Verkiezingsprogramma's 2025 overkritieke grondstoffen
GroenLinks-PvdA wil de afhankelijkheid van Nederland en Europa van kritieke grondstoffen uit landen als China verminderen door strategische autonomie, diversificatie van toeleveringsketens en het stimuleren van circulaire economie. Ze pleiten voor Europese samenwerking, duurzame winning en verwerking van grondstoffen, en het verzekeren van import van strategische grondstoffen. De partij benadrukt dat de klimaattransitie niet mag leiden tot uitbuiting of milieuschade elders.
Minder afhankelijk van buitenlandse kritieke grondstoffen
GroenLinks-PvdA ziet de afhankelijkheid van landen als China voor kritieke grondstoffen als een risico voor de welvaart en strategische autonomie van Europa. Ze willen daarom inzetten op een Europese grondstoffenstrategie, duurzame eigen winning, en diversificatie van toeleveranciers.
“Om onze welvaart te behouden, moeten we als Europa minder afhankelijk worden van landen als China voor onze grondstoffen. Nederland zet zich in Europa in voor een grondstoffenstrategie en bekijkt hoe we edelmetalen op een duurzame manier zelf kunnen delven.”
“Nederland en Europa moeten zich daarom actiever inzetten om de aanvoer en beschikbaarheid van kritieke grondstoffen te waarborgen. Dat doen we samen met het bedrijfsleven en door wederzijds voordelige, gelijkwaardige relaties aan te gaan met toeleverende landen.”
“We zorgen dat we belangrijke producten en grondstoffen uit meerdere landen kunnen halen, zodat we niet afhankelijk zijn van één leverancier of land. Dat is ook geopolitiek voor ons land van groot belang.”
“De EU is voor te veel goederen te afhankelijk van externe partners. Daarom zorgen we voor meer diverse toeleveringsketens, gaan we efficiënter om met energie en grondstoffen en produceren we meer cruciale goederen zelf. We delven en verwerken grondstoffen in Europa met respect voor mensenrechten en bescherming van natuur en biodiversiteit.”
Circulaire economie en hergebruik van grondstoffen
De partij wil de schaarste van grondstoffen aanpakken door te investeren in een circulaire economie, waarin grondstoffen worden hergebruikt en de economie wordt verduurzaamd. Dit vermindert de afhankelijkheid van import en draagt bij aan strategische autonomie.
“Grondstoffen worden steeds schaarser, en we willen onafhankelijker worden van andere landen. Door naar een circulaire economie toe te groeien hergebruiken we grondstoffen en verduurzamen we onze economie.”
Duurzame en eerlijke winning van grondstoffen wereldwijd
GroenLinks-PvdA vindt dat de winning van grondstoffen voor de klimaattransitie niet mag leiden tot conflicten, milieuschade of uitbuiting in andere landen. Ze willen handelsverdragen en internationale samenwerking inzetten om sociale en duurzame ontwikkeling te bevorderen.
Importverzekering voor strategische grondstoffen
Om de leveringszekerheid van kritieke grondstoffen te vergroten, wil de partij bedrijven ondersteunen bij het verzekeren van de import van deze grondstoffen.
“Naast het verzekeren van export gaan we bedrijven helpen met het verzekeren van de import van strategische grondstoffen en sleuteltechnologieën.”
De Partij voor de Dieren wil het gebruik van kritieke en zeldzame grondstoffen drastisch verminderen door in te zetten op circulariteit, strengere regelgeving en innovatie. Ze pleiten voor bindende wetgeving, stimulering van alternatieven en transparantie in de keten om afhankelijkheid, milieu- en mensenrechtenschendingen te beperken. Hun visie is gericht op het beschermen van mens, dier en planeet door minder te produceren, meer te hergebruiken en schadelijke grondstoffenwinning tegen te gaan.
Bindende reductie van grondstoffengebruik
De PvdD wil het gebruik van (kritieke) grondstoffen wettelijk beperken via een Grondstoffenwet en een nationaal grondstoffenplafond. Dit moet overconsumptie en afhankelijkheid van schadelijke mijnbouw tegengaan en circulariteit afdwingen.
“Er komt een Grondstoffenwet met bindende verplichtingen voor het terugdringen van grondstoffengebruik.”
