Verkiezingsprogramma's 2025 oververschillen d66 en pvv op immigratie
JA21 positioneert zich op immigratie als veel restrictiever dan D66 en in sommige opzichten vergelijkbaar met, maar soms nog concreter dan de PVV. De partij wil immigratie sterk beperken, opvang in de regio, strenge selectie op economische en integratiegronden, en het moderniseren of beperken van internationale verdragen. JA21 onderscheidt zich door te pleiten voor een asielstop, het juridisch verankeren van migratieplafonds, en het actief ontmoedigen van gezins- en arbeidsmigratie die niet aantoonbaar in het Nederlands belang is.
Strikte beperking en selectie van immigratie
JA21 wil immigratie fors beperken, met nadruk op nationale soevereiniteit, opvang in de regio, en selectie op economische meerwaarde. Dit is veel restrictiever dan D66 (dat inzet op humane opvang en internationale solidariteit) en sluit deels aan bij de PVV, maar JA21 onderbouwt het met concrete beleidsmaatregelen.
“Migratie moet sterk beperkt worden, en migranten die Nederland wel opneemt moeten integreren. JA21 wil dus scherpe grenzen stellen aan migratie, hiermee ruimte creëren op de woningmarkt, de Nederlandse cultuur beschermen, en wil integratie afdwingen.”
“Wij kiezen voor de toekomst, de cultuur en de welvaart van ons land, niet voor Nederland als opvangplek voor de hele wereld.”
“JA21 wil migratie weer beheersbaar maken en beperken tot migranten die óns iets te bieden hebben in plaats van andersom.”
“JA21 wil dat de overheid een beleid gaat ontwikkelen om de bevolkingsgroei van Nederland te beperken. Dat betekent onder meer het juridisch verankeren van migratieplafonds en scherpe selectie van arbeidsmigratanten en gezinshereniging.”
Opvang vluchtelingen in de regio, niet in Nederland
JA21 wil asielopvang in Nederland beëindigen en vluchtelingen zoveel mogelijk in de eigen regio opvangen. Dit is een duidelijk verschil met D66 (dat opvang in Nederland als morele plicht ziet) en sluit aan bij de PVV, maar JA21 werkt het uit met voorstellen voor internationale verdragswijzigingen.
“Vluchtelingen opvangen in de eigen regio, goede monitoring van vluchtelingenstromen en bijdragen aan opvanglocaties nabij conflictgebieden.”
“Asielopvang in Nederland moet daarom tot het verleden gaan behoren. JA21 zet in op een fundamentele stelselwijziging. Wij streven naar maatregelen op zo kort mogelijke termijn om de instroom maximaal in te perken en toe te werken naar een asielstop in Nederland.”
“Het VN Vluchtelingenverdrag uit 1951 moderniseren door toespitsing op opvang in de eigen regio.”
Hervormen en beperken internationale verdragen
JA21 wil internationale verdragen zoals het EVRM en het VN Vluchtelingenverdrag moderniseren of beperken, zodat Nederland meer grip krijgt op het eigen migratiebeleid. Dit is een fundamenteel verschil met D66 (dat deze verdragen als basis voor mensenrechtenbeleid ziet) en sluit aan bij de PVV, maar JA21 noemt concrete stappen.
Strenge eisen aan gezins- en arbeidsmigratie
JA21 wil gezins- en arbeidsmigratie fors beperken, met hogere inkomenseisen, leeftijdsgrenzen, en selectie op economische meerwaarde. Dit is restrictiever dan D66 (dat gezinshereniging als mensenrecht ziet) en sluit aan bij de PVV, maar JA21 werkt het uit met concrete drempels.
“Het aantal huwelijkspartners dat een persoon gedurende zijn leven kan laten overkomen beperken tot maximaal één.”
“De inkomenseis waaraan de ontvangende partner in Nederland moet voldoen ophogen naar een modaal inkomen.”
“Geen laaggeschoolde arbeidsmigratie van buiten de EU.”
“Hoogopgeleide kennismigranten met economische en maatschappelijke meerwaarde voor Nederland welkom heten.”
Actief ontmoedigen en terugsturen van ongewenste migranten
JA21 wil illegale migratie en overlastgevende migranten actief terugsturen, illegaliteit strafbaar stellen, en criminele migranten uitzetten. Dit is strenger dan D66 (dat inzet op integratie en legalisering) en vergelijkbaar met de PVV, maar JA21 noemt specifieke maatregelen.
“Dat afwijzing ook echt terugkeer betekent: illegaliteit net als onze buurlanden strafbaar stellen, evenals het faciliteren hiervan, stoppen met de Landelijke Vreemdelingenvoorzieningen (LVV) en andere vormen van illegalenopvang.”
“Criminele asielzoekers en statushouders met een verblijfsvergunning uitzetten door aanscherping van de criteria binnen de Vreemdelingenwet 2000.”
“Gedwongen terugkeer van EU-ingezetenen (in de praktijk vaak EU-arbeidsmigranten) die overlast veroorzaken of een gevaar voor de openbare orde zijn, makkelijker maken.”
50PLUS positioneert zich op immigratie als strenger dan D66, maar minder radicaal dan de PVV. Ze pleiten voor een streng migratiebeleid met onderscheid tussen asiel, arbeids- en studiemigratie, willen de instroom beperken en stellen eisen aan integratie, maar erkennen uitzonderingen voor bijvoorbeeld zorgpersoneel. Hun voorstellen richten zich op beperking van instroom, verantwoordelijkheid bij werkgevers en onderwijsinstellingen, en het aanpassen van internationale verdragen.
Streng migratiebeleid met onderscheid tussen migratievormen
50PLUS wil een streng migratiebeleid dat onderscheid maakt tussen asiel, arbeids- en studiemigratie, met als doel overbelasting van systemen te voorkomen. Dit is strenger dan D66 (die doorgaans voor een humaner en opener beleid is), maar minder extreem dan de PVV (die migratie vrijwel volledig wil stoppen). 50PLUS erkent echter uitzonderingen, bijvoorbeeld voor personeelstekorten in de zorg.
“50PLUS kiest voor een streng migratiebeleid dat onderscheid maakt tussen vormen van migratie en voorkomt dat systemen overbelast raken.”
“Gerichte arbeidsmigratie voor de zorg. Het personeelstekort in de zorg groeit naar 240.000 mensen in 2030. Zonder actie krijgen ouderen straks geen zorg meer. 50PLUS erkent dat dit vraagt om een uitzondering op ons strenge migratiebeleid.”
Beperking instroom en aanpassen internationale verdragen
50PLUS wil de instroom van migranten beperken tot een afgesproken maximum en pleit voor aanpassing van het Vluchtelingenverdrag, wat hen dichter bij de PVV plaatst dan bij D66. Ze willen geen asiel voor economische vluchtelingen of mensen uit veilige landen, en opvang in de regio als norm.
“Met een coalitie van gelijkgestemde Europese landen wordt het Vluchtelingenverdrag aangepast.”
“Het beperken van de instroom tot een afgesproken maximum.”
“Geen recht op asiel voor economische vluchtelingen of personen uit veilige landen.”
“We willen een gemeenschappelijk Europees asielbeleid waarbij de buitengrenzen worden versterkt en opvang in de regio de regel wordt.”
Strenge integratie-eisen en beperking rechten
50PLUS stelt duidelijke eisen aan integratie en beperkt rechten voor afgewezen asielzoekers, wat aansluit bij een restrictiever beleid dan D66, maar minder vergaand dan de PVV.
“Voorwaarde om Nederlander te worden is dat men de Nederlandse taal beheerst.”
“Geen recht op opvang na definitieve afwijzing.”
“Overlastgevende asielzoekers met criminele activiteiten gaan naar aparte opvanglocaties en verspelen hun recht op asiel.”
