberale waarden als de ononderhandelbare basis van de Nederlandse samenleving en stelt dat deze actief beschermd en uitgedragen moeten worden. De partij koppelt deze waarden aan concrete eisen voor integratie, burgerschapsonderwijs en het uitsluiten van mensen die deze waarden afwijzen. Vrijheid, verantwoordelijkheid, verdraagzaamheid, gelijkwaardigheid en sociale rechtvaardigheid zijn de kernwaarden die volgens de VVD centraal moeten staan in beleid en samenleving.
De VVD stelt dat liberale waarden zoals vrijheid, verantwoordelijkheid, verdraagzaamheid, gelijkwaardigheid en sociale rechtvaardigheid de fundamentele bouwstenen zijn van de Nederlandse samenleving. Deze waarden zijn niet onderhandelbaar en vormen de basis voor het beschermen van individuele vrijheid en het unieke karakter van Nederland.
“De liberale waarden die daaraan ten grondslag liggen, zijn voor ons dan ook niet onderhandelbaar. Vrijheid, verantwoordelijkheid, verdraagzaamheid, gelijkwaardigheid en sociale rechtvaardigheid vormen de rotsvaste bouwstenen van onze maatschappij.”
“waarden vormen absolute voorwaarden om de vrijheid van het individu te beschermen, en onze unieke kwaliteiten te behouden en verder te ontwikkelen.”
De VVD vindt dat vrije waarden actief beschermd en met trots uitgedragen moeten worden, omdat ze onder druk staan. Dit betekent onder andere het nemen van maatregelen tegen ideologieën die deze waarden bedreigen en het stellen van duidelijke grenzen aan wie tot de samenleving kan toetreden.
“We moeten de komende jaren orde op zaken stellen om onze vrije waarden te beschermen en weer met trots uit te dragen.”
“Wij koesteren onze vrije waarden en verdedigen onze manier van leven. Van iedereen, dus ook van mensen die hier komen voor werk, opleiding of asiel, verwachten we dat zij deze waarden onderschrijven.”
“Wie onze waarden structureel afwijst, of zich zelfs tegen onze samenleving keert, heeft hier geen toekomst.”
De VVD koppelt het recht op huisvesting, integratie en verblijfsvergunningen expliciet aan het onderschrijven van Nederlandse waarden. Er wordt actief getoetst of statushouders deze waarden in woord en daad onderschrijven; anders volgt uitsluiting.
“Statushouders die op azc’s verblijven komen pas in aanmerking voor andere vormen van huisvesting op het moment dat zij zowel in woord als in daad achter de Nederlandse waarden staan. Hierop wordt vooraf actief en intensief getoetst.”
“Mensen die de uitgangspunten van onze democratische rechtsstaat niet onderschrijven, krijgen geen”
De VVD wil dat alle leerlingen en studenten de normen en waarden van de Nederlandse rechtsstaat leren en naleven. Burgerschapsonderwijs wordt versterkt en er komt toezicht op scholen die hier onvoldoende aan voldoen.
“Iedere leerling en student moet de normen en waarden van de Nederlandse rechtstaat kennen en daarnaar handelen. De inspectie gaat scherper toezicht houden op de burgerschapsopdracht.”
De VVD stelt dat de vrijheid en vrije waarden van de samenleving zwaarder wegen dan het zogenaamde recht om niet beledigd te worden. Dit betekent een harde opstelling tegen ideologieën en religieuze dogma’s die emancipatie en vrijheid beperken.
“Wij kiezen voor een samenleving waarin onze vrijheden bovengeschikt zijn aan het zogenaamde recht om je niet beledigd te voelen.”
“Want we buigen niet voor kwalijke ideologieën en religieuze dogma’s die de emancipatie van LHBTIQ+’ers en vrouwen honderd jaar terug in de tijd duwen.”
De ChristenUnie benadrukt het belang van christelijk geïnspireerde waarden als fundament voor samenleving, onderwijs, zorg en Europa. Ze pleiten voor het beschermen van menselijke waardigheid, rechtvaardigheid en vrijheid, en willen deze waarden concreet waarborgen via beleid rond onderwijs, democratische rechtsstaat en Europese samenwerking. Hun voorstellen richten zich op het versterken van gedeelde waarden, het beschermen van kwetsbaren en het bevorderen van een rechtvaardige samenleving.