“In de Rijksbegroting komt naast de uitgavenplafonds ook een grondstoffenplafond. De overheid mag alleen beleid en plannen uitvoeren als dat binnen het grondstoffenplafond past.”
Stimuleren van alternatieven voor kritieke grondstoffen
De partij wil minder afhankelijk zijn van zeldzame en problematische grondstoffen door innovatie en onderzoek naar duurzame alternatieven te stimuleren.
“We stimuleren (wetenschappelijk) onderzoek naar duurzame en planeetvriendelijke alternatieven voor zeldzame grondstoffen zoals cobalt, lithium, titanium en andere. De alternatieven moeten ons minder afhankelijk maken van schadelijke grondstoffenwinning die gepaard gaat met mensenrechtenschendingen.”
Strenge import- en IMVO-eisen voor grondstoffen
De PvdD wil strenge eisen stellen aan de import van grondstoffen die gepaard gaan met milieu- of mensenrechtenschendingen, en bedrijven verplichten tot transparantie en verantwoord ondernemen.
“De Partij voor de Dieren wil dat Nederland en de rest van Europa strenge eisen stellen aan de import van grondstoffen waarvan de winning of productieschade kan toebrengen aan mensen, dieren, milieu of de natuur.”
“Grondstoffen zoals soja, palmolie, koper en kolen komen op de lijst van conflictmaterialen. Hiervoor komen strenge criteria in het internationale handelsverkeer.”
“Grote bedrijven geven verplicht inzicht in de herkomst van de materialen die zij gebruiken en de omstandigheden in de productieketen.”
Bevorderen van circulariteit en recycling boven primaire winning
Door circulaire economie en recycling te stimuleren, wil de PvdD de vraag naar nieuwe (kritieke) grondstoffen verminderen en de milieudruk verlagen.
“Door de belasting aan te passen maken we gerecyclede grondstoffen goedkoper dan grondstoffen die voor het eerst gewonnen zijn.”
“Er komt een verplicht aandeel hergebruikt materiaal (recyclaat) in producten om een afzetmarkt te garanderen voor circulaire spelers, te beginnen bij textiel.”
De SP wil Nederland minder afhankelijk maken van onvrije landen voor kritieke grondstoffen door het grondstoffengebruik te verminderen en in te zetten op hergebruik, reparatie en recycling. Ze pleiten voor een circulaire economie, strategische autonomie en strengere duurzaamheidseisen bij de winning en het gebruik van grondstoffen. De partij ziet onafhankelijkheid en duurzaamheid als essentieel voor een sterke, eerlijke economie.
Minder afhankelijk van onvrije landen voor grondstoffen
De SP wil de afhankelijkheid van autoritaire regimes en buitenlandse bedrijven voor kritieke grondstoffen verminderen. Dit doen ze door het grondstoffengebruik terug te dringen, circulaire economie te stimuleren en strategische autonomie te versterken. Het doel is om de economie weerbaarder en duurzamer te maken en geopolitieke risico’s te beperken.
“We willen onafhankelijk zijn van onvrije landen en buitenlandse bedrijven voor onze grondstoffen. Daarom verminderen we ons grondstoffengebruik en bouwen we een circulaire economie op.”
“Onze energie en grondstoffenvoorziening maken we onafhankelijk van autoritaire regimes.”
“Om vrij te zijn van dictatoriale regimes en minder vatbaar te zijn voor handelsoorlogen moeten we onafhankelijke industrie hebben voor producten en diensten waar we als land niet zonder kunnen.”
Circulaire economie: hergebruik, reparatie en recycling als norm
De SP ziet het verminderen van de vraag naar kritieke grondstoffen als essentieel en wil daarom inzetten op een circulaire economie. Door hergebruik, reparatie en recycling centraal te stellen, wordt verspilling tegengegaan en de afhankelijkheid van nieuwe grondstoffen verkleind.
Strengere duurzaamheidseisen voor winning en gebruik
De partij wil dat er strengere eisen komen voor de winning en het gebruik van grondstoffen, zodat deze eerlijker en duurzamer worden gewonnen. Dit moet negatieve milieueffecten beperken en bijdragen aan een rechtvaardige economie.