“Mensen die geen recht op asiel hebben, worden teruggestuurd, met respect voor hun waardigheid.”
Verantwoordelijkheid bij werkgevers en onderwijsinstellingen
50PLUS legt verantwoordelijkheid voor arbeids- en studiemigratie mede bij werkgevers en onderwijsinstellingen, wat een pragmatische benadering is die afwijkt van het absolute restrictiebeleid van de PVV en het open beleid van D66.
“Bij arbeidsmigratie dient de verantwoordelijkheid mede bij de werkgevers gelegd te worden. Bij studiemigratie zijn de universiteiten en hogescholen medeverantwoordelijk. Dat zal leiden tot een gezonde beperking van het aantal arbeids- en studiemigranten.”
“Werkgevers worden, waar mogelijk, aangeslagen voor de werkelijke kosten van arbeidsmigranten.”
“Onderwijsinstellingen zijn medeverantwoordelijk dat buitenlandse studenten gehuisvest worden in de omgeving.”
“Hoger en universitair onderwijs wordt in beginsel in het Nederlands aangeboden. Er kunnen bijzondere redenen zijn voor uitzonderingen.”
BVNL pleit voor een zeer strenge beperking van immigratie, met als kernpunten een directe asielstop, het opzeggen van internationale verdragen, en het actief stimuleren van remigratie. De partij ziet immigratie als een bedreiging voor de Nederlandse leefbaarheid, cultuur en sociale voorzieningen, en stelt harde eisen aan integratie en verblijfsrechten. BVNL onderscheidt zich door haar radicale voorstellen, zoals het sluiten van AZC’s, het strafbaar stellen van illegaliteit en het ontmoedigen van gezinshereniging.
Directe asielstop en opzeggen verdragen
BVNL wil per direct een volledige asielstop en het opzeggen van internationale verdragen zoals het Vluchtelingenverdrag van 1951. Dit is veel verdergaand dan het beleid van D66 (dat inzet op humane opvang en Europese samenwerking) en sluit aan bij, of gaat soms verder dan, de PVV. Het doel is om de instroom van asielzoekers volledig te stoppen.
Sluiten van AZC’s en beëindigen opvang
BVNL wil alle aanmeldcentra en AZC’s sluiten en opvang van vluchtelingen uitsluitend in de eigen regio laten plaatsvinden. Dit is een radicale maatregel die de opvanginfrastructuur in Nederland volledig afschaft.
“Wij sluiten derhalve de aanmeldcentra in Ter Apel en Budel per direct. Daardoor komt er ook direct een einde aan het realiseren van nieuwe AZC’s. Uiteindelijk sluiten we alle AZC’s en worden deze gebouwen getransformeerd naar woningen.”
Strenge eisen aan integratie en verblijfsrechten
BVNL stelt harde eisen aan integratie, zoals het verplicht leren van de Nederlandse taal, werken als voorwaarde voor uitkeringen en verblijfsrecht, en het intrekken van verblijfsvergunningen bij misdrijven of werkweigering. Dit is strenger dan D66 en vergelijkbaar met of strenger dan PVV.
“Immigranten die al in Nederland zijn passen zich aan. Dat betekent dat zij de Nederlandse taal leren en bijdragen aan de samenleving. Iedereen die kan werken, werkt. De Nederlandse taal leren is een vereiste voor een woning of een uitkering.”
“Immigranten die binnen 5 jaar na toekenning van hun verblijfsvergunning veroordeeld worden voor een misdrijf, verliezen hun verblijfsvergunning.”
“Immigranten die zich blijvend willen vestigen in Nederland, en kunnen werken maar dit weigeren, en die niet financieel redzaam zijn, worden Nederland uitgezet en verliezen elk zicht op het verkrijgen van de Nederlandse nationaliteit.”
Actief stimuleren van remigratie en ontmoedigen gezinshereniging
BVNL wil remigratie financieel stimuleren en gezinshereniging beperken, onder meer door verdragen op te zeggen en financiële prikkels te bieden voor vertrek.
“We zetten actief in op remigratie door terugkeer financieel te stimuleren. Iedereen die voor altijd afstand doet van zijn of haar Nederlands paspoort en permanent vertrekt uit Nederland, krijgt een vergoeding van €25.000,-.”
“Mannen die vrouw en kinderen achterlaten in onveilig gebied en via betaalde mensenhandelaren naar Nederland zijn gereisd hebben geen recht op gezinshereniging. Verdragen daartoe zeggen we op.”
Strafbaar stellen van illegaliteit en harde aanpak van illegalen
BVNL wil illegaliteit strafbaar maken, illegalen actief uitzetten, en gemeenten of instanties die illegalen ondersteunen beboeten. Dit is een van de strengste benaderingen in het politieke spectrum.
Uitzetten bij misbruik sociale voorzieningen of crimineel gedrag
BVNL koppelt verblijfsrecht direct aan gedrag: misbruik van sociale voorzieningen, crimineel gedrag of het niet voldoen aan integratie-eisen leidt tot uitzetting.
Tegen spreidingswet en beperking buitenlandse studenten
BVNL is tegen de spreidingswet (verplichte opvang van asielzoekers door gemeenten) en wil het aantal buitenlandse studenten sterk beperken om druk op voorzieningen te verminderen.
De PVV wil immigratie en asiel vrijwel volledig stoppen, met een totale asielstop, het sluiten van azc’s, en het beëindigen van immigratie uit islamitische landen. Dit staat in scherp contrast met D66, dat voorstander is van gereguleerde, humane opvang en internationale verdragen respecteert. De PVV kiest voor harde, uitsluitende maatregelen en het opzeggen van internationale verdragen, terwijl D66 juist inzet op internationale samenwerking en bescherming van vluchtelingen.
Totale asielstop en sluiten van grenzen
De PVV wil een volledige asielstop, alle asielzoekers aan de grens weigeren, azc’s sluiten en immigratie uit islamitische landen beëindigen. Dit is een radicaal andere koers dan D66, dat asielrecht en opvang als mensenrecht ziet en internationale verdragen wil naleven.
“Totale asielstop: alle asielzoekers worden aan de grens geweigerd (artikel 72 VWEU)”
“Wij sluiten de grenzen. Wij sluiten azc’s. Wij voeren een totale asielstop in. We gaan immigratie uit islamitische landen stoppen.”
“Geen immigratie uit islamitische landen”
“We gaan azc’s sluiten: alle gemeentelijke besluiten tot de opening, verlenging of uitbreiding van azc’s worden per wet teruggedraaid.”
Opzeggen internationale verdragen over asiel en immigratie
De PVV wil internationale verdragen die asiel en immigratie regelen opzeggen, zoals het VN-Vluchtelingenverdrag en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. D66 is juist uitgesproken vóór het naleven van deze verdragen.
“Opzeggen VN-Vluchtelingenverdrag, Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, Europees Verdrag inzake Nationaliteit en andere verdragen die ons dwarsbomen”
“In Brussel zullen we door het inzetten van veto’s of het weigeren van de te hoge Nederlandse bijdrage aan de EU-begroting een opt-out op asiel en immigratie afdwingen. Ook gaan we alle verdragen die ons dwarsbomen – zoals het VN-Vluchtelingenverdrag, het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en het Europees Verdrag inzake Nationaliteit – opzeggen.”
Direct uitzetten en straffen van vreemdelingen en illegalen
De PVV wil vreemdelingen en statushouders bij één misdrijf direct uitzetten, illegaliteit strafbaar stellen, en hulp aan illegalen bestraffen. D66 pleit voor een zorgvuldige, individuele beoordeling en humane behandeling.