De ChristenUnie ziet waarden als menselijke waardigheid, gelijkwaardigheid, vrijheid en verantwoordelijkheid als de basis van samenleving en beleid, geworteld in het christendom. Ze willen deze waarden beschermen tegen polarisatie en verlies van samenhang, en benadrukken het belang van ruimte voor verschil en naastenliefde.
“De basis van onze samenleving is de democratische rechtsstaat, gefundeerd op waarden die in het christendom geworteld zijn, zoals menselijke waardigheid, gelijkwaardigheid, vrijheid, verantwoordelijkheid, naastenliefde en ruimte voor verschil.”
“Er is strijd over wie we zijn als land, over onze gedeelde waarden en cultuur, en over wie daarvan eigenaar is.”
De partij verdedigt het recht van ouders om hun kinderen op te voeden volgens eigen normen, waarden en geloofsovertuiging, en ziet dit als essentieel voor diversiteit en keuzevrijheid in het onderwijs.
“Ouders hebben het recht hun kinderen qua normen, waarden en (geloofs)overtuiging op te voeden zoals zij dat willen.”
“Het grondwettelijke recht op onderwijsvrijheid maakt het mogelijk dat verschillende levensbeschouwelijke en pedagogische visies naast elkaar bestaan en versterkt de diversiteit en keuzevrijheid in het onderwijs.”
De ChristenUnie beschouwt de EU als een waardengemeenschap gebaseerd op menselijke waardigheid, vrijheid, democratie en mensenrechten, en wil deze waarden centraal stellen in Europese samenwerking en beleid.
“De ChristenUnie koestert deze Europese waardengemeenschap. In deze woelige tijden wil de ChristenUnie zich inzetten voor een geloofwaardige Europese Unie die vrede en recht centraal stelt, de waarde van leven, gezinnen en gemeenschappen beschermt, zorg draagt voor de schepping en streeft naar publieke en sociale gerechtigheid.”
Rechtvaardigheid is een kernwaarde voor de ChristenUnie, zowel in het nationale beleid (zoals het belastingstelsel) als in het buitenlandbeleid, waar mensenrechten en menselijke waardigheid centraal staan.
“Bij dit nieuwe stelsel staan twee kernwaarden met stip voorop: eenvoud en rechtvaardigheid.”
“Het bevorderen van mensenrechten, het beschermen van de menselijke waardigheid en het bestrijden van straffeloosheid bij internationale misdaden vormen daarom de kern van ons buitenlandbeleid. Deze waarden gelden niet alleen als we hulp verlenen, maar ook als we handel drijven of diplomatieke banden met landen onderhouden.”
De partij benadrukt de intrinsieke waarde van elk mensenleven en het belang van zorg voor kwetsbaren, van het begin tot het einde van het leven.
JA21 stelt Nederlandse normen en waarden, zoals gelijkwaardigheid, vrijheid van meningsuiting en de democratische rechtsstaat, centraal in haar visie op samenleving en onderwijs. De partij wil deze waarden actief onderwijzen en beschermen, met bijzondere aandacht voor integratie, het tegengaan van segregatie en het moderniseren van artikel 23 van de Grondwet. JA21 verzet zich tegen ideologische indoctrinatie in het onderwijs en pleit voor een overheid die klassieke vrijheidsrechten verdedigt.
JA21 vindt dat het onderwijs jongeren moet vormen tot weerbare burgers door Nederlandse normen en waarden te onderwijzen, met nadruk op gelijkwaardigheid, vrijheid en de democratische rechtsstaat. Tegelijkertijd verzet de partij zich tegen ideologische indoctrinatie en wil zij dat scholen geen instrument worden voor ‘woke moralisme’ of religieuze verplichtingen. Dit standpunt adresseert het probleem van parallelle samenlevingen en het behoud van een gedeelde nationale identiteit.