“Er komen strenge duurzaamheidseisen voor winning en gebruik.”
Strategische productie en samenwerking dichtbij huis
De SP erkent dat niet alle kritieke grondstoffen in Nederland te winnen zijn, maar wil strategische afhankelijkheid verminderen door productie en kennis zoveel mogelijk in Nederland of de EU te organiseren. Waar dat niet kan, pleiten ze voor eerlijke internationale samenwerking.
“Strategische afhankelijkheid verminderen door cruciale productie en diensten dichtbij te organiseren en de kennis hiervoor zelf op te bouwen. Het liefst in Nederland en anders in EU verband. Je kunt als land niet alles zelf organiseren, bijvoorbeeld door gebrek aan grondstoffen.”
De VVD wil de afhankelijkheid van Nederland en Europa van onbetrouwbare landen voor kritieke grondstoffen verminderen door in te zetten op Europese productie, raffinage en circulaire economie. Ze pleiten voor actief beleid om de toegang tot kritieke grondstoffen veilig te stellen, onder meer via handelsverdragen, recycling en strategische partnerschappen.
Europese productie en raffinage van kritieke grondstoffen
De VVD ziet het veiligstellen van de grondstoffenbehoefte als essentieel voor strategische autonomie en economische veiligheid. Ze willen actief beleid voor Europese productie en raffinage van aardmetalen en stimuleren circulaire economie om de afhankelijkheid te verkleinen.
“Om onze onafhankelijkheid te vergroten, moeten we zoveel mogelijk kunnen voorzien in onze eigen Europese grondstoffenbehoefte. Dit betekent dat er actief beleid moet worden gevoerd om in Nederland en de EU te starten met de raffinage van aardmetalen.”
“Tot slot zorgen een circulaire economie en hergebruik ervoor dat we minder grondstoffen nodig hebben. Alle kansen die hier liggen, moeten we dan ook verzilveren en bevorderen.”
Kritieke grondstoffen terugwinnen via circulariteit
De VVD wil kritieke grondstoffen terugwinnen uit afvalstromen en zet in op circulariteit als middel om geopolitieke afhankelijkheid te verminderen. Dit moet de productie concurrerend houden en verspilling tegengaan.
“Ook gaan we kritische grondstoffen terugwinnen uit afvalstromen en schoon water uit afvalwater. Door afval te benutten als grondstof, verkleinen we onze afhankelijkheid en houden we onze productie concurrerend.”
“Circulariteit is geen doel op zichzelf, maar een middel om uitstoot te verminderen, uitputting van de aarde te voorkomen en om geopolitieke afhankelijkheid voor schaarse grondstoffen te beperken.”
Handelsverdragen voor toegang tot kritieke grondstoffen
De VVD beschouwt handelsverdragen als strategisch instrument om toegang tot kritieke grondstoffen te waarborgen en afhankelijkheid van China en Rusland te verminderen.
“Het Mercosur-verdrag is een cruciaal wapen voor onze strategische soevereiniteit: het geeft ons toegang tot kritieke grondstoffen en bindt Zuid-Amerikaanse landen aan Europa in plaats van aan China of Rusland.”
“Tegelijkertijd helpt het ons onze afhankelijkheden voor kritieke producten, diensten en grondstoffen van China af te bouwen.”
Afbouwen afhankelijkheid van autocratische landen voor kritieke materialen
De VVD wil de afhankelijkheid van landen als China voor kritieke materialen pragmatisch afbouwen, omdat toegang tot deze materialen een voorwaarde is voor veiligheid en economische kracht.
“Toegang tot kritieke materialen, waarvoor we de afhankelijkheid van landen als China pragmatisch moeten afbouwen, en een eigen energievoorziening zijn pure voorwaarden voor onze veiligheid.”
Het CDA erkent het belang van kritieke grondstoffen voor strategische autonomie en economische veiligheid. De partij pleit voor Europese samenwerking om afhankelijkheden te verminderen, diversificatie van toeleveranciers, en het stimuleren van circulaire economie en recycling om de beschikbaarheid van deze grondstoffen te waarborgen. Concrete voorstellen zijn onder meer het diversifiëren van toeleveranciers, het steunen van een Europese grondstoffenheffing, en het bevorderen van recycling en circulaire productie.