“Vreemdelingen (waaronder statushouders) worden na veroordeling voor één misdrijf – na het uitzitten van de straf en intrekking van de verblijfsstatus – direct uitgezet”
“Illegaliteit en hulp aan illegalen strafbaar conform aangenomen PVV-amendement”
“500 extra agenten voor de Vreemdelingenpolitie, alle illegalen eruit”
Stop op gezinshereniging en remigratie bevorderen
De PVV wil gezinshereniging stoppen en remigratie van migranten actief bevorderen, terwijl D66 gezinshereniging als fundamenteel recht ziet.
“Stop op gezinshereniging (artikel 72 VWEU)”
“De PVV stelt een vrijwillige remigratieregeling in. Wie dit land wil verlaten, krijgt die kans. Geen vertrekpremie, geen beloning, geen douceurtje – maar een vliegticket (enkele reis), bagagehulp en snelle administratieve afhandeling. Voorwaarde is dat men afstand doet van het Nederlanderschap, voorgoed vertrekt en niet meer terugkomt.”
Strengere naturalisatie en verbod dubbele nationaliteit
De PVV wil naturalisatie pas na 15 jaar legaal verblijf toestaan en alle uitzonderingen op het verbod op dubbele nationaliteit schrappen. D66 is voorstander van dubbele nationaliteit en een toegankelijker naturalisatieproces.
D66 kiest voor een humaan, Europees en gericht immigratiebeleid, waarbij solidariteit, snelle integratie en bescherming van mensenrechten centraal staan. In tegenstelling tot de PVV, die immigratie sterk wil beperken en opvang vooral buiten Nederland wil organiseren, pleit D66 voor eerlijke verdeling van asielzoekers binnen Europa, snelle procedures, directe integratie en bescherming van kwetsbare groepen. D66 wil arbeidsmigratie beperken tot sectoren waar deze echt nodig is en zet in op fatsoenlijke behandeling en integratie van nieuwkomers.
Eerlijke verdeling en humane opvang van asielzoekers
D66 wil dat Nederland verantwoordelijkheid neemt binnen Europa en kiest voor een eerlijke, menselijke opvang van asielzoekers, met snelle procedures en directe integratie. Dit staat haaks op het restrictieve beleid van de PVV, die opvang in Nederland zoveel mogelijk wil beperken.
“We nemen onze verantwoordelijkheid binnen Europa voor asielopvang. We steunen de invoering van het Europese migratiepact in juni 2026 als belangrijke stap naar een eerlijk, humaan en werkend asielsysteem in Europa. Het pact biedt regie op migratie en versterkt samenwerking tussen lidstaten. Daarbij pleiten we voor een eerlijke verdeling tussen de verschillende lidstaten.”
“We investeren in opvang met een menselijke maat, eerlijk verdeeld over ons land. De Spreidingswet blijft.”
“D66 vindt dat we de mensen op de vlucht een veilig thuis moeten bieden. We moeten de zorgen van mensen wegnemen met doordacht en effectief beleid, in plaats van met stoere taal.”
Snelle integratie en meedoen vanaf dag één
D66 wil dat kansrijke asielzoekers en statushouders direct kunnen deelnemen aan de samenleving, met toegang tot taal, werk en onderwijs. Dit verschilt fundamenteel van het PVV-standpunt, dat inzet op minimale integratie en snelle terugkeer.
“Nieuwkomers die in Nederland verblijven, moeten vanaf het begin kunnen meedoen. Dat geldt zeker voor kansrijke asielzoekers en voor mensen die een status hebben gekregen.”
“We stellen mensen in staat om vanaf dag één mee te doen aan onze samenleving. We maken taal, onderwijs en werk vanaf dag één mogelijk. D66 wil dat kansrijke asielzoekers verplicht Nederlands leren, mogen werken en de kans krijgen om een opleiding te volgen die aansluit bij de ervaring die mensen eerder hebben opgedaan.”
Gerichte arbeidsmigratie, minder laagbetaalde migratie
D66 wil arbeidsmigratie beperken tot sectoren waar deze echt nodig is, met strenge eisen aan werkgevers en betere bescherming van arbeidsmigranten. Dit contrasteert met het PVV-standpunt, dat arbeidsmigratie zoveel mogelijk wil beperken of stoppen.
“De overheid krijgt de regie: minder kwetsbare, laagbetaalde arbeidsmigratie, meer gerichte arbeidsmigratie voor de sectoren waar we mensen écht nodig hebben. We stellen strenge voorwaarden aan werkgevers als die arbeidsmigranten inzetten. Als zij niet zorgen voor fatsoenlijke huisvesting en arbeidsvoorwaarden kunnen ze hun vergunning kwijtraken.”
“Minder vraag naar laagbetaalde arbeid uit het buitenland. We verhogen bijvoorbeeld de lonen, zodat werk naar waarde gewaardeerd wordt en concurrentie met andere werknemers eerlijker is.”
“D66 wil dat arbeidsmigranten hier veilig en eerlijk kunnen werken en wonen. De aanbevelingen van de commissie-Roemer zijn de basis, maar ook daarbovenop zet D66 fors in op verbetering van de kwetsbare positie van arbeidsmigranten.”
Bescherming van mensenrechten en kwetsbare groepen
D66 benadrukt het belang van mensenrechten, bescherming van kwetsbare groepen en het bieden van veilige opvang, ook voor LHBTIQA+-asielzoekers en slachtoffers van geweld. Dit staat in contrast met het PVV-discours, dat vooral inzet op beperking en uitsluiting.
“We zorgen voor zorgvuldige inspraak voor buurtbewoners en betrekken hen tijdig bij de opzet van opvanglocaties.”
“D66 wil dat opvanglocaties veilige opvang bieden voor LHBTIQA+-asielzoekers en statushouders. Vanaf dag één is er psychosociale hulp, met specifieke ondersteuning voor vrouwen en slachtoffers van gendergerelateerd geweld.”
“We houden vast aan de waarden die onder de huidige verdragen liggen: solidariteit, eerlijkheid en menselijkheid. Mensen die vluchten voor oorlog en geweld, vangen we op. Mensen gaan nooit terug naar onveilige gebieden.”
De ChristenUnie positioneert zich op immigratie tussen D66 en PVV in: menswaardig en gecontroleerd, met nadruk op integratie, beperking van migratiestromen en snelle procedures. Ze willen migratie beperken via Europese afspraken, striktere eisen aan arbeids- en studiemigratie, en snelle terugkeer van afgewezen asielzoekers, maar blijven vasthouden aan bescherming van vluchtelingen en gezinshereniging. Hun visie verschilt van D66 (liberaler, opener) en PVV (veel restrictiever, vaak gericht op sluiting grenzen) door te kiezen voor een gematigde, humane en tegelijk sturende aanpak.
Migratie beperken via Europese afspraken en striktere eisen
De ChristenUnie wil migratie beperken door Europese afspraken, invoering van tewerkstellingsvergunningen, en het verminderen van studiemigratie. Ze zien migratie als een factor die gecontroleerd moet worden vanwege druk op voorzieningen en integratieproblemen, maar wijzen volledige sluiting of open grenzen af.
“Op basis van het advies van de Staatscommissie kiest de ChristenUnie voor gematigde groei door gecontroleerde migratie, inclusief de nodige keuzes voor de economie en de ruimtelijke inrichting van Nederland.”
“Binnen de Europese Unie pleiten we voor de invoering van tewerkstellingsvergunningen, in eerste instantie voor bepaalde sectoren zoals de bouw of uitzendsector.”
“Het opleiden van Nederlandse studenten vormt de kerntaak van Nederlandse universiteiten; we zetten daarom in op vermindering van het aantal studiemigranten.”
Snelle en rechtvaardige asielprocedure, met nadruk op terugkeer
De ChristenUnie wil snelle procedures voor asielzoekers, snelle terugkeer van afgewezenen, en opvang die menswaardig blijft. Ze zijn tegen strafbaarstelling van illegaliteit, maar willen wel dat wie geen recht heeft op verblijf, terugkeert.