“waarden zoals de gelijkwaardigheid van man en vrouw en gelijkgeslachtelijke relaties, het je houden aan de wet, rekening houden met de ander, de vrijheid van meningsuiting en religie, de democratische rechtstaat centraal staan. Deze moeten worden onderwezen, maar vooral ook in het onderwijsprogramma zijn geïncorporeerd en door de schoolleiding en de docent worden gedoceerd.”
“Tegelijkertijd moet de school niet een ideologisch opvoedingsinstituut zijn met verplichte indoctrinatie over seksualiteit, religie en normen en waarden. Woke moralisme en verplicht moskeebezoek is aan JA21 niet besteed.”
“JA21 wil: Aandacht in het onderwijs voor essentiële Nederlandse waarden en vrijheden, zoals de vrijheid van meningsuiting en gelijkwaardigheid tussen man en vrouw. Ongeoorloofde afwezigheid tijdens lessen die hierop betrekking hebben wordt gesanctioneerd.”
JA21 wil artikel 23 van de Grondwet moderniseren om te waarborgen dat onderwijsinstellingen de kernwaarden van de democratische rechtsstaat respecteren. Dit is gericht op het tegengaan van segregatie door islamitisch onderwijs en het voorkomen van parallelle samenlevingen, waarbij de nadruk ligt op gelijkwaardigheid, vrijheid en het afwijzen van discriminatie.
“JA21 pleit voor een modernisering van artikel 23 GW waarbij eerbiediging van de waarden van de democratische rechtstaat zoals gelijkwaardigheid, vrijheid van geloof en meningsuiting en afwijzing van discriminatie, antisemitisme en haat wordt gewaarborgd.”
“JA21 vindt de sterke groei van het aantal islamitische basis- en middelbare scholen een onwenselijke ontwikkeling, want dat draagt bij aan segregatie en aan het ontstaan van parallelle samenlevingen.”
JA21 wil dat de overheid actief de Nederlandse normen en waarden uitdraagt en klassieke vrijheidsrechten, zoals de vrijheid van meningsuiting, beschermt. Dit standpunt is een reactie op de ervaren druk op deze waarden door maatschappelijke ontwikkelingen en immigratie.
“Een betrokken overheid die de Nederlandse normen en waarden uitdraagt en de klassieke vrijheidsrechten als de vrijheid van meningsuiting met hand en tand verdedigt.”
JA21 stelt dat nieuwkomers zich moeten aanpassen aan de Nederlandse samenleving en haar waarden, om het ontstaan van parallelle samenlevingen en culturele druk te voorkomen. Dit standpunt adresseert het probleem van onvoldoende integratie en het behoud van de Nederlandse identiteit.
JA21 stelt dat bij een botsing tussen westerse en islamitische waarden, de westerse waarden moeten prevaleren, met name op het gebied van gelijkwaardigheid en vrijheid.
“Bij een botsing tussen de vrije Westerse cultuur en de islamitische cultuur, dan prevaleert de Westerse en is er geen ruimte voor concessies.”
Het CDA benadrukt het belang van gedeelde waarden als fundament voor een fatsoenlijk en samenhangend Nederland, waarbij normen, tradities en gemeenschapszin centraal staan. Ze willen deze waarden versterken via opvoeding, onderwijs en actief burgerschap, en stellen concrete eisen aan zowel de samenleving als internationale samenwerking. Belangrijke voorstellen zijn het nieuw gewicht geven aan waarden en normen, het behouden van waardevolle tradities, en het stellen van duidelijke voorwaarden aan EU-lidmaatschap op basis van democratische waarden.
Het CDA ziet het versterken van waarden en normen als essentieel voor een fatsoenlijk land en een betrokken samenleving. Ze willen dat politiek en samenleving actief bijdragen aan het uitdragen en voorleven van deze waarden, onder andere via opvoeding, onderwijs en inburgering.
“We hebben een stevige agenda om onze waarden en normen nieuw gewicht te geven.”
“Een rechtsstaat is meer dan alleen regels en wetten. Het gaat om wat deze regels en wetten uitdrukken: een waardengemeenschap is gebouwd op principes als vrijheid, solidariteit, naastenliefde en rechtvaardigheid.”
“Deze overtuigingen moeten steeds opnieuw worden verteld en voorgeleefd. In opvoeding, in onderwijs, in inburgeringscursussen en vooral in het leven van alledag.”