Diversificatie en vermindering afhankelijkheid van kritieke grondstoffen
Het CDA wil de strategische afhankelijkheid van Nederland en Europa van kritieke grondstoffen verminderen door diversificatie van toeleveranciers en het aangaan van nieuwe internationale partnerschappen. Dit is ingegeven door geopolitieke onzekerheden en het belang van economische en technologische autonomie, met name ten opzichte van landen als China.
“Diversificatie van toeleveranciers van kritische grondstoffen, medicijnen en andere strategische goederen, is essentieel.”
“We brengen onze strategische afhankelijkheden van China in kaart en bouwen deze af. We pakken oneerlijke handelspraktijken zoals dumping aan, diversifiëren onze ketens voor grondstoffen, willen meer investeringsscreenings en gaan nieuwe partnerschappen aan met andere landen.”
Europese grondstoffenheffing en stimulering circulaire economie
Het CDA steunt Europese maatregelen om het gebruik van nieuwe grondstoffen te ontmoedigen en recycling te bevorderen. Door een Europese grondstoffenheffing en strengere productnormering wil de partij de circulaire economie stimuleren en de afhankelijkheid van kritieke grondstoffen verminderen.
“We steunen een Europese grondstoffenheffing en strengere productnormering. Zo wordt gerecycled plastic goedkoper dan nieuw plastic.”
“We zijn voor Europese normen voor een percentage groene grondstoffen in producten, bijvoorbeeld groen staal in de productie van auto’s.”
“We leggen het recht op reparatie vast van hele gewone producten, zoals je smartphone. Dat is goedkoper voor de eigenaar en het bespaart waardevolle grondstoffen.”
Beschikbaarheid alternatieve, duurzame grondstoffen
Het CDA benadrukt het belang van voldoende alternatieve, duurzame grondstoffen om aan de vraag naar circulaire en duurzame producten te voldoen. Dit draagt bij aan het verminderen van de afhankelijkheid van kritieke grondstoffen.
“Tegelijkertijd maakt Nederland werk van voldoende beschikbaarheid van alternatieve, duurzame grondstoffen om in deze vraag te kunnen voorzien.”
BIJ1 pleit voor een radicaal eerlijke en circulaire omgang met grondstoffen, waarbij het gebruik van kritieke grondstoffen wordt geminimaliseerd en de impact op mens en milieu centraal staat. De partij wil voorkomen dat de energietransitie leidt tot nieuwe vormen van uitbuiting of milieuschade in landen waar deze grondstoffen worden gewonnen, en zet daarom in op vermindering van grondstoffengebruik, internationale mensenrechten, en samenwerking met getroffen gemeenschappen. Concreet betekent dit minder consumptie, strengere importregels en het waarborgen van mensenrechten bij de winning van kritieke grondstoffen.
Radicaal circulair en eerlijk omgaan met grondstoffen
BIJ1 wil het gebruik van kritieke grondstoffen drastisch verminderen door productie en consumptie te herzien en circulaire principes toe te passen. Dit is nodig om uitputting van grondstoffen en de daarmee gepaard gaande sociale en ecologische schade te voorkomen.
Waarborgen van mensenrechten bij grondstoffenwinning
De partij benadrukt dat de overstap naar schone energie niet mag leiden tot mensenrechtenschendingen in landen waar kritieke grondstoffen worden gewonnen, met speciale aandacht voor conflictgebieden.
“Nederland draagt er internationaal zorg voor dat de overstap naar schone en hernieuwbare energie geen negatieve gevolgen heeft voor de mensenrechten in landen waar de benodigde grondstoffen worden gewonnen, vooral als dit conflictgebieden zijn.”
Verminderen van import en beslag op grondstoffen
BIJ1 wil de import van producten die veel kritieke grondstoffen vereisen ontmoedigen en het beslag op de wereldvoorraad grondstoffen beperken, onder andere door minder autobezit en meer lokaal geproduceerde alternatieven.
“Daarom verminderen we met ons Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) het autobezit, door te investeren in openbaar vervoer en het stimuleren van flex- en thuiswerken.”
“Uit alle sectoren. Lokale productie en distributie stimuleren we zo veel mogelijk. In het bijzonder voor (soorten) producten die lokaal of in Europa beschikbaar zijn, ontmoedigen we import uit verre landen met heffingen.”