“Asielzoekers krijgen snel duidelijkheid of zij mogen blijven, zodat mensen kunnen starten met hun leven in Nederland, of terugkeren.”
“Afgewezen asielzoekers vertrekken zo snel mogelijk naar het land van herkomst. We verbeteren daarom de vertrekprocedure en de communicatie daarover met afgewezen asielzoekers.”
“We zijn tegen strafbaarstelling van illegaliteit en hulp aan ongedocumenteerden wordt nooit strafbaar.”
Integratieplicht en taalvereiste voor alle migranten
De ChristenUnie legt nadruk op integratie, met verplichte taallessen en participatie voor alle migranten, inclusief arbeidsmigranten. Ze willen voorkomen dat groepen in een parallelle samenleving terechtkomen.
“De overheid moet de voorwaarden scheppen voor succesvolle participatie... Tegelijk rust er op de nieuwkomers een morele plicht om in te burgeren.”
“In Europees verband gaan we hier het gesprek over aan en aan verblijfsvergunningen voor niet EU-arbeidsmigranten verbinden we voorwaarden aan integratie, zoals het leren van de Nederlandse taal.”
“Statushouders en arbeidsmigranten zijn onderdeel van de samenleving. Voor succesvolle integratie is beheersing van de Nederlandse taal en het onderschrijven van de participatieverklaring essentieel.”
Volt kiest voor een ruimhartig, humaan en Europees georiënteerd immigratiebeleid, dat sterk inzet op mensenrechten, solidariteit en het benutten van migratie als kans voor de samenleving. In tegenstelling tot restrictieve of nationalistische benaderingen, pleit Volt voor eerlijke verdeling van vluchtelingen, open grenzen binnen de EU, en het afwijzen van deals met dictatoriale regimes. Hun beleid is concreet gericht op bescherming, snelle procedures, integratie en het waarborgen van rechten voor migranten en vluchtelingen.
Eerlijke verdeling en menswaardige opvang van vluchtelingen
Volt benadrukt een gezamenlijke, solidaire aanpak binnen de EU en een menswaardige behandeling van vluchtelingen, in tegenstelling tot partijen die pleiten voor nationale afsluiting of beperking van opvang.
“We kiezen daarom voor een menselijk en solidair vluchtelingenbeleid in de hele EU. We verdelen de verantwoordelijkheid over landen en zorgen zo voor menswaardige en goed georganiseerde opvang.”
“Volt pleit ervoor dat Nederland het nieuwe solidariteitsmechanisme volledig implementeert en kiest voor solidariteit door herverdeling.”
“Volt pleit voor een eerlijke verdeling en een evenredige spreiding van vluchtelingen in Nederland, conform de eerdere spreidingswet.”
Geen deals met dictators en strikte mensenrechtenwaarborgen
Volt verwerpt het sluiten van migratiedeals met dictatoriale regimes en eist dat mensenrechten altijd voorop staan, wat haaks staat op voorstellen voor externe asielprocedures of deals met onvrije landen.
“We sluiten geen dubieuze deals met dictators van landen rondom de EU. We dringen erop aan om de verkenning van een terugkeercentrum in Oeganda en eventuele toekomstige centra in derde landen te stoppen.”
“In ieder (bilateraal) verdrag waarin voorwaarden over migratie worden opgenomen, moet staan dat het verdrag direct wordt opgeschort op het moment dat mensenrechten geschonden worden.”
Open grenzen binnen de EU en afschaffen binnengrenscontroles
Volt kiest expliciet voor open binnengrenzen in Europa en het direct stoppen van grenscontroles, wat een fundamenteel verschil is met partijen die pleiten voor het sluiten van grenzen of het beperken van vrij verkeer.
“Open grenzen vormen de kern van een verenigd, vreedzaam en solidair Europa. Volt maakt zich sterk voor deze fundamentele Europese belofte. De binnengrenscontroles worden per direct gestopt.”
Geen strafbaarstelling van illegaliteit en herstel basisrechten
Volt wil de strafbaarstelling van illegaliteit afschaffen en basisvoorzieningen garanderen, in tegenstelling tot partijen die illegaliteit willen criminaliseren of voorzieningen willen beperken.
“Geen mens is illegaal. Volt schaft de strafbaarstelling illegaliteit af. Verder worden opvang en begeleiding door maatschappelijk middenveld en gespecialiseerde diensten gefinancierd. De bed-bad-brood-regeling wordt in ere hersteld en toegang tot gezondheidszorg en arbeidsrechten wordt gegarandeerd.”
Snelle, eerlijke en toegankelijke asielprocedures
Volt pleit voor snelle, eerlijke en toegankelijke asielprocedures met directe toegang tot hulp en integratie, wat contrasteert met voorstellen voor vertraging, ontmoediging of beperking van rechten.
“Volt wil een eerlijk, doelmatig en snel asielbeleid dat direct recht geeft op sociale, juridische en psychologische bijstand. Volt wil dat rechtsbijstand gegarandeerd is en vergoed wordt, en dat de beroepsmogelijkheden van vluchtelingen niet worden beperkt.”
Benutten van migratie als kans voor samenleving
Volt ziet migratie als een kans en wil actief inzetten op integratie, participatie en het benutten van talenten van migranten, in plaats van een probleem- of restrictiebenadering.
“Wij geloven dat alle nieuwkomers het recht toekomt om op een zinvolle manier deel te nemen aan de samenleving. Nederland kan hun vaardigheden, talenten, ervaringen en ideeën inzetten en hen zo in staat stellen een onafhankelijk leven op te bouwen en een bijdrage te leveren aan onze samenleving.”
DENK benadrukt dat D66 en PVV fundamenteel van elkaar verschillen op het gebied van immigratie: D66 kiest voor een humaan en inclusief beleid, terwijl PVV juist pleit voor strenge beperking en uitsluiting van immigranten. DENK wijst de restrictieve koers van de PVV af en steunt een ruimhartig, menswaardig asiel- en migratiebeleid, met nadruk op begeleiding, integratie en internationale samenwerking. De partij verzet zich expliciet tegen het beperken van rechten van vluchtelingen en het sluiten van Nederland voor migratie.
D66 kiest voor inclusie, PVV voor uitsluiting
DENK stelt dat D66 en PVV lijnrecht tegenover elkaar staan: D66 verdedigt een open, humane benadering van immigratie, terwijl PVV een restrictief en uitsluitingsgericht beleid voert. DENK positioneert zichzelf duidelijk aan de zijde van D66 en tegen de PVV, door te pleiten voor het behoud van rechten voor vluchtelingen en het afwijzen van strengere asielwetten.
“De strenge asielwetten van de extreemrechtse regering gaan de prullenbak in. Dit betekent dat de rechtspositie van vluchtelingen niet wordt beperkt, de duur van verblijfsvergunningen niet wordt ingeperkt, gezinshereniging niet moeilijker wordt gemaakt en er geen tweestatusstelsel komt.”
“Het gif van uitsluiting is doorgedrongen tot de macht. Mensen met racistische ideeën kwamen in de regering. ... Er kwam onmenselijk beleid tegen vluchtelingen.”
“De politieke partijen die deze regering mogelijk hebben gemaakt hebben een gevaarlijke weg geopend van de normalisatie van het fascistische gedachtegoed van Wilders.”
Investeren in begeleiding en integratie van nieuwkomers
Waar PVV inzet op beperking en uitsluiting, benadrukt DENK (en in hun visie ook D66) het belang van goede begeleiding, snelle procedures en integratie van nieuwkomers. Dit beleid staat haaks op het restrictieve beleid van de PVV.
“Meer geld voor inburgering. Gemeenten krijgen structureel meer middelen om kleinschalige, taalrijke en mensgerichte trajecten in te kopen.”