Het CDA wil waardevolle culturele tradities en erfgoed behouden voor huidige en toekomstige generaties, met erkenning van zowel positieve als schaduwzijden van het verleden. Dit draagt bij aan identiteit, verbondenheid en het leren van het verleden.
Het CDA stelt dat de Europese Unie gebaseerd moet zijn op gedeelde waarden als mensenrechten, democratie en rechtsstaat. Lidstaten en toetredende landen moeten hieraan voldoen, en schendingen worden streng bestraft.
Het CDA erkent de maatschappelijke waarde van kerken, moskeeën en andere geloofsgemeenschappen als bron van zingeving, verbondenheid en zorg, en wil deze blijvend ruimte en erkenning geven.
“Kerken, moskeeën en andere geloofsgemeenschappen vormen voor velen een bron van zingeving, verbondenheid en zorg voor elkaar. Deze maatschappelijke waarde verdient blijvend erkenning en ruimte.”
BVNL stelt Nederlandse waarden centraal als fundament van de samenleving, met nadruk op vrijheid, discipline, spaarzaamheid, fatsoen en gemeenschapszin. De partij wil deze waarden beschermen tegen invloeden van buitenaf en cultuurrelativisme, en koppelt ze aan concrete voorstellen zoals het beperken van migratie, het behouden van nationale tradities en het terugdringen van staatsafhankelijkheid. Vrijheid en individuele verantwoordelijkheid zijn kernwaarden die leidend zijn in hun beleid.
BVNL ziet de Nederlandse waarden als essentieel voor de nationale identiteit en wil deze actief beschermen tegen bedreigingen van buitenaf, zoals migratie en cultuurrelativisme. De partij verzet zich tegen het afbreken van nationale trots en wil het goede van vroeger behouden.
“Nederland is geen lege huls. Onze taal, onze normen, onze geschiedenis en onze waarden zijn het fundament van wie wij zijn. Wie Nederland binnenkomt, past zich aan – niet andersom.”
“De Nederlandse cultuur, met haar waarden van vrijheid, discipline, spaarzaamheid, fatsoen en gemeenschapszin, is het fundament van onze samenleving. Wij verzetten ons tegen cultuurrelativisme, identiteitsdenken en het afbreken van nationale trots.”
“Om de afbraak van Nederland te stoppen moeten we onmiddellijk stoppen met het toelaten van asielzoekers en kansarme migranten en niet accepteren dat onze eigen cultuur verdwijnt ten faveure van culturen en moralen die niet de onze zijn en die onze manier leven en onze waarden bedreigen.”
Vrijheid wordt door BVNL als de belangrijkste waarde gezien, die altijd gepaard moet gaan met verantwoordelijkheid. De partij stelt het individu centraal en verwerpt overheidsdwang, vooral op medisch-ethisch gebied.
“Vrijheid is de absolute kernwaarde en is aan ieder individueel mens gegeven bij geboorte. Maar vrijheid moet altijd gepaard gaan met verantwoordelijkheid.”
“Medisch-ethische keuzes horen bij het individu, niet bij de Staat. Belang Van Nederland verwerpt iedere vorm van overheidsdwang als het gaat om beslissingen over het eigen lichaam.”
BVNL benoemt expliciet haar kernwaarden als leidraad voor haar politieke koers en beleidskeuzes, waarbij klassiek-liberale en cultureel-conservatieve uitgangspunten centraal staan.
“Gebaseerd op onze onwankelbare kernwaarden van vrijheid, soevereiniteit, gezond verstand, realisme, verantwoordelijkheid, barmhartigheid, fatsoen, ambitie, technologische vooruitgang en eenvoud, kiezen wij nadrukkelijk voor een koers die klassiek-liberaal, en economisch rechts is.”
BVNL ziet ‘woke-isme’ en collectivistische trends als een bedreiging voor Nederlandse tradities en waarden, en positioneert zich daar expliciet tegen.
“Daarnaast waait er een gure collectivistische wind door Nederland en neemt het woke-isme steeds extremere vormen aan, waardoor Nederlandse tradities en normen en waarden worden bedreigd.”