BBB erkent het belang van strategische autonomie en het beschermen van essentiële productiecapaciteit en kennis in Nederland en Europa, mede vanwege de afhankelijkheid van kritieke grondstoffen. De partij pleit voor het behouden van strategische ketens, het voorkomen van afvloeiing van toeleveranciers, en het investeren in sectoren die cruciaal zijn voor de economie en veiligheid. Concrete voorstellen richten zich op het beschermen van strategische industrieën en het waarborgen van essentiële ketens, maar expliciet beleid rond de winning, import of recycling van kritieke grondstoffen ontbreekt.
Bescherming van strategische ketens en productiecapaciteit
BBB wil voorkomen dat Nederland en Europa te afhankelijk worden van het buitenland voor essentiële productie, mede vanwege de kwetsbaarheid rond kritieke grondstoffen. De partij ziet het behoud van strategische industrieën en ketens als noodzakelijk voor economische weerbaarheid, strategische autonomie en nationale veiligheid.
“Bescherming strategische ketens tegen afvloeiing. De overheid moet actief voorkomen dat toeleveranciers in essentiële ketens (zoals chipproductie, defensie, scheepsbouw, agrofood en bouwmaterialen) verdwijnen naar het buitenland.”
“Strategische autonomie bewaken. Essentiële productiecapaciteit en kritieke kennis behouden we in Nederland of Europa.”
Investeren in sectoren met strategisch belang
BBB benadrukt het belang van investeren in sectoren die zowel civiel als militair van belang zijn, om de economische en defensieve slagkracht te versterken. Dit raakt indirect aan het thema kritieke grondstoffen, omdat deze sectoren vaak afhankelijk zijn van dergelijke grondstoffen.
“We vinden het belangrijk om te investeren in sectoren met zowel civiele als militaire toepassingen om zowel de economische als defensieve slagkracht te versterken.”
De ChristenUnie benoemt het belang van strategische autonomie en het verminderen van afhankelijkheid van andere landen, maar noemt "kritieke grondstoffen" niet expliciet in haar programma. Het beleid richt zich vooral op het stimuleren van de circulaire economie, het verlengen van de levensduur van materialen en het verkleinen van afhankelijkheid van China en de VS door Europese productie en hergebruik te bevorderen.
Voorkeur voor Europese productie en strategische autonomie
De ChristenUnie wil de afhankelijkheid van landen als China en de VS verminderen door in te zetten op Europese productie en inkoop, wat indirect relevant is voor het veiligstellen van kritieke grondstoffen. Dit standpunt adresseert het risico van geopolitieke afhankelijkheid en de noodzaak om essentiële materialen en producten binnen Europa te waarborgen.
“In het kader van strategische autonomie geven we de voorkeur aan de inkoop van Europese goederen en diensten, om de afhankelijkheid van China en de VS te verminderen.”
Stimuleren van circulaire economie en hergebruik van materialen
Door het stimuleren van circulaire productie en het verlengen van de levensduur van materialen, wil de ChristenUnie de vraag naar nieuwe (en vaak kritieke) grondstoffen verminderen. Dit draagt bij aan het verminderen van schaarste en afhankelijkheid van import van kritieke grondstoffen.
“Circulaire bedrijven hebben het zwaar terwijl de circulaire economie de toekomst is. Circulaire producten zijn duurder dan wegwerpproducten en de vraag blijft achter. Normering van de vraag op Europees niveau is noodzakelijk om het circulair maken van de economie te laten slagen.”
“Met verplichte bronscheiding of nasortering en een verbrandingsverbod op recyclebare materialen, blijven deze langer beschikbaar voor de economie.”
De SGP erkent het belang van toegang tot kritieke en essentiële grondstoffen voor de Nederlandse economie en industrie, en pleit voor strategische afspraken met andere landen om deze toegang te waarborgen. Daarnaast zet de partij in op het verminderen van de vraag naar (schaarse) grondstoffen door circulaire economie, recycling en het verlengen van de levensduur van producten te stimuleren.