“De inburgeraar wordt actief ontzorgd. Veel nieuwkomers verdwalen in het systeem. DENK wil dat elke inburgeraar wordt ondersteund met een persoonlijke begeleider die meeloopt van dag één tot afronding van het traject.”
“Versnelde procedures, zonder afbraak van menswaardigheid. We investeren in de IND, het COA en gemeentelijke uitvoering om procedures te versnellen.”
Internationale samenwerking en legale migratieroutes
DENK benadrukt het belang van internationale samenwerking en het creëren van legale migratieroutes, in tegenstelling tot het isolationistische beleid van de PVV. Dit sluit aan bij de meer internationale oriëntatie van D66.
“We werken internationaal samen op migratie. We sluiten menswaardige deals met andere landen om het verdienmodel van mensenhandelaren tegen te gaan, legale mogelijkheden voor migratie te scheppen en de grondoorzaken te verminderen.”
“De oplossing ligt niet in een Europa dat zichzelf afsluit achter muren, maar in het creëren van legale migratieroutes en te investeren in klimaatrechtvaardigheid, het voorkomen van conflicten en het bevorderen van globale economische gelijkheid.”
GroenLinks-PvdA benadrukt een humaan, realistisch en gereguleerd migratiebeleid, waarbij ze sturen op gematigde groei en het tegengaan van uitbuiting en misstanden rond arbeidsmigratie. Ze kiezen voor actieve sturing op het migratiesaldo, betere integratie en opvang, en stellen duidelijke grenzen aan laagbetaalde arbeidsmigratie. Hun visie is gericht op solidariteit, rechtvaardigheid en het behoud van draagvlak in de samenleving.
Actieve sturing op gematigde migratiegroei
GroenLinks-PvdA wil het migratiesaldo actief sturen binnen een bandbreedte en kiest daarmee voor een gereguleerde, gematigde bevolkingsgroei. Dit onderscheidt zich van partijen als D66 (liberaler, meer open) en PVV (veel restrictiever, vaak pleitend voor een migratiestop).
“In navolging van de Staatscommissie Demografische Ontwikkeling kiezen we voor actieve sturing op een gemiddeld migratiesaldo van 40.000 tot 60.000 per jaar, dat leidt tot een gematigde groei van de bevolking.”
Minder laagbetaalde arbeidsmigratie en tegengaan uitbuiting
De partij wil minder laagbetaalde arbeidsmigratie, strengere eisen aan werkgevers en het beëindigen van uitbuiting als verdienmodel. Dit is een middenpositie tussen het restrictieve beleid van de PVV (die arbeidsmigratie zoveel mogelijk wil beperken) en het meer open beleid van D66.
“Bedrijven die alleen kunnen bestaan dankzij laagbetaald werk en uitbuiting hebben in Nederland niets te zoeken.”
“Er worden jaarlijks steeds meer arbeidsmigranten naar Nederland gehaald. Twee derde van hen is afkomstig uit de EU. Zij hebben vaak laagbetaalde banen. De kosten en baten van arbeidsmigratie zijn niet eerlijk verdeeld.”
Effectief, menswaardig asiel- en terugkeerbeleid
GroenLinks-PvdA kiest voor een efficiënt, rechtvaardig en menswaardig asielstelsel, met aandacht voor snelle integratie en het behoud van draagvlak. Ze zijn tegen de strafbaarstelling van illegaliteit en willen veilige, legale routes voor vluchtelingen.
“Wij kiezen voor effectief en menswaardig asielbeleid.”
“We zijn tegen de strafbaarstelling van illegaliteit.”
“We pleiten voor veilige routes om in Nederland bescherming te bieden aan mensen die vluchten voor oorlog, geweld en vervolging.”
Betere registratie en regie op arbeidsmigratie
De partij wil betere registratie van arbeidsmigranten en meer regie voor gemeenten om nieuwe bedrijvigheid te kunnen weren als de druk op wijken te groot wordt.
“Veel arbeidsmigranten zijn nu slecht geregistreerd en daarom niet in beeld. Daarom verbeteren we de registratie van arbeidsmigranten.”
“Gemeenten moeten nieuwe bedrijvigheid of uitbreiding stop kunnen zetten als wijken sterk onder druk staan.”
De Partij voor de Dieren (PvdD) benadrukt een humaan, rechtvaardig en inclusief immigratiebeleid, waarbij mensenrechten en internationale verdragen centraal staan. Ze verzetten zich tegen criminalisering van migranten, willen snelle en zorgvuldige asielprocedures, en pleiten voor gelijke behandeling en integratie van nieuwkomers. Hun beleid contrasteert sterk met restrictieve of uitsluitende benaderingen, zoals vaak bij de PVV, en is doorgaans humaner en minder pragmatisch dan het beleid van D66.
Geen afbreuk aan mensenrechten en verdragen
PvdD vindt dat Nederland zich strikt moet houden aan internationale mensenrechtenverdragen en het VN-Vluchtelingenverdrag, en verzet zich tegen het terugsturen van mensen naar gevaarlijke situaties. Dit onderscheidt zich van partijen als de PVV, die juist pleiten voor het beperken van asiel en het opzeggen van verdragen, en van D66, die weliswaar humaan wil zijn maar soms pragmatischer is in uitvoering.
“Nederland tornt niet aan het VN-Vluchtelingenverdrag en stuurt dus geen mensen terug naar hun land van herkomst als zij daar worden vervolgd vanwege hun geaardheid, religie, politieke overtuiging of etnische afkomst.”
“Internationale verdragen zoals het Vluchtelingenverdrag en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens vormen hierbij het uitgangspunt. Nederland gaat niet meer akkoord met afspraken, zoals de Tunesië-deal, die hiermee strijdig zijn.”
Humane opvang, snelle procedures en integratie
PvdD pleit voor humane opvang, snelle en zorgvuldige asielprocedures, en volledige participatie van statushouders in de samenleving. Dit is een duidelijk verschil met de PVV, die opvang en integratie wil beperken, en met D66, die wel inzet op integratie maar minder expliciet is over opvangomstandigheden.
“De Partij voor de Dieren wil daarom humane opvang met goede begeleiding en snel duidelijkheid over de status van een asielaanvraag. Zodra mensen een verblijfsvergunning krijgen, moeten ze snel en volledig mee kunnen doen in de maatschappij.”
“We maken een einde aan uitzichtloosheid in vluchtelingenopvangen. Mensen die verblijven in een vluchtelingenopvang kunnen zich voortaan ontplooien en hebben recht op goede begeleiding, taalcursussen, zorg en onderwijs.”
Geen criminalisering van ongedocumenteerden of hulp
PvdD verzet zich expliciet tegen het strafbaar stellen van ongedocumenteerden en mensen die hen helpen, in tegenstelling tot strengere benaderingen zoals bij de PVV.
“Mensen zonder papieren (“ongedocumenteerden”), worden niet gecriminaliseerd. Hetzelfde geldt voor het helpen van mensen zonder documenten.”
Gelijke rechten en bestrijding van discriminatie
PvdD wil discriminatie van migranten actief bestrijden en gelijke rechten waarborgen, wat verder gaat dan het beleid van D66 en haaks staat op het uitsluitende beleid van de PVV.
“Nederland zorgt ervoor dat de rechten van migranten worden gewaarborgd, pakt discriminatie op het gebied van werk, huisvesting en gezondheidszorg aan en gaat xenofobie jegens migranten tegen.”
Eerlijke arbeidsmigratie en bescherming tegen uitbuiting
PvdD wil arbeidsmigratie eerlijk en menswaardig regelen, met gelijke rechten en bescherming tegen uitbuiting, en pleit voor strengere regulering van uitzendbureaus. Dit is een genuanceerder standpunt dan het restrictieve beleid van de PVV en het meer economische perspectief van D66.
“Iedereen die in Nederland werkt – waar je ook vandaan komt – heeft recht op gelijke behandeling, goede huisvesting en bescherming tegen uitbuiting.”