BIJ1 stelt dat menselijke waardigheid en gelijkwaardigheid centraal moeten staan in alle beleidsterreinen, waarbij waarde niet wordt bepaald door economische productiviteit maar door ieders bijdrage aan de samenleving. Ze pleiten voor het erkennen en belonen van onbetaalde arbeid, het centraal stellen van de menselijke maat in zorg en economie, en het waarborgen van inclusie en gelijke rechten voor alle groepen. Hun visie is radicaal solidair: iedereen telt mee, ongeacht achtergrond, inkomen of arbeidssituatie.
BIJ1 vindt dat waarde niet alleen wordt bepaald door betaald werk, maar dat ook mantelzorg, vrijwilligerswerk en andere vormen van onbetaalde arbeid essentieel zijn voor de samenleving en erkend en beloond moeten worden. Dit standpunt adresseert de structurele onderwaardering van onbetaalde arbeid, vooral door vrouwen verricht, en wil zo bijdragen aan een eerlijkere waardering van ieders bijdrage.
“Ook mantelzorg, vrijwilligerswerk, het werk van thuisblijvende ouders en andere vormen van onbetaalde arbeid zijn van onschatbare waarde voor onze maatschappij en willen we belonen.”
“Wij geloven in een wereld waarin je waarde als mens niet afhangt van of je werkt en hoe productief je bent binnen het kapitalistische systeem.”
BIJ1 stelt dat de menselijke maat en gelijkwaardigheid leidend moeten zijn in beleid, in plaats van economische waarde of winst. Dit betekent dat beleid gericht moet zijn op het welzijn van mensen, niet op marktwaarde of winstmaximalisatie, en dat iedereen gelijke rechten en kansen moet krijgen.
“De zorg moet bestuurd worden door de mensen die daadwerkelijk met zorg in aanraking komen: de zorgverlener en degene die zorg ontvangt. Zo werken we naar een zorgsysteem dat voor iedereen werkt.”
“Onze ideale economie is socialistisch: een economie die de rechten en gezondheid van de mensen, de dieren en de natuur altijd voorop stelt.”
BIJ1 verbindt haar waarden aan het actief waarborgen van inclusie en gelijke rechten, ongeacht afkomst, gender, inkomen of andere kenmerken. Dit standpunt adresseert structurele uitsluiting en discriminatie, en stelt dat solidariteit en gelijke behandeling fundamentele waarden zijn.
“Het mag niet uitmaken wie je bent, waar je vandaan komt, of wat het inkomen of de achtergrond van je ouders is: ieder mens moet zich kunnen ontwikkelen, op jonge én latere leeftijd.”
“Etniciteit, afkomst, nationaliteit, genderidentiteit en genderexpressie worden in artikel 1 van de Grondwet opgenomen.”
D66 benadrukt waarden als bestaanszekerheid, waardigheid, gelijke kansen en moreel kompas in beleid, met nadruk op vrijheid, inclusiviteit en bescherming van rechten. De partij vertaalt deze waarden in concrete voorstellen zoals het versterken van bestaanszekerheid, het centraal stellen van dierenwelzijn als moreel kompas, en het waarborgen van gelijke behandeling en grondrechten. D66 koppelt haar visie aan praktische maatregelen die gericht zijn op een menswaardige, inclusieve en rechtvaardige samenleving.
D66 ziet bestaanszekerheid en waardigheid als de basis voor vrijheid en een menswaardig bestaan. De partij wil dat iedereen genoeg heeft om van te leven, ook als het tegenzit, en dat de overheid mensen ondersteunt waar nodig. Dit is een fundamentele waarde die doorwerkt in hun sociale en economische beleid.
“Bestaanszekerheid is de basis voor vrijheid: pas als je zeker bent van vandaag, kun je bouwen aan morgen. Een leven leiden in vrijheid, met waardigheid en de zekerheid dat je het vandaag én morgen redt.”
“D66 wil dat iedereen genoeg heeft om van te leven, ook als het even tegenzit.”
D66 positioneert dierenwelzijn expliciet als een morele waarde en maatschappelijk kompas, en verbindt hier concrete wetgeving en uitvoering aan. Dit onderscheidt zich als een principiële waarde die verder gaat dan pragmatisch beleid.