Strategische grondstoffenafspraken met andere landen
De SGP wil dat Nederland internationale afspraken maakt om de toegang tot essentiële grondstoffen veilig te stellen, met het oog op economische veiligheid, concurrentiekracht en het beschermen van milieu en klimaat. Dit standpunt adresseert de geopolitieke afhankelijkheid en het risico op tekorten aan kritieke grondstoffen.
“Nederland maakt grondstoffenafspraken met andere landen. Zo krijgen we zelf toegang tot essentiële grondstoffen, kunnen we het klimaat en milieu beschermen en wordt de concurrentiekracht van onze industrie versterkt.”
Verminderen van vraag naar schaarse grondstoffen via circulariteit
De SGP wil de vraag naar (schaarse) grondstoffen terugdringen door producten langer bruikbaar te maken, recycling te bevorderen en het gebruik van recyclaat te stimuleren. Dit vermindert de afhankelijkheid van import en draagt bij aan duurzaamheid.
“De SGP wil Europese producteisen zo aanscherpen dat producten en apparaten langer meegaan, eenvoudig gerepareerd of gedemonteerd kunnen worden en dat een serieus aandeel recyclaat in plaats van ruwe grondstoffen gebruikt wordt.”
“De vraag naar producten en (schaarse) grondstoffen moet omlaag. De overheid geeft daarbij het goede voorbeeld.”
D66 erkent het strategische belang van kritieke grondstoffen voor de economie en pleit voor Europese onafhankelijkheid en circulaire inzet van deze materialen. De partij wil internationale afhankelijkheid verminderen door meer Europese productie, recycling en strengere regels voor producten met kritieke materialen, ondersteund door innovatie en investeringen in circulaire economie.
Europese productie en onafhankelijkheid vergroten
D66 ziet de afhankelijkheid van internationale ketens voor kritieke grondstoffen als een risico voor economische en strategische veiligheid. Daarom wil de partij dat Europa meer zelf produceert en innoveert in deze sector, om minder kwetsbaar te zijn voor geopolitieke druk en leveringsproblemen.
“Europa moet strategisch slimmer en onafhankelijker worden. Met groen Europees industriebeleid produceren en innoveren we zelf meer in cruciale sectoren, zoals in microchips en kritieke grondstoffen.”
Circulaire economie en recycling van kritieke grondstoffen
Om schaarste en afhankelijkheid te verminderen, zet D66 in op circulair gebruik en recycling van kritieke grondstoffen. Dit betekent strengere eisen aan producten, investeringen in recyclingcapaciteit en het tegengaan van verspilling van deze materialen.
“Kritieke grondstoffen zijn essentieel voor onze economie. In de praktijk zijn we afhankelijk van internationale productieketens. Europees zetten we in op het verbieden van wegwerpartikelen met kritieke materialen, zoals vapes of thermometers. Nationaal investeren we in recyclingcapaciteit om deze grondstoffen in de Nederlandse en Europese economie te houden.”
NSC erkent het strategische belang van kritieke grondstoffen en wil de afhankelijkheid van landen als China verminderen. Ze stellen voor om samen met Europese partners te investeren in duurzame handelsrelaties met andere regio’s en pleiten voor Europese samenwerking om de toegang tot strategische grondstoffen te waarborgen.
Afhankelijkheid van China voor kritieke grondstoffen verminderen
NSC ziet de afhankelijkheid van landen als China voor kritieke grondstoffen als een risico voor de Nederlandse en Europese economie. Ze willen deze afhankelijkheid verkleinen door te investeren in alternatieve, duurzame handelsrelaties met andere landen, met name in Afrika en Zuid-Amerika.
“We werken samen met onze Europese partners om onze afhankelijkheid van landen zoals China voor kritieke grondstoffen te verminderen. Hiervoor investeren we in het opbouwen van slimme en duurzame handelsrelaties met landen in onder andere Afrika en Zuid-Amerika.”
Europese samenwerking voor strategische grondstoffen
NSC benadrukt het belang van Europese samenwerking om de toegang tot strategische goederen en grondstoffen veilig te stellen. Dit moet zorgen voor een gelijk speelveld voor bedrijven en de economische veiligheid van Nederland versterken.
“We moeten in Europa samen optrekken als het gaat om wereldhandel, het verminderen van de afhankelijkheid van strategische goederen en grondstoffen, het afdwingen van een gelijk speelveld voor onze bedrijven en het veiligstellen van technologie.”