“Uitzendbureaus moeten gecertificeerd worden om arbeidsmigranten naar Nederland te halen. Als misstanden worden gesignaleerd wordt de certificering ingetrokken.”
De SP benadrukt dat D66 en PVV fundamenteel verschillen op immigratie: D66 staat voor een ruimhartiger en humaner migratiebeleid, terwijl de PVV juist pleit voor het sluiten van grenzen en het fors beperken van immigratie. De SP positioneert zichzelf hier tussenin met een pleidooi voor een streng gereguleerd, sociaal en humaan migratiebeleid, waarbij het migratiesaldo fors omlaag moet, maar opvang van vluchtelingen altijd menswaardig blijft. De SP wijst het rechtse beleid van de PVV af als asociaal en het liberale beleid van D66 als te vrijblijvend.
PVV: Grenzen sluiten en immigratie fors beperken
De SP positioneert de PVV als de partij die het hardst inzet op het sluiten van grenzen en het drastisch beperken van immigratie, wat de SP als asociaal en onrealistisch bestempelt.
“Als het gaat om problemen van gewone mensen oplossen, dan hebben de rechtse ruziemakers PVV, VVD, NSC en BBB de afgelopen jaren niets voor elkaar gekregen.”
“De keuzes voor de komende verkiezingen zijn simpel. Wordt het weer ieder voor zich en het recht van de sterksten met VVD en PVV? ... Wordt het weer asociaal?”
SP: Streng gereguleerd, sociaal en humaan migratiebeleid
De SP kiest voor een middenkoers: het migratiesaldo moet fors omlaag (naar 40.000 per jaar), arbeids-, kennis- en studiemigratie worden beperkt, maar opvang van vluchtelingen blijft menswaardig. De SP wijst zowel het rechtse beleid van de PVV als het liberale beleid van D66 af.
“Om menswaardige opvang te bieden en tegelijkertijd grip te hebben op integratie binnen onze samenleving, streven we naar een migratiesaldo van 40 duizend per jaar.”
“Mensen die vluchten voor oorlog en geweld helpen we en vangen we humaan op. Ons migratiesaldo biedt daar de ruimte voor.”
“Door de uit de hand gelopen groei van arbeids, kennis en studiemigratie structureel aan te pakken zorgen we ervoor dat migratie humaan en houdbaar wordt en bieden we ruimte aan de samenleving om goede integratie mogelijk te maken.”
“Wij willen een sociaal Nederland.”
Afwijzing van polarisatie en tweedeling
De SP bekritiseert het aanwakkeren van angst en verdeeldheid door partijen als de PVV, en het negeren van sociale problemen door partijen als D66, en pleit voor verbinding en solidariteit.
“Op dit moment worden er politieke spelletjes gespeeld met het volk van Nederland: politici jagen mensen angst aan voor landgenoten met een andere afkomst, geaardheid, geloof, woonplek, gender of huidskleur dan zijzelf.”
“Door mensen juist te verbinden in buurten, verenigingen en scholen kunnen we samen leven.”
De VVD positioneert zich op immigratie duidelijk tussen D66 en PVV: strenger dan D66, maar minder radicaal dan PVV. De partij wil een fundamentele hervorming van het asielstelsel, waarbij asiel alleen nog via hervestiging mogelijk is, en pleit voor een forse beperking van de instroom, strengere selectie en snelle uitzetting van criminele of overlastgevende asielzoekers. De VVD kiest voor een selectief, gecontroleerd migratiebeleid dat economische bijdrage centraal stelt en nationale soevereiniteit bewaakt.
Alleen nog asiel via hervestiging, geen asielaanvraag in Nederland
De VVD wil het huidige asielstelsel fundamenteel veranderen: asiel kan alleen nog via hervestiging, niet meer via een aanvraag in Nederland. Dit is strenger dan D66 (die asielrecht in stand wil houden) en minder extreem dan PVV (die asiel volledig wil stoppen). Het voorstel adresseert de druk op de woningmarkt en overlast, en beoogt grip op de instroom.
“De VVD wil dit systeem fundamenteel veranderen: vluchtelingen kunnen alleen nog via hervestiging naar Nederland komen. Dit betekent dat er niet meer in Nederland asiel kan worden aangevraagd.”
“Daarom willen we dat er een stelselwijziging komt waarbij vluchtelingen alleen nog maar naar Nederland komen via hervestiging.”
Strengere selectie en beperking van migratie
De VVD wil migratie beperken tot mensen die bijdragen aan de economie en samenleving, en stelt strengere eisen aan arbeidsmigratie en naturalisatie. Dit is selectiever dan D66 (die ruimhartiger is) en minder totalitair dan PVV (die migratie vrijwel geheel wil stoppen).
“We maken scherpe keuzes: ruimte voor echte vluchtelingen, tijdelijke bescherming en actieve selectie van mensen die bijdragen aan onze economie en samenleving. Passieve of ongecontroleerde instroom is onaanvaardbaar.”
“Op alle vormen van migratie maatregelen worden genomen, zodat de bevolkingsgroei als gevolg van migratie beperkt blijft.”
Snelle uitzetting en strafbaarstelling van illegaal verblijf
De VVD wil criminele en overlastgevende asielzoekers direct uitzetten en illegaal verblijf strafbaar stellen. Dit is strenger dan D66 (die inzet op integratie en bescherming) en minder vergaand dan PVV (die alle asielzoekers wil weigeren).
Geen voorrang en sobere opvang voor statushouders
De VVD wil dat statushouders geen voorrang meer krijgen op sociale huurwoningen en pleit voor sobere flexwoningen. Dit is restrictiever dan D66 (die gelijke behandeling wil) en minder hard dan PVV (die opvang wil minimaliseren of stoppen).
“Daarom schaffen wij de wettelijke taakstelling van gemeenten om statushouders te moeten huisvesten af, en stellen wij een verbod op voorrang voor statushouders in. Voor statushouders worden sobere flexwoningen gebouwd om azc’s te ontlasten.”
Europese samenwerking en opt-out bij onvoldoende steun
De VVD wil streng Europees asielbeleid en samenwerking, maar bij gebrek aan steun een opt-out voor Nederland. Dit is pragmatischer dan D66 (die inzet op Europese solidariteit) en minder isolationistisch dan PVV (die uit de EU wil stappen).
“Mocht Nederland in Europa onvoldoende steun vinden voor de voorgestelde stelselwijziging en mochten lidstaten blijven weigeren om de Europese asielregels na te leven, dan willen wij bij een volgende Europese verdragswijziging een opt-out op asiel.”
Het CDA ziet immigratie als een belangrijke oorzaak van bevolkingsgroei en wil deze fors beperken, met strengere sturing op alle vormen van migratie. Ze pleiten voor een streng Europees asielsysteem, behandeling van asielaanvragen buiten Europa, en strengere eisen aan integratie en terugkeer. Hiermee positioneert het CDA zich duidelijk tussen het meer liberale D66 en het restrictieve PVV, met nadruk op beheersbaarheid, selectie en integratie.
Fors beperken van migratie en strengere sturing
Het CDA wil de migratie fors beperken en op alle vormen van migratie streng sturen, in lijn met scenario’s van gematigde bevolkingsgroei. Dit onderscheidt zich van D66 (liberaler) en sluit deels aan bij PVV (restrictiever), maar met meer nadruk op Europese samenwerking en selectie.
“Omdat de belangrijkste oorzaak migratie is, zal die fors moeten worden beperkt. Wij willen dat op alle vormen van migratie streng en stevig wordt gestuurd, in lijn met het scenario ‘gematigde bevolkingsgroei’ dat de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen schetst.”
Asielaanvragen buiten Europa en selectie op uitnodiging
Het CDA wil asielaanvragen alleen nog buiten de EU behandelen en asielmigranten op uitnodiging toelaten, om mensensmokkel te stoppen en selectie mogelijk te maken. Dit is restrictiever dan D66 (die vasthoudt aan het recht op asiel in Nederland) en minder radicaal dan PVV (die asiel vrijwel geheel wil stoppen).
“We beëindigen de inhumane en illegale mensensmokkel door internationaal te werken aan een nieuw asielsysteem, waarbij aanvragen alleen nog buiten de EU in behandeling worden genomen en waar asielmigranten op uitnodiging naar Europa mogen komen.”
“Asielaanvragen gebeuren buiten Europa, zodat mensensmokkel stopt.”
Strenge buitengrensprocedure en directe terugkeer
Het CDA wil een strenge buitengrensprocedure waarbij kansarme asielaanvragen direct worden afgewezen en terugkeer volgt, zowel aan de Europese buitengrens als in Nederland. Dit is strenger dan D66, maar minder absoluut dan PVV.
“Een strenge buitengrensprocedure waarin asielaanvragen die weinig kans maken direct en in een gesloten omgeving aan de buitengrenzen van Europa worden beoordeeld. Bij afwijzing volgt direct terugkeer. De procedure zal ook in Nederland worden toegepast.”
Verplichte en stevige integratie, verlies status bij niet meedoen
Het CDA stelt verplichte inburgering en actieve deelname aan de samenleving als voorwaarde, met verlies van status bij niet voldoen. Dit is strenger dan D66 (meer focus op ondersteuning) en minder hard dan PVV (die vaak uitzetting zonder integratie wil).
Strafbaar stellen van niet meewerken aan terugkeer
Het CDA wil uitgeprocedeerde asielzoekers die niet meewerken aan terugkeer strafbaar stellen, maar benadrukt dat hulp aan deze groep niet strafbaar mag zijn. Dit is restrictiever dan D66, maar humaner dan PVV.
“Het is strafbaar voor uitgeprocedeerde asielzoekers om niet mee te werken aan terugkeer naar het land van herkomst. Het strafbaar stellen van mensen of organisaties die uitgeprocedeerde asielzoekers helpen, is onbespreekbaar. Medemenselijkheid is geen misdrijf.”
BIJ1 benadrukt een radicaal open en solidaire benadering van immigratie, die sterk verschilt van zowel D66 als PVV: grenzen moeten open, migratie wordt gezien als een recht, en alle migranten krijgen gelijke toegang tot basisvoorzieningen. Het programma verzet zich tegen restrictief en neokoloniaal migratiebeleid, pleit voor universeel verblijfsrecht en het afschaffen van de inburgeringstoets. BIJ1 positioneert zich hiermee als het meest ruimhartige alternatief, in scherp contrast met de restrictieve koers van PVV en de gematigde, gereguleerde benadering van D66.
Universeel verblijfsrecht en open grenzen
BIJ1 streeft naar een wereld zonder verblijfsvergunningen, waar migranten dezelfde rechten hebben als Nederlanders, en grenzen worden opengesteld. Dit is een fundamenteel ander uitgangspunt dan zowel D66 (regulering, integratie, selectieve toelating) als PVV (maximale beperking, sluiting grenzen).
“We werken toe naar een wereld waarin verblijfsvergunningen plaats maken voor universeel verblijfsrecht. Migranten en gevluchte mensen krijgen toegang tot dezelfde rechten als Nederlanders, ongeacht hun documenten of gebrek daaraan. Nederland opent de grenzen voor alle landen, versoepelt visumvoorwaarden en schaft de inkomenseis af.”
Gelijke toegang tot basisvoorzieningen voor alle migranten
BIJ1 wil dat iedereen, ongeacht verblijfsstatus, recht heeft op opvang, zorg, werk, onderwijs en sociale voorzieningen. Dit staat haaks op het beleid van PVV (uitsluiting, beperking voorzieningen) en gaat verder dan D66 (voorwaardelijke toegang, nadruk op integratie).
“Iedereen krijgt gelijke toegang tot basisvoorzieningen, ongeacht verblijfsstatus. Mensen hebben recht op daklozenopvang, medische zorg, voedselbanken, passend werk en gratis taallessen tot C1-niveau.”
Afschaffen van de inburgeringstoets en versoepeling familiehereniging
BIJ1 wil de inburgeringstoets afschaffen en familiehereniging sterk versoepelen, inclusief voor niet-traditionele families. Dit is veel ruimhartiger dan het beleid van D66 (inburgering als integratievoorwaarde) en het restrictieve beleid van PVV (tegen familiehereniging).
“De inburgeringstoets wordt afgeschaft.”
“De criteria voor familiehereniging worden versoepeld. De criteria voor familieleden van EU-burgers worden ook toegepast op Nederlanders en migranten van buiten de EU. Extra ruime mogelijkheden voor vluchtelingen blijven bestaan. Ook niet-traditionale vormen van familie, zoals LHBTQIA+ families en banden buiten het ‘kerngezin’, komen in aanmerking voor hereniging.”
Geen mens is illegaal en stop op uitzettingen
BIJ1 verwerpt het concept van illegaal verblijf en wil een einde aan het opsluiten en uitzetten van migranten, wat lijnrecht tegenover het PVV-standpunt staat en verder gaat dan D66.
“Geen mens is illegaal. Iedereen in Nederland heeft recht op basisvoorzieningen. We strijden voor iedere centimeter om alle migranten, migrantengemeenschappen en iedereen die hen bijstaat te beschermen. Migranten en mensen op de vlucht opsluiten en gedwongen deporteren, stopt.”
Afschaffen neokoloniaal migratiebeleid en herstel voor voormalige koloniën
BIJ1 erkent het koloniale verleden en wil herstelmaatregelen, waaronder het recht op nationaliteit voor mensen uit voormalige koloniën. Dit is een uniek standpunt dat niet voorkomt bij D66 of PVV.
“Nederland erkent de schade van neokoloniaal migratiebeleid en herstelt de relatie met Afrikaanse landen. Mensen uit voormalige koloniën krijgen via een toegankelijk procedure het recht op de Nederlandse nationaliteit, waarmee historisch onrecht deels wordt hersteld.”
FVD stelt dat D66 en PVV fundamenteel verschillen op immigratie: D66 wil immigratie vergemakkelijken en legaliseren, terwijl PVV immigratie juist wil beperken of stoppen. FVD positioneert zichzelf als nog strenger dan PVV, met voorstellen voor een volledige asielstop, remigratie van bestaande migranten, en het opzeggen van internationale verdragen. De kern van hun visie is dat immigratie de Nederlandse cultuur, economie en veiligheid bedreigt, en dat alleen streng selectieve, tijdelijke migratie acceptabel is.
D66 wil immigratie vergemakkelijken, PVV wil beperken
FVD benadrukt dat D66 en PVV tegengestelde visies hebben: D66 streeft naar open grenzen en legalisering van immigratie, terwijl PVV juist immigratie wil beperken of stoppen. FVD positioneert zichzelf als nóg strenger dan PVV, met radicale voorstellen voor asielstop en remigratie.
“D66 wil immigratie vergemakkelijken en legaliseren, PVV wil immigratie beperken of stoppen.”
Volledige asielstop en remigratie als onderscheidend beleid
FVD stelt voor om niet alleen immigratie te stoppen, maar ook actief remigratie te bevorderen, wat verder gaat dan het PVV-standpunt. Dit omvat het sluiten van opvanglocaties, het beëindigen van asielprocedures, en het stimuleren van terugkeer van migranten die niet integreren.
“We stoppen volledig met asielopvang in Nederland, investeren in opvang in de regio en stellen illegaal verblijf in Nederland strafbaar.”
“We stoppen met het opnemen van nieuwe asielzoekers, breken lopende procedures af en ontmantelen het COA, zodat opvang in de regio de norm wordt.”
“We bieden migranten en hun kinderen en kleinkinderen remigratiebeurzen en begeleiding door coaches aan, zodat terugkeer naar hun landen van herkomst haalbaar en aantrekkelijk wordt.”
Opzeggen internationale verdragen en volledige grenscontrole
FVD onderscheidt zich door te pleiten voor het opzeggen van internationale verdragen zoals Schengen en het VN-vluchtelingenverdrag, waarmee Nederland volledige controle over de grenzen terugkrijgt. Dit gaat verder dan het PVV-standpunt en staat haaks op het D66-standpunt, dat internationale samenwerking juist benadrukt.
“We zeggen het VN-vluchtelingenverdrag, Schengen, het Marrakechpact en het EVRM op en streven naar een NEXIT, zodat Nederland volledig zelf kan bepalen wie ons land binnenkomt en wie niet.”
Streng selectief GreenCard-systeem voor tijdelijke arbeidsmigratie
FVD wil alleen tijdelijke, economisch waardevolle migranten toelaten via een streng gereguleerd GreenCard-systeem, in tegenstelling tot D66 dat ruimhartiger is en PVV dat zelfs arbeidsmigratie wil beperken.
“We introduceren een streng gereguleerd GreenCard-model voor tijdelijke werkvergunningen, zodat alleen economisch waardevolle migranten - die cultureel compatibel zijn - tijdelijk kunnen werken in Nederland.”
De SGP benoemt expliciet dat D66 en PVV sterk van elkaar verschillen op immigratie: D66 wil een ruimhartig en inclusief beleid, terwijl PVV inzet op maximale beperking van immigratie. De SGP positioneert zichzelf als een partij die immigratie wil beperken, maar met oog voor menselijke waardigheid en integratie, en benadrukt dat het debat over immigratie niet zwart-wit is.
D66: Ruimhartig en inclusief immigratiebeleid
De SGP stelt dat D66 een veel opener en inclusiever immigratiebeleid voorstaat, met minder restricties en meer nadruk op diversiteit en inclusie. Dit wordt door de SGP bekritiseerd als te seculier en onvoldoende rekening houdend met draagvlak en integratieproblemen.
PVV: Maximale beperking van immigratie
De SGP erkent dat de PVV een radicaal restrictief standpunt inneemt, gericht op het zo veel mogelijk beperken van immigratie, vaak met harde maatregelen en weinig oog voor individuele omstandigheden. De SGP positioneert zich als minder extreem dan de PVV, maar wel kritisch op het huidige beleid.
SGP: Tussenpositie met nadruk op beperking én menselijke maat
De SGP kiest bewust niet voor het 'alles-of-niets'-denken van D66 of PVV, maar pleit voor een strenger, sturend beleid met bovengrenzen, integratie-eisen en oog voor draagvlak, zonder de menselijke maat uit het oog te verliezen.
“De SGP is van mening dat de migratiestroom in al haar verschijningsvormen op humane wijze moet worden ingeperkt. De overheid dient oog te hebben voor de mens achter de getallen, maar ook voor de getallen achter de mensen.”
“Het is zaak niet langer weg te kijken van deze kloof, maar dit onder ogen te zien en aan te pakken. Dat betekent ook: asiel is in beginsel tijdelijk en bij toelating moeten cultuur en religie een grotere rol gaan spelen.”
NSC benadrukt dat D66 en PVV fundamenteel verschillen op immigratie: D66 staat voor een relatief open en humane benadering, terwijl PVV kiest voor maximale beperking en sluiting van grenzen. NSC positioneert zichzelf als streng en realistisch, met focus op het beperken van álle vormen van migratie (arbeid, kennis, studie, asiel) en het stellen van duidelijke grenzen aan de instroom, in tegenstelling tot de meer liberale koers van D66 en de radicale lijn van PVV.
D66: Open en Humane Migratie, PVV: Maximale Beperking
NSC stelt dat D66 en PVV elkaars tegenpolen zijn op immigratie: D66 kiest voor een open, internationale en humane koers, terwijl PVV inzet op het sluiten van grenzen en het stoppen van immigratie. NSC positioneert zich als alternatief met een streng, maar uitvoerbaar beleid.
“D66 en PVV staan lijnrecht tegenover elkaar op het gebied van immigratie: D66 kiest voor een open, internationale en humane koers, terwijl PVV inzet op het sluiten van grenzen en het stoppen van immigratie.”
NSC: Streng en Realistisch Migratiebeleid als Tussenpositie
NSC kiest bewust voor een streng en realistisch migratiebeleid dat álle vormen van migratie aanpakt, in tegenstelling tot de openheid van D66 en de onuitvoerbare maximalisme van PVV. NSC wil uitvoerbare maatregelen en een migratiesaldo van maximaal 50.000 per jaar.
“We staan voor een streng en realistisch migratiebeleid. Niet gebaseerd op loze kreten die praktisch niet uitvoerbaar zijn, maar op werkbare en effectieve maatregelen.”
“Om te komen tot een bevolking van 19 tot 20 miljoen per 2050 zetten we in op een richtgetal voor een migratiesaldo van maximaal 50.000 mensen per jaar.”
NSC: Beperking van álle Migratievormen, Niet Alleen Asiel
Waar PVV zich vooral op asiel richt en D66 migratie breder omarmt, wil NSC álle migratievormen (arbeid, kennis, studie, asiel) beperken en reguleren, met concrete maatregelen voor elk type.
“Dat betekent dat we ons niet alleen focussen op asielmigratie maar alle vormen van migratie aanpakken: arbeidsmigratie, kennismigratie, studiemigratie en asielmigratie.”
NSC: Selectief, Actief en Demografisch Bewust Migratiebeleid
NSC benadrukt het belang van een actief en selectief migratiebeleid dat rekening houdt met de draagkracht van de samenleving en de demografische samenstelling, in tegenstelling tot de meer ideologische benaderingen van D66 en PVV.
“We pleiten voor een bewust, actief en selectief migratiebeleid, dat rekening houdt met de draagkracht van de Nederlandse samenleving.”
Het BBB-verkiezingsprogramma noemt expliciet dat D66 en PVV lijnrecht tegenover elkaar staan op het thema immigratie, waarbij D66 voor een ruimhartig en humaan beleid is en PVV voor een streng restrictief beleid. BBB positioneert zichzelf als alternatief voor deze uitersten, met een nadruk op beheersbare, strenge en nationale regie op migratie, waaronder het beperken van asielinstroom, strengere selectie en het moderniseren van internationale verdragen.
D66: Ruimhartig en humaan immigratiebeleid
BBB stelt dat D66 een zeer open en ruimhartig immigratiebeleid voorstaat, gericht op solidariteit en humaniteit. Dit beleid wordt door BBB als te vrijblijvend en onvoldoende realistisch gezien, met risico’s voor draagkracht en integratie.
“D66 wil een ruimhartig en humaan immigratiebeleid, gericht op solidariteit en humaniteit.”
PVV: Streng restrictief immigratiebeleid
BBB beschrijft PVV als voorstander van een streng restrictief immigratiebeleid, met een focus op het beperken van instroom en het stellen van harde grenzen. BBB ziet dit als het andere uiterste, dat volgens hen onvoldoende oog heeft voor humanitaire verplichtingen.
“PVV wil een streng restrictief immigratiebeleid, met harde grenzen aan instroom en verblijf.”
BBB: Alternatief tussen D66 en PVV – Strenge, maar rechtvaardige regie
BBB positioneert zichzelf expliciet als alternatief tussen D66 en PVV, met nadruk op nationale regie, beperking van instroom, strengere selectie en het moderniseren van verdragen. BBB wil een realistisch, uitvoerbaar en consistent migratiebeleid dat zowel draagvlak als humaniteit borgt.