D66 stelt gelijke behandeling, bescherming van grondrechten en inclusiviteit centraal als fundamentele waarden. Dit wordt vertaald in het versterken van juridische bescherming en het bestrijden van uitsluiting en discriminatie.
“Grondrechten beschermen mensen om vrij en gelijkwaardig te kunnen leven. D66 verdedigt het recht om je uit te spreken, ook als je alleen staat. Het recht om te demonstreren, juist als dat schuurt. En het recht op gelijke behandeling – voor iedereen.”
“D66 wil alle vormen van uitsluiting, racisme en discriminatie doorbreken: of het nu gaat om afkomst of geloof (jodenhaat of moslimhaat), huidskleur (zoals anti-zwart of anti-Aziatisch racisme), leeftijd, opleidingsniveau, armoede, beperking, neurodiversiteit (zoals ADHD of autisme), seksuele oriëntatie of genderidentiteit (queerhaat) of omdat iemand een vrouw is.”
DENK benadrukt het belang van waardegericht beleid, waarbij morele en culturele waarden centraal staan in zorg, onderwijs en internationale samenwerking. De partij pleit voor het overdragen van waarden via onderwijs, het beschermen van leven en autonomie in de zorg, en het voeren van een waardegedreven diplomatie. Concreet stelt DENK onder meer voor om abortus- en euthanasiewetgeving te baseren op waarden, en om onderwijs en buitenlandse politiek expliciet te gebruiken voor het uitdragen van gedeelde waarden.
DENK ziet onderwijs als een belangrijke plek voor het overbrengen van waarden die samenleven mogelijk maken. Het onderwijs moet niet alleen gelijke kansen bieden, maar ook bijdragen aan de morele vorming van jongeren.
“Daarnaast speelt onderwijs een essentiële rol in het aan onze kinderen overbrengen van de waarden die ons in staat stellen met elkaar samen te leven. Hier moeten wij onze leraren optimaal in steunen.”
In de zorg wil DENK expliciet dat ethische waarden leidend zijn, vooral bij gevoelige onderwerpen als abortus en euthanasie. De partij kiest voor een benadering waarin zowel de autonomie van het individu als de bescherming van het leven centraal staan.
“Een aantal vraagstukken raken aan waarden, zoals het recht op leven. Wij willen hierbij noemen: Bij abortus moeten wij recht doen aan de gezondheid en de autonomie van de vrouw én aan de rechten van het ongeboren leven. Dat betekent dat wij de voorwaarden rond abortus zo inrichten dat deze twee uitgangspunten leidend zijn.”
“Wij zijn voor een verplichte bedenktermijn en raadgeving bij abortus en willen de wekengrens meer in lijn brengen met onze buurlanden.”
“Wij willen geen verruiming van de mogelijkheden voor euthanasie. Wij willen inzetten op meer maatregelen om de wens tot het beëindigen van het leven te voorkomen, bijvoorbeeld door de aanpak van depressie en eenzaamheid.”
DENK wil dat Nederland internationaal optreedt vanuit duidelijke waarden, met nadruk op diplomatie, gerechtigheid en solidariteit. De partij koppelt internationale samenwerking expliciet aan het dienen en uitdragen van waarden.
“Als DENK staan wij voor een land dat internationaal vooroploopt om deze waarden te dienen. Dat betekent dat Nederland een actieve en waardegedreven diplomatie moet voeren en ook op het gebied van ontwikkelingshulp verantwoordelijkheid moet nemen.”
DENK ondersteunt Europese samenwerking, mits deze gebaseerd is op gedeelde waarden zoals democratie en rechtsstaat, en zonder verlies van nationale soevereiniteit.
“DENK onderschrijft de waarde van Europese samenwerking. Tegelijkertijd blijven wij hechten aan onze eigen soevereiniteit en aan de verdere hervorming van de EU.”
De Partij voor de Dieren stelt waarden als gelijkwaardigheid, waardering, inclusiviteit en intrinsieke waarde van mens, dier en natuur centraal in haar programma. Zij pleit voor beleid waarin niet alleen economische belangen, maar vooral morele en sociale waarden leidend zijn, met concrete voorstellen voor eerlijke verdeling van welvaart, waardering van essentieel werk, en bescherming van de intrinsieke waarde van dieren. De partij benadrukt dat publieke normen en kernwaarden als inclusiviteit en waardering structureel verankerd moeten worden in beleid en samenleving.
De PvdD vindt dat een rechtvaardige samenleving gebaseerd moet zijn op een eerlijke verdeling van welvaart en waardering, waarbij werk moet lonen en publieke taken gewaardeerd worden. Dit adresseren ze door concrete voorstellen voor inkomensverdeling, beloning van essentieel werk en het begrenzen van buitensporige beloningen. Waarden als gelijkwaardigheid en waardering staan hierbij centraal.
“Het is tijd voor een eerlijke verdeling van welvaart en waardering: werk moet lonen, publieke taken moeten beloond worden, en wie meer kan bijdragen, draagt ook meer bij.”
“Essentieel werk verdient waardering en een eerlijk salaris.”
“Als je werkt met publiek geld, gelden publieke normen.”
De partij benoemt inclusiviteit expliciet als kernwaarde, vooral in het onderwijs, en pleit voor beleid waarin iedereen gelijke kansen en ondersteuning krijgt. Dit wordt gezien als essentieel voor een rechtvaardige samenleving waarin niemand wordt buitengesloten.
“Voor de Partij voor de Dieren is passend, toegankelijk en inclusief onderwijs daarom een kernwaarde.”
“Inclusiviteit staat centraal: of je nu een beperking hebt, neurodivergent bent of zelfstandig werkt, iedereen krijgt passende kansen en ondersteuning.”
De PvdD stelt de intrinsieke waarde van dieren centraal en wil deze waarde als uitgangspunt nemen voor beleid. Dit betekent dat dieren niet als gebruiksvoorwerp worden gezien, maar als wezens met eigen rechten en belangen.
“De intrinsieke waarde en bescherming van in vrijheid levende dieren zijn voortaan uitgangspunt van beleid.”
Volt ziet waarden als het fundament van haar beleid, waarbij Europese waarden, grondrechten en publieke waarden centraal staan. Ze pleiten voor handhaving van EU-waarden, bescherming van grondrechten en het stimuleren van publieke waarden in sectoren als onderwijs en erfgoed. Volt koppelt deze waarden aan concrete voorstellen zoals het handhaven van EU-regels, het versterken van grondrechten en het stimuleren van publieke waarden in bekostiging.
Volt beschouwt de EU als het centrale kader voor het beschermen van waarden en grondrechten, en wil dat deze waarden daadwerkelijk worden gehandhaafd. Dit is essentieel om rechtsstatelijkheid, democratie en mensenrechten te waarborgen binnen Nederland en Europa.
“De EU is het centrale kader voor het beschermen van onze waarden en belangen, binnen het internationaal recht en binnen organisaties zoals de VN, de Raad van Europa en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE).”
“Volt streeft ernaar dat EU-regels en waarden ook echt worden gehandhaafd - wetten zonder handhaving zijn zinloos.”
“Het versterkt bovendien de waarde van grondrechten in de samenleving.”
Volt wil publieke waarden als toegankelijkheid, kwaliteit en samenwerking centraal stellen in de bekostiging van onderwijs en de omgang met erfgoed. Dit moet bijdragen aan een rechtvaardige, inclusieve en toekomstbestendige samenleving.
“Volt stimuleert bekostiging op basis van publieke waarden zoals toegankelijkheid, kleinschaligheid, kwaliteit van begeleiding, onderzoeksethiek en regionale samenwerking.”
“We vereenvoudigen de procedures rond het verkrijgen van vergunningen door een ‘quickscan monumentale waarde’ te laten uitvoeren en deze in het gebouwarchief vast te leggen.”
Volt benadrukt het belang van het verenigingsleven als plek waar mensen de waarde van vrijwilligerswerk en gemeenschapszin leren, wat bijdraagt aan een levendige democratie.
“Bij een vereniging nemen leden samen besluiten, leer je over macht en de waarde van vrijwilligerswerk.”
FVD benadrukt het belang van traditionele Nederlandse waarden als fundament voor nationale identiteit, trots en samenhang. Ze willen deze waarden beschermen en versterken door erfgoed, cultuur en onderwijs centraal te stellen, en door beleid dat gericht is op het behouden van nationale tradities en het doorgeven van deze waarden aan toekomstige generaties.
FVD ziet het behoud en de overdracht van Nederlandse en Europese waarden als essentieel voor de nationale identiteit en maatschappelijke samenhang. Ze willen jongeren en nieuwkomers actief verbinden met deze waarden via onderwijs, cultuurbeleid en erfgoedbescherming, en keren zich tegen ideologische invloeden die deze waarden ondermijnen.
“Het is een kans om terug te grijpen op de waarden die ons land groot hebben gemaakt. Om de dromen van onze voorouders terug te brengen - en deze door te geven aan onze kinderen en kleinkinderen.”
“We geven meer aandacht aan de Nederlandse cultuur (en onze Europese cultuurfamilie), aan klassieke muziek, Europese schilderkunst en filosofie, zodat jongeren hun wortels en tradities beter leren kennen.”
“Onze geschiedenis, onze kunsten en ons erfgoed vormen de basis van onze nationale identiteit. Forum voor Democratie wil dat deze schatten niet alleen bewaard blijven, maar ook actief worden uitgedragen.”
GroenLinks-PvdA benadrukt het belang van gedeelde waarden als basis voor beleid, met nadruk op gelijkheid, solidariteit en het beschermen van democratische normen. Ze willen actief optreden tegen ondermijning van Nederlandse waarden en streven naar een waardengedreven digitale publieke ruimte. Concrete voorstellen richten zich op het tegengaan van praktijken die botsen met Nederlandse waarden en het bevorderen van een samenleving waarin deze waarden centraal staan.
De partij wil voorkomen dat onderwijs of andere maatschappelijke activiteiten indruisen tegen Nederlandse waarden en normen. Dit standpunt adresseert het probleem van parallelle samenlevingen en het behoud van een gedeelde basis in de samenleving.
“Helaas zijn er te veel voorbeelden van weekendscholen waar les wordt gegeven op een manier die indruist tegen Nederlandse waarden en normen. Waar dit gebeurt pakken we dit aan. We bezien hoe we effectief ondermijning van onze normen en waarden tegen kunnen gaan.”
GroenLinks-PvdA vindt dat de digitale publieke sfeer moet worden ingericht op basis van gedeelde waarden, om zo de democratie en het maatschappelijk debat te beschermen. Dit is een reactie op de groeiende invloed van digitale platforms op publieke waarden en normen.
“Daarom komt er meer aandacht voor een waardengedreven publieke digitale ruimte via alternatieve sociale media.”
De SP benadrukt het belang van menselijke waardigheid, verbondenheid en sociale rechtvaardigheid als kernwaarden in hun visie op wonen, samenleving en beleid. Zij pleiten voor beleid dat schoonheid, leefbaarheid en cultuurhistorische waarden centraal stelt, met concrete voorstellen zoals het bouwen van esthetisch aantrekkelijke wijken en het beschermen van cultuurhistorisch erfgoed. De partij ziet waarden als fundament voor een samenleving waarin iedereen trots kan zijn op zijn leefomgeving en waarin collectieve belangen boven winstbejag gaan.
De SP vindt dat nieuwe en bestaande wijken niet alleen functioneel en betaalbaar moeten zijn, maar ook gebouwd moeten worden op waarden als waardigheid, schoonheid en verbondenheid. Dit moet leiden tot buurten waar mensen trots op kunnen zijn, ongeacht hun sociaaleconomische achtergrond. Het adresseren van deze waarden is een reactie op de vaak eenzijdige focus op winst en goedkope bouw, ten koste van leefbaarheid en trots.
“Zo bouwen we wijken waar mensen trots op kunnen zijn. Met waardigheid, schoonheid en verbondenheid als fundament.”
De SP wil dat cultuurhistorische waarden meer steun krijgen, omdat deze bijdragen aan identiteit, verbondenheid en het behoud van waardevolle elementen in de samenleving. Dit standpunt benadrukt het belang van erfgoed en lokale geschiedenis als onderdeel van collectieve waarden.
“cultuurhistorische waarden krijgt meer steun.”