Volt wil dat de EU economisch onafhankelijker wordt door de inkoop en controle van kritieke grondstoffen Europees te coördineren. Ze pleiten voor een gezamenlijke Europese grondstoffenstrategie, het uitbreiden van strategische partnerschappen en het veiligstellen van toeleveringsketens, met speciale aandacht voor sectoren als de chipindustrie en de energietransitie.
Europese coördinatie en controle op kritieke grondstoffen
Volt ziet het veiligstellen van kritieke grondstoffen als essentieel voor de strategische autonomie van de EU, met name voor sectoren als chipproductie, energietransitie en defensie. Ze willen dat de inkoop van deze grondstoffen op Europees niveau wordt gecoördineerd, dat strategische bedrijven in Europese handen blijven, en dat de toeleveringsketens stabiel en humaan zijn. Dit moet de EU minder afhankelijk maken van andere grootmachten en de economische toekomstbestendigheid waarborgen.
“We zetten in op een Europese grondstoffenstrategie, waarbij de inkoop van kritieke grondstoffen door het Europese blok wordt gecoördineerd. We breiden het aantal strategische partners uit en beveiligen toeleveringsketens. Zo zijn we verzekerd van een stabiele en humane toevoer van grondstoffen die cruciaal zijn voor onder andere de energietransitie en defensie.”
“We zetten ons in voor een zo onafhankelijk mogelijke Europese chip- en IT-productieketen, inclusief waferproductie, packaging en het grondstoffenbeleid. Daarom moeten strategische bedrijven uit de chipproductieketens voor ten minste 51% in Europese handen zijn en moet er een strategie komen om controle te krijgen op de grondstoffen die nodig zijn voor de Europese chipproductie.”
50PLUS noemt "kritieke grondstoffen" niet expliciet in haar verkiezingsprogramma en heeft geen uitgewerkte visie of concrete beleidsvoorstellen op dit thema. Het programma bevat slechts één indirecte verwijzing, waarin tijdelijke uitzonderingen voor kritieke militair-industriële doelen worden genoemd bij het stoppen van actieve industriepolitiek. Verdere uitwerking of specifieke maatregelen ontbreken volledig.
Tijdelijke uitzonderingen voor kritieke militair-industriële doelen
50PLUS wil stoppen met actieve industriepolitiek op nationaal en Europees niveau, maar erkent dat er tijdelijk uitzonderingen kunnen gelden voor kritieke militair-industriële doelen. Dit is de enige (indirecte) verwijzing naar het belang van kritieke grondstoffen, en betreft uitsluitend de defensiesector. Er wordt geen beleid voorgesteld voor civiele of economische afhankelijkheid van kritieke grondstoffen.
“Stoppen met actieve industriepolitiek op nationaal en op Europees niveau, omdat dit beleid altijd eindigt in tranen. Hierbij kunnen tijdelijk uitzonderingen gelden voor kritieke militair-industriële doelen.”
JA21 erkent het belang van strategische autonomie en wil Nederland minder afhankelijk maken van instabiele landen voor essentiële goederen, technologieën en kritieke productieketens. De partij pleit voor het behouden en waar nodig terughalen van strategische sectoren naar Nederland, zodat de beschikbaarheid van kritieke grondstoffen en producten gewaarborgd blijft. Concrete voorstellen zijn gericht op het ondersteunen van deze sectoren en het versterken van de nationale controle over vitale productieketens.
Strategische sectoren en kritieke productieketens behouden en terughalen
JA21 ziet het veiligstellen van kritieke grondstoffen en productieketens als essentieel voor de economische en nationale veiligheid van Nederland. Door strategische sectoren te ondersteunen en waar nodig terug te halen, wil de partij de afhankelijkheid van politiek instabiele landen verminderen en de leveringszekerheid van essentiële goederen en technologieën waarborgen.
“Strategische sectoren en kritieke productieketens behouden en waar nodig terughalen naar Nederland. We ondersteunen deze sectoren zodat Nederland kan beschikken over essentiële goederen en technologieën zonder te veel afhankelijk te zijn van politiek instabiele landen.”
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma