Verkiezingsprogramma's 2025 overhate crimes
De SGP beschouwt antisemitisme als de belangrijkste vorm van hate crime en pleit voor een uitzonderlijk strenge, aparte aanpak hiervan, inclusief strafbaarstelling, registratie, zero-tolerance en speciale politie-eenheden. Andere vormen van hate crimes (zoals tegen LHBTI’s, moslims, of andere minderheden) worden niet expliciet genoemd of uitgewerkt; de focus ligt vrijwel uitsluitend op antisemitisme, met nadruk op strafrecht, educatie en bescherming van de Joodse gemeenschap.
Aparte, strengere strafbaarstelling en aanpak van antisemitisme
De SGP wil dat antisemitisme als hate crime apart strafbaar wordt gesteld, met een zero-tolerancebeleid, aparte aangifte-categorie, verplichte registratie en een speciale politie-eenheid. Dit wordt gezien als noodzakelijk vanwege de ernst en het unieke karakter van antisemitisme. De partij wil dat incidenten sneller tot veroordelingen leiden en dat antisemitische organisaties verboden worden.
“Antisemitisme verdient een aparte strafbaarstelling in het Wetboek van Strafrecht op basis van de IHRA-definitie. Er komt een zero-tolerancebeleid voor antisemitische incidenten, met een speciale eenheid bij Politie en OM voor opsporing en vervolging, waarbij antisemitisme een aparte aangifte-categorie wordt. Incidenten worden verplicht geregistreerd volgens de IHRA-definitie en rechtszaken moeten vaker leiden tot een veroordeling, zodat een stevige en prioritaire aanpak gegarandeerd is.”
“Organisaties die zich schuldig maken aan antisemitisme volgens de IHRA-definitie worden verboden en ontbonden.”
“De SGP wil dat naast de strafbaarstelling van terreurverheerlijking ook het ontkennen van het bestaansrecht van de Joodse staat Israël strafbaar wordt.”
Verplichte educatie en bewustwording over antisemitisme
De SGP ziet het bestrijden van antisemitisme niet alleen als een strafrechtelijk, maar ook als een educatief vraagstuk. Zij wil verplichte Holocausteducatie, bezoeken aan herinneringscentra en expliciete aandacht voor antisemitisme in inburgering en integratie.
“Kennis over de Holocaust blijft een verplicht kerndoel in het burgerschapsonderwijs.”
“In het kader van het Nationaal Plan Holocausteducatie moet elke leerling kennis maken met de (geschiedenis van de) Joodse gemeenschap door een bezoek aan een relevante organisatie of museum zoals het Joods Cultureel Kwartier in Amsterdam.”
“De SGP wil de integratietoets verbreden met vragen over het jodendom, antisemitisme en de plaats van Israël in de wereld.”
“De SGP wil dat nieuwkomers in het kader van hun inburgering worden verplicht om een bezoek te brengen aan het Nationaal Holocaustmuseum of één van de andere herinneringscentra.”
Uitzetting en intrekking verblijfsrecht bij antisemitisme door vreemdelingen
De SGP wil dat antisemitisme door vreemdelingen leidt tot intrekking of weigering van verblijfsrecht, en dat antisemitisme zwaar meeweegt in asiel- en naturalisatieprocedures. Dit wordt gezien als essentieel voor succesvolle integratie en bescherming van de samenleving.
“Antisemitisme wordt zwaar meegewogen als weigerings- of intrekkingsgrond in de asiel- en inburgeringsprocedure, bij de aanvraag van een tijdelijke en permanente verblijfsvergunning en in de naturalisatieprocedure.”
“Vreemdelingen die zich schuldig maken aan antisemitisme vallen onder de reikwijdte van de glijdende schaal en riskeren daarmee een afwijzing of intrekking van hun verblijfsrecht.”
“Als antisemitische relschoppers op universiteiten of bij demonstraties een dubbele nationaliteit hebben, moeten zij worden ontdaan van hun Nederlanderschap, uitgeschreven bij de onderwijsinstelling en uitgezet.”
Strenge regulering van demonstraties en online uitingen met antisemitische haat
De SGP wil demonstraties met antisemitische leuzen of vlaggen verbieden en ontbinden, en platforms die antisemitische content niet snel verwijderen beboeten. Dit wordt gerechtvaardigd als bescherming tegen hate crimes gericht op Joden.
“Demonstraties waarbij sprake is van antisemitische leuzen zoals ‘From the river to the sea…’ of waarbij vlaggen worden vertoond van terroristische of antisemitische organisaties worden verboden en ontbonden. De organisatoren van dergelijke demonstraties moeten worden vervolgd.”
“Sociale media moeten antisemitische berichten zo snel mogelijk verwijderen en de gebruiker schorsen. De SGP wil platforms die deze content niet binnen 24 uur verwijderen gaan beboeten.”
Geen expliciete aandacht voor andere hate crimes
De SGP noemt andere vormen van hate crimes (zoals tegen LHBTI’s, moslims, vrouwen, etc.) niet of nauwelijks, en biedt hiervoor geen concrete beleidsvoorstellen. De partij uit zelfs zorgen over subjectieve interpretaties van "hatespeech" en waarschuwt voor censuur.
“Subjectieve interpretaties van de definitie van hatespeech rukken steeds sneller op. In plaats dat de EU dit faciliteert, zou zij de vrijheid van meningsuiting moeten versterken.”
GroenLinks-PvdA wil hate crimes krachtig bestrijden door discriminatie zwaarder te bestraffen, slachtoffers betere bescherming te bieden en preventie centraal te stellen. Ze pleiten voor een aparte wet tegen hate crimes, meer getrainde discriminatierechercheurs, en extra beveiliging van kwetsbare groepen en instellingen. Ook wordt ingezet op bewustwording, online aanpak en het verbieden van conversietherapie.
Zwaardere straffen en aparte wet tegen hate crimes
GroenLinks-PvdA wil discriminatie en hate crimes harder aanpakken door middel van strengere straffen en een aparte wet. Hiermee willen ze slachtoffers beter beschermen en daders afschrikken, met bijzondere aandacht voor lhbti+-rechten en andere kwetsbare groepen.
“Dankzij onze wet tegen hatecrimes kunnen we discriminatie zwaarder bestraffen.”
Meer getrainde discriminatierechercheurs en laagdrempelige aangifte
De partij wil slachtoffers van hate crimes beter ondersteunen door de drempel voor aangifte te verlagen en de politie te specialiseren. Zo wordt het makkelijker om hate crimes te melden en effectief te vervolgen.
“we zorgen dat slachtoffers laagdrempelig aangifte kunnen doen bij getrainde discriminatierechercheurs.”
“We zorgen voor meer speciale discriminatierechercheurs om de drempel voor aangifte te verlagen, en trainen agenten om discriminatie beter te herkennen en etnisch profileren te voorkomen.”
Extra beveiliging voor kwetsbare instellingen en groepen
GroenLinks-PvdA erkent dat bepaalde groepen en instellingen extra risico lopen op hate crimes en wil daarom hun beveiliging versterken, met name voor Joodse instellingen en moskeeën.
“We zorgen voor voldoende beveiliging bij Joodse instellingen.”
“Met meer politiecapaciteit beveiligen we Joodse instellingen en moskeeën.”
Online hate crimes en preventie via bewustwording
De partij ziet online haat als voedingsbodem voor hate crimes en wil deze aanpakken via Europese regelgeving en voorlichting. Preventie en bewustwording, onder andere op scholen, zijn essentieel om hate crimes te voorkomen.
“In Europa geven we snel een vervolg op de Digital Services Act, zodat we online haat beter kunnen bestrijden.”
“Daarnaast werken we aan de bewustwording van moslimhaat via voorlichting op scholen.”
Verbod op conversietherapie en bescherming lhbti+-rechten
GroenLinks-PvdA koppelt de bestrijding van hate crimes expliciet aan het beschermen van lhbti+-rechten, onder meer door conversietherapie te verbieden en wettelijke barrières voor trans personen te verlagen.
“Daarnaast verbieden we conversietherapie, zetten we in op kortere wachttijd voor transzorg en schaffen we onnodige geslachtsregistratie op identiteitspapieren af, net als in Duitsland.”
Het CDA benoemt hate crimes niet expliciet, maar spreekt zich duidelijk uit tegen discriminatie, geweld en intimidatie op basis van onder meer religie, gender en seksuele geaardheid. De partij wil streng optreden tegen discriminatie, antisemitisme, femicide en straatintimidatie, met concrete voorstellen zoals een verbod op conversietherapie, een Nationaal Actieplan tegen femicide, en meer bevoegdheden voor boa’s om straatintimidatie te beboeten. De kern van hun visie is dat iedereen zich veilig en zichzelf moet kunnen voelen in Nederland, ongeacht achtergrond of identiteit.
Streng optreden tegen discriminatie en geweld
Het CDA wil discriminatie en geweld op basis van religie, gender, seksuele oriëntatie of afkomst krachtig bestrijden, omdat dit de samenhang en veiligheid in de samenleving ondermijnt. Ze richten zich op het beschermen van kwetsbare groepen en het vergroten van de aangiftebereidheid, met bijzondere aandacht voor vrouwen, LHBTQIA+’ers en religieuze minderheden.
“We treden hard op tegen elke vorm van discriminatie en stereotypering, onder meer van moslims. We zetten in op een stevige aanpak van discriminatie, zoals leeftijdsdiscriminatie van ouderen, migrantenkinderen die geen stageplaats kunnen krijgen, of discriminatie op basis van gender, religie, seksuele geaardheid of achternaam.”
“Er is geen enkele ruimte voor antisemitisme in Nederland. Antisemitisme en de ontkenning van de Holocaust moet voortdurend en stevig bestreden worden.”
“We treden streng op tegen elke vorm van geweld en intimidatie.”
“Conversietherapie is verwerpelijk en moet verboden worden.”
“Er worden, in samenspraak met maatschappelijke organisaties, maatregelen genomen om de openbare en online ruimte veiliger te maken voor iedereen die onveiligheid ervaart, zoals vrouwen en LHBTQIA+’ers zodat zij zonder angst zichzelf kunnen zijn.”
Nationaal Actieplan en aanpak femicide
Het CDA erkent femicide als een ernstig maatschappelijk probleem dat samenhangt met schadelijke opvattingen en geweld tegen vrouwen. Ze willen een Nationaal Actieplan en meer bewustwording om deze vorm van haatmisdrijf te voorkomen.
“We willen een Nationaal Actieplan in lijn met de campagne ‘Wij eisen de nacht op, laat vrouwen veilig thuiskomen’. Met een stevige aanpak van femicide, met vergroot bewustzijn van schadelijke opvattingen en aandacht voor het herkennen van rode vlaggen die kunnen leiden tot geweld, bedreiging en intimidatie.”
Meer bevoegdheden voor boa’s tegen straatintimidatie
Om hate crimes in de openbare ruimte, zoals straatintimidatie, aan te pakken, wil het CDA dat boa’s meer bevoegdheden krijgen om direct te kunnen optreden. Dit moet de pakkans vergroten en de veiligheid van slachtoffers verbeteren.
“Om de pakkans te vergroten moeten onder andere speciaal opgeleide boa’s bevoegdheden krijgen om plegers van straatintimidatie te beboeten, zoals in een aantal steden al gebeurt.”
DENK beschouwt hate crimes als een ernstig maatschappelijk probleem en pleit voor een harde, specifieke aanpak van discriminatie, racisme en haatmisdrijven, waaronder moslimhaat, antisemitisme en geweld tegen LHBTI’ers. De partij wil zwaardere straffen, gespecialiseerde opsporing, een discriminatieregister, en een nationaal coördinator tegen moslimhaat. DENK benadrukt dat vrijheid van meningsuiting geen vrijbrief mag zijn voor hatespeech en wil actieve handhaving tegen grievende uitlatingen over religies.
Zwaardere straffen en strengere handhaving bij hate crimes
DENK wil dat hate crimes, waaronder discriminatie en haatmisdrijven, zwaarder worden bestraft en effectiever worden opgespoord. Dit moet slachtoffers beter beschermen en daders afschrikken, omdat bestaande straffen en handhaving volgens DENK tekortschieten.
“Zwaardere straffen tegen discriminatie. De boetes en celstraffen voor discriminatiedelicten gaan flink omhoog.”
“Discriminatiepolitie. Tienduizend politiemedewerkers worden opgeleid en bijgeschoold om discriminatie effectiever te herkennen en aan te pakken, met een evenwichtige spreiding over gemeenten.”
Specifieke aanpak van verschillende vormen van hate crimes
DENK erkent dat verschillende groepen te maken krijgen met specifieke vormen van haat en discriminatie, zoals antisemitisme, moslimhaat, anti zwart racisme en LHBTI-haat. Daarom wil de partij gerichte plannen en coördinatoren voor deze vormen van hate crimes.
“Specifieke uitingsvormen van discriminatie krijgen gerichte aanpakken. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om een specifiek plan tegen antisemitisme, LHBTI haat, anti ziganisme, anti zwart racisme en andere uitingsvormen van discriminatie die om een gerichte aanpak vragen.”
“Nationaal Coördinator tegen Moslimhaat. Deze coördinator krijgt doorzettingsmacht en budget om de aanpak tegen moslimdiscriminatie op te voeren.”
Strafbaar stellen van hatespeech en schennis van religie
DENK vindt dat hatespeech en het besmeuren van religies of heilige teksten niet onder de vrijheid van meningsuiting mogen vallen. De partij wil actieve handhaving en strafbaarstelling van ernstige en grievende uitlatingen over religies en het vernietigen van heilige boeken.
“Het vernietigen, verbranden of verscheuren van de Bijbel, Thora, Koran, Veda’s of welke heilige geschriften dan ook, wordt strafbaar gesteld.”
“Tegen hatespeech over religies. De vrijheid van meningsuiting is geen vrijbrief om een geloof en religieuze overtuigingen te besmeuren. DENK pleit voor actieve handhaving van het strafrecht om de vrijheid van godsdienst te beschermen. Dit omvat ook het verbieden van ernstige en onnodig grievende uitlatingen over religies, profeten of heilige teksten.”
Racismeregister en uitsluiting van daders van hate crimes uit overheidsdienst
Om recidive te voorkomen en een duidelijk signaal af te geven, wil DENK een racismeregister invoeren. Personen die veroordeeld zijn voor racistische of discriminerende daden mogen vijf jaar lang niet in overheidsdienst werken.
“Een Racismeregister. Personen die onherroepelijk veroordeeld zijn voor racistische of discriminerende daden komen in een register en mogen vijf jaar lang niet in overheidsdienst treden.”
De Partij voor de Dieren erkent hate crimes als een ernstig maatschappelijk probleem, met bijzondere aandacht voor antisemitisme, moslimhaat, LHBTIQA+-geweld en discriminatie op basis van identiteit. Hun belangrijkste voorstellen zijn het versterken van de aanpak van discriminatie en geweld, het verbeteren van aangifte- en meldprocedures, en het uitbreiden van beveiliging en ondersteuning voor kwetsbare groepen. De partij legt nadruk op gelijke behandeling, preventie en het expliciet strafbaar stellen van groepsbelediging op nieuwe gronden.
Strafbaarstelling en aanpak van discriminatie en groepsbelediging
De PvdD wil discriminatie en hate crimes krachtig bestrijden door het strafbaar stellen van groepsbelediging op nieuwe gronden en het verbeteren van de aangiftebereidheid. Ze erkennen dat hate crimes vaak samenhangen met institutionele discriminatie en willen dat alle vormen van discriminatie, inclusief op basis van genderidentiteit, genderexpressie en geslachtskenmerken, strafbaar worden. Dit moet leiden tot betere bescherming van slachtoffers en een rechtvaardigere samenleving.
“We maken groepsbelediging op grond van genderidentiteit, genderexpressie en geslachtskenmerken strafbaar.”
“Meldingen van discriminatie en geweld worden centraal geanalyseerd. We zorgen ervoor dat aangifte doen bij alle vormen van discriminatie laagdrempeliger wordt en aangifte doen toegankelijker wordt voor slachtoffers.”
Specifieke bescherming en beveiliging voor kwetsbare groepen
De partij erkent dat bepaalde groepen, zoals Joden, moslims en LHBTIQA+-personen, extra risico lopen op hate crimes. Daarom pleiten ze voor gelijke beveiliging van religieuze instellingen, uitbreiding van gespecialiseerde politiecapaciteit, en structurele ondersteuning van initiatieven tegen haat en discriminatie. Dit moet de veiligheid en het gevoel van bescherming bij deze groepen vergroten.
“Moskeeën en islamitische ontmoetingscentra krijgen dezelfde beveiliging als andere religieuze instellingen, om de veiligheid van moslimgemeenschappen te waarborgen.”
“De capaciteit van Roze in Blauw wordt uitgebreid en discriminatiebestrijding wordt een verplicht onderdeel van het politieonderwijs. Er komen meer discriminatierechercheurs en er worden prestatieafspraken gemaakt tussen kabinet, politie en gemeenten over de aanpak van LHBTIQA+-geweld.”
“Initiatieven tot dialoog en educatie gericht op het tegengaan van moslimhaat en antisemitisme, zoals Deel de Duif, worden actief en structureel ondersteund.”
Landelijke en institutionele aanpak van hate crimes
De PvdD wil een landelijke, structurele aanpak van hate crimes, met expliciete erkenning van institutionele discriminatie en een sterke rol voor onafhankelijke coördinatoren en meldpunten. Dit moet leiden tot betere registratie, ondersteuning en bewustwording, zodat hate crimes effectiever worden bestreden.
“Er komt een landelijke aanpak moslimdiscriminatie. De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme wordt structureel geborgd en krijgt het juiste mandaat en de juiste middelen om ook specifiek hierin een effectieve rol op te pakken.”
“Er komt een onafhankelijk meldpunt voor anonieme meldingen van moslimhaat, er komt ondersteuning en registratie, en onderzoek naar drempels voor aangifte om meldingsbereidheid te vergroten.”
De SP benoemt hate crimes niet expliciet, maar zet zich krachtig in tegen discriminatie, geweld tegen vrouwen en minderheden, en institutionele discriminatie. Hun belangrijkste voorstellen zijn het hard aanpakken van geweld en discriminatie op basis van o.a. gender, seksuele voorkeur en etniciteit, het versterken van juridische bescherming en het verbeteren van de positie van slachtoffers. De kern van hun visie is dat iedereen zich veilig moet kunnen voelen en gelijke bescherming verdient, ongeacht achtergrond.
Harder straffen en voorkomen van geweld tegen vrouwen en minderheden
De SP wil geweld tegen vrouwen, LHBTIQA+personen en andere minderheden krachtig bestrijden, zowel fysiek als psychisch. Ze pleiten voor strengere wetgeving, vroegtijdige hulp en veilige opvang, omdat deze groepen vaak slachtoffer zijn van hate crimes en zich onveilig voelen.
“Femicide moeten we voorkomen. Geen vrouw mag zich onveilig voelen. Signalen van dreigend geweld moeten sneller worden herkend en er wordt op tijd ingegrepen, ook moet er een aanpak komen die naar grondoorzaken kijkt. We ondersteunen dit beleid met een actieplan tegen geweld tegen vrouwen en een antifemicidewet...”
“LHBTIQA+personen worden vaak blootgesteld aan fysiek en verbaal gevaar in opvanglocaties, we moeten hen een veilig verblijf bieden.”
“Ook psychische en emotionele mishandeling wordt strafbaar, slachtoffers krijgen vroeg hulp en veilige opvang.”
Discriminatie en institutionele ongelijkheid hard aanpakken
De SP ziet discriminatie als een kernprobleem dat aan de basis ligt van hate crimes en wil dit op alle niveaus bestrijden, inclusief binnen de overheid en opsporingsdiensten. Ze willen discriminatiegronden uitbreiden, institutionele discriminatie onderzoeken en slachtoffers betere toegang tot het recht geven.
“Discriminatie op grond van op basis van klasse, kleur, gender, religie, seksuele voorkeur, leeftijd, beperking of wat dan ook pakken wij hard aan.”
“Sociaaleconomische klasse wordt toegevoegd als discriminatiegrond in de Algemene wet gelijke behandeling en het Wetboek van Strafrecht.”
“Daarom komt er een groot onderzoek naar klassenjustitie en institutionele discriminatie in onze rechtsstaat en opsporing, om zulke verschillen in behandeling tegen te gaan.”
Geen uitbreiding strafrecht op haatzaaien, maar bestaande wetten handhaven
De SP is kritisch op het uitbreiden van strafbaarstellingen rond haatzaaien en vindt bestaande wetgeving voldoende. Ze willen voorkomen dat vrijheid van meningsuiting onnodig wordt ingeperkt, maar erkennen het belang van bescherming tegen haat.
“Wij verzetten ons tegen meer wetten die op selectieve wijze leuzen, uitspraken of symbolen strafbaar stellen. Bestaande wetten voorzien al in bescherming tegen opruiing, haatzaaien en terrorisme.”
BBB erkent het toenemende probleem van haatmisdrijven, met bijzondere aandacht voor antisemitisme, geweld tegen vrouwen en discriminatie binnen asielzoekerscentra. De partij stelt concrete maatregelen voor zoals onvoorwaardelijke bescherming van de Joodse gemeenschap, strengere aanpak van antisemitische en andere haatdragende demonstraties, en directe uitzetting van asielzoekers die anderen discrimineren of mishandelen. BBB koppelt hate crimes vooral aan specifieke groepen en situaties, en kiest voor repressieve en preventieve maatregelen.
Onvoorwaardelijke bescherming Joodse gemeenschap
BBB ziet de bescherming van Joodse Nederlanders als urgent vanwege de toename van antisemitisme, intimidatie en geweld. De partij koppelt dit expliciet aan hate crimes en pleit voor onvoorwaardelijke bescherming en erkenning van de Holocaust in het inburgeringstraject.
“Het beschermen van Joodse Nederlanders is urgenter dan ooit. Antisemitisme neemt in alarmerend tempo toe. Intimidatie, bedreiging en zelfs geweld tegen Joden zijn helaas weer realiteit geworden. BBB staat voor onze Joodse gemeenschap en vindt dat deze onvoorwaardelijk beschermd moet worden.”
“Wij zijn er trots op dat erkenning van de Holocaust, mede dankzij onze inzet, is opgenomen in het inburgeringstraject.”
Streng optreden tegen antisemitische en haatdragende demonstraties
BBB wil dat onderwijsinstellingen en de overheid daadkrachtig optreden tegen antisemitische en andere haatdragende demonstraties en vernielingen, en dat dit wordt meegenomen in de beoordeling van onderwijsinstellingen.
“Bij antisemitische of andere haatdragende demonstraties en vernielingen dienen onderwijsinstellingen onmiddellijk daadkrachtig op te treden. We willen dat de Onderwijsinspectie dit meeneemt in haar beoordeling van onderwijsinstellingen.”
Directe uitzetting bij discriminatie of geweld in asielzoekerscentra
BBB stelt dat asielzoekers die anderen in azc’s bedreigen, intimideren of mishandelen op basis van geloof of seksuele voorkeur, zonder pardon uit de asielprocedure worden gezet en teruggestuurd. Dit is een expliciete maatregel tegen hate crimes binnen deze context.
“Asielzoekers die andere asielzoekers in azc’s bedreigen, intimideren of mishandelen, bijvoorbeeld om hun geloof of seksuele voorkeur, worden zonder pardon uit de asielprocedure gezet en teruggestuurd naar land van herkomst. In Nederland is geen plek voor discriminatie; laat dat direct bij binnenkomst al duidelijk zijn.”
Aandacht voor geweld tegen vrouwen en femicide
BBB benoemt de toename van intimidatie, geweld en femicide als een urgent probleem, en koppelt dit aan hate crimes tegen vrouwen. De partij wil dat vrouwen zich vrij kunnen bewegen en dat deze vormen van geweld niet genegeerd worden.
“In Nederland horen vrouwen zich vrij te kunnen bewegen, ongeacht wat ze dragen of waar ze wonen. Toch neemt het aantal meldingen van intimidatie en geweld tegen vrouwen toe. Femicide (het doden van vrouwen omdat ze vrouw zijn) is een groeiend probleem. Dat kunnen, willen en mogen we niet negeren.”
BIJ1 beschouwt hate crimes als een ernstig maatschappelijk probleem en pleit voor een strengere aanpak, met zwaardere straffen voor haat- en geweldsmisdrijven. De partij wil juridische definities van verschillende vormen van haat en racisme vastleggen, meldingsbereidheid vergroten, en het aantal meldingen niet langer als maatstaf voor beleid gebruiken. Hun visie is dat structurele en wettelijke maatregelen nodig zijn om slachtoffers beter te beschermen en daders effectiever te vervolgen.
Zwaardere straffen voor hate crimes
BIJ1 wil dat hate crimes, waaronder blackface en andere haat- en geweldsmisdrijven, zwaarder worden bestraft. Hiermee wil de partij een krachtig signaal afgeven dat haat op basis van ras, religie of andere kenmerken niet wordt getolereerd en slachtoffers beter beschermen.
Juridische definities en meldingsbereidheid vergroten
BIJ1 wil heldere juridische definities van verschillende vormen van haat en racisme vastleggen en de meldingsbereidheid van slachtoffers verhogen. Het aantal meldingen mag niet langer bepalend zijn voor het beleid; ook bij weinig meldingen moet actie worden ondernomen.
“We stellen juridische definities op van racisme, anti-Zwart racisme, antisemitisme, anti-Aziatisch racisme, moslimhaat en haat tegen Roma en Sinti-volken.”
“Het aantal meldingen is daarom niet meer leidend in het vaststellen van de schaal van het racisme in de maatschappij. Ook stoppen we met een laag aantal meldingen als excuus gebruiken om geen actie te ondernemen.”
“We stellen campagnes op om meldingsbereidheid te vergroten en meldingen bespreken we voortaan in de veiligheidsdriehoeken.”
De ChristenUnie veroordeelt hate crimes zoals racisme, antisemitisme en discriminatie krachtig en pleit voor een harde aanpak, met bijzondere aandacht voor antisemitisme. Hun belangrijkste voorstellen zijn het uitbreiden van het actieplan tegen antisemitisme, het strafbaar stellen van antisemitisch oogmerk bij delicten, en het stimuleren van initiatieven die samenleven in verscheidenheid bevorderen. De partij koppelt deze inzet aan het beschermen van menselijke waardigheid en het tegengaan van discriminatie op alle gronden.
Harde aanpak van antisemitisme en racisme
De ChristenUnie ziet antisemitisme en racisme als ernstige hate crimes die krachtig bestreden moeten worden, zowel preventief als repressief. Ze willen bestaande actieplannen uitbreiden, extra financiering voor Joodse instellingen continueren, en het strafbaar stellen van antisemitisch oogmerk bij delicten monitoren en waar nodig aanscherpen. Ook wordt discriminatie op andere gronden expliciet afgewezen.
“De ChristenUnie stelt zich daarom teweer tegen het kwaad van racisme, antisemitisme en discriminatie op basis van levensovertuiging, geslacht, handicap of op welke grond dan ook.”
“Het actieplan Bestrijding Antisemitisme wordt doorgezet en waar nodig uitgebreid. De extra financiering voor ondersteuning van het Joodse leven wordt voortgezet. Het aangenomen initiatiefwetsvoorstel van de ChristenUnie dat een antisemitisch oogmerk bij delicten strafbaar stelt, wordt goed gemonitord. Als blijkt dat de strafmaat verhoogd of opsporing geïntensiveerd moet worden, doen we dat.”
“Voor politieagenten die weigeren Joodse instellingen te beschermen of zich antisemitisch (of anderszins racistisch) uitlaten, is geen plaats bij het korps.”
Bevorderen van samenleven in verscheidenheid
De partij benadrukt het belang van initiatieven die het samenleven in diversiteit bevorderen als preventieve maatregel tegen hate crimes. Ze zien het beschermen van menselijke waardigheid als fundament en willen wet- en regelgeving tegen racisme en discriminatie aanscherpen.
“De mens is naar het evenbeeld van God geschapen en iedereen deelt in menselijke waardigheid. De ChristenUnie stelt zich daarom teweer tegen het kwaad van racisme, antisemitisme en discriminatie op basis van levensovertuiging, geslacht, handicap of op welke grond dan ook. ... Daarom staat de ChristenUnie voor een overheid die initiatieven stimuleert die het samenleven in verscheidenheid bevorderen en scherpen we wet- en regelgeving om racisme en discriminatie tegen te gaan verder aan.”
Antisemitismebestrijding in het onderwijs
De ChristenUnie wil dat het onderwijs een veilige plek is voor Joodse studenten en medewerkers, met structurele aandacht voor de geschiedenis en bestrijding van antisemitisme als preventie van hate crimes.
“Het onderwijs, van basisschool tot universiteit, moet een veilige plek zijn voor Joodse studenten en medewerkers. De taskforce in het onderwijs wordt ingezet om antisemitisme terug te dringen en te voorkomen dat steeds meer Joodse jongeren besluiten in het buitenland te studeren.”
De PVV benoemt hate crimes niet expliciet als aparte categorie, maar richt zich vooral op het hard aanpakken van geweldsmisdrijven, antisemitisme en geweld tegen minderheden, met nadruk op strenge straffen en repressieve maatregelen. De partij koppelt geweld en onveiligheid vaak aan specifieke groepen (zoals niet-westerse allochtonen) en wil vooral antisemitisme krachtig bestrijden, terwijl andere vormen van haatmisdrijven nauwelijks of niet worden benoemd. Concrete voorstellen zijn onder meer een "snoeiharde aanpak van antisemitisme", het strafbaar stellen van bepaalde leuzen, en het afschaffen van de strafbaarstelling van groepsbelediging.
Snoeiharde aanpak van antisemitisme
De PVV noemt expliciet dat zij antisemitisme krachtig wil bestrijden, als enige vorm van hate crime die concreet wordt benoemd. Dit wordt gepresenteerd als reactie op toenemend antisemitisme in Nederland, zonder vergelijkbare aandacht voor andere vormen van haatmisdrijven.
Strafbaar stellen van bepaalde haatdragende leuzen
De PVV wil specifieke leuzen, zoals "From the river to the sea", strafbaar stellen. Dit is een concrete maatregel gericht op het tegengaan van uitingen die als antisemitisch worden gezien, maar niet op hate crimes in bredere zin.
“Leuzen als From the river to the sea strafbaar stellen”
Afschaffen strafbaarstelling groepsbelediging
Opvallend is dat de PVV de strafbaarstelling van groepsbelediging (artikel 137c Sr) wil afschaffen, waarmee zij zich juist afzet tegen het strafbaar stellen van haatzaaien of beledigen van groepen op basis van bijvoorbeeld ras, religie of seksuele geaardheid. Dit staat haaks op een brede aanpak van hate crimes.
“Afschaffen strafbaarstelling 'Groepsbelediging' (artikel 137c Wetboek van Strafrecht)”
Geen expliciet beleid tegen hate crimes gericht op LHBTI+ of andere minderheden
Hoewel de PVV benoemt dat homo’s in Nederland te maken krijgen met geweld, wordt dit direct gekoppeld aan niet-westerse allochtonen en niet vertaald naar een breder hate crime-beleid of concrete bescherming van LHBTI+ of andere minderheden. Er worden geen specifieke maatregelen voorgesteld om hate crimes tegen deze groepen te bestrijden.
“Vandaag de dag kunnen homo’s vooral in de grote steden niet meer hand in hand over straat lopen zonder uitgescholden, bespuugd of zelfs in elkaar geslagen te worden, vaak door niet-westerse allochtonen.”
D66 erkent dat haatmisdrijven (hate crimes) toenemen, vooral gericht op mensen vanwege hun geloof, afkomst, seksuele oriëntatie of genderidentiteit, en wil deze krachtig tegengaan. De partij stelt voor te investeren in gespecialiseerde recherche, betere training bij de politie, diversiteitsnetwerken en extra beveiligingsmaatregelen voor risicogroepen en locaties. D66 koppelt deze inzet aan een bredere visie op gelijke rechten en bescherming van minderheden.
Investeren in bestrijding van haat en geweld tegen minderheden
D66 wil de toename van haatmisdrijven stoppen door gerichte investeringen in politie-expertise, training en beveiliging, met speciale aandacht voor kwetsbare groepen en locaties. Dit standpunt adresseert het probleem van toenemende hate crimes tegen mensen vanwege hun identiteit en beoogt zowel preventie als betere bescherming van slachtoffers.
“Haat en geweld tegen mensen vanwege hun geloof, afkomst, seksuele oriëntatie of genderidentiteit neemt toe. Dat moet stoppen. We investeren in gespecialiseerde rechercheurs, betere training bij de politie en diversiteitsnetwerken, zoals Roze in Blauw, het Joods Politienetwerk en het Landelijk Caribisch Netwerk. We nemen extra beveiligingsmaatregelen waar dat nodig is, zoals bij moskeeën en synagogen.”
Nieuwe, brede Antidiscriminatiewet inclusief actieve verplichtingen
D66 wil een nieuwe wet die álle vormen van discriminatie bestrijdt, met actieve verplichtingen voor publieke en private organisaties om discriminatie te voorkomen. Dit is relevant voor hate crimes omdat het juridische basis biedt voor preventie en aanpak van haatmisdrijven op grond van identiteit.
“De huidige wet (de Algemene wet gelijke behandeling - Awbg) schiet op belangrijke punten tekort. D66 wil daarom een nieuwe, brede Antidiscriminatiewet waar álle vormen van discriminatie onder vallen.”
“Deze Antidiscriminatiewet bevat ook actieve verplichtingen om discriminatie te voorkomen. Deze gelden zowel voor publieke als private organisaties – denk aan scholen, werkgevers, verhuurders en gemeentes.”
Verbod op conversiehandelingen
D66 wil een expliciet verbod op conversiehandelingen, waarmee pogingen om iemands seksuele oriëntatie of genderidentiteit te veranderen strafbaar worden. Dit is een concrete maatregel tegen een specifieke vorm van hate crime gericht op LHBTIQA+-personen.
“D66 wil een verbod op conversiehandelingen. Niemand mag gedwongen worden om te proberen diens seksuele oriëntatie of genderidentiteit te veranderen.”
Volt erkent hate crimes als een ernstig maatschappelijk probleem en wil deze strenger bestraffen, zowel offline als online. De partij stelt voor om discriminatoir gemotiveerde geweldsdelicten zwaarder te straffen en pleit voor een minister die verantwoordelijk is voor de bestrijding van discriminatie, racisme en haatmisdrijven. Volt koppelt deze inzet aan bredere maatregelen voor inclusie, preventie en betere meld- en handhavingsstructuren.
Strengere straffen voor haatmisdrijven
Volt wil dat haatmisdrijven, zowel offline als online, zwaarder worden bestraft om een duidelijk signaal af te geven dat discriminatie en geweld op basis van identiteit onacceptabel zijn. Dit moet bijdragen aan een veiligere samenleving voor iedereen, ongeacht achtergrond, gender of seksuele oriëntatie.
Minister voor Discriminatiebestrijding en Inclusie
Volt wil een aparte minister aanstellen die verantwoordelijk is voor het bestrijden van discriminatie, racisme en haatmisdrijven. Deze minister moet zorgen voor eerlijk, veilig en inclusief beleid en toezicht houden op de uitvoering van maatregelen tegen hate crimes.
“Daarom komt er een minister voor Discriminatiebestrijding, Inclusie en Gelijkwaardigheid. Deze minister zorgt ervoor dat wetten, overheidsbeleid en werkplekken eerlijk, veilig en inclusief zijn voor alle mensen in Nederland.”
Aanpassing Wetboek van Strafrecht voor bescherming kwetsbare groepen
Volt wil het Wetboek van Strafrecht aanpassen om groepsbelediging op basis van genderidentiteit strafbaar te stellen, waarmee ook hate crimes tegen transgender, intersekse en non-binaire personen expliciet worden aangepakt.
“We passen het Wetboek van Strafrecht aan om groepsbelediging op basis van genderidentiteit strafbaar te stellen, zoals het voorliggende wetsvoorstel. Zo beschermen we ook kwetsbare mensen zoals vrouwen, transgender, intersekse en non-binaire personen beter.”
Het verkiezingsprogramma van FVD noemt "hate crimes" niet expliciet en heeft geen specifiek beleid gericht op het bestrijden of erkennen van haatmisdrijven als aparte categorie. De partij richt zich vooral op zwaardere straffen voor gewelds- en zedendelicten in het algemeen, zonder onderscheid te maken naar motief of doelgroep. Er is geen aandacht voor bescherming van specifieke groepen tegen haatmisdrijven of voorbestrijding van discriminatie-gerelateerd geweld.
Geen specifiek beleid voor hate crimes
FVD benoemt haatmisdrijven niet als aparte categorie en doet geen voorstellen voor de aanpak van geweld op basis van haat, discriminatie of gericht tegen specifieke groepen. De partij kiest voor een generieke benadering van gewelds- en zedendelicten, met nadruk op strengere straffen en uitzetting van bepaalde daders, maar zonder aandacht voor de specifieke aard of motieven van hate crimes.
“We voeren minimumstraffen in voor ernstige gewelds- en zedendelicten, zodat rechters alleen met goede motivatie kunnen afwijken.”
“We trekken de nationaliteit in van dubbele paspoorthouders bij ernstige misdrijven en zetten criminele asielzoekers direct uit, zodat Nederland veiliger wordt.”
“We straffen geweld tegen hulpverleners extra zwaar, zodat zorgmedewerkers en agenten altijd veilig hun werk kunnen doen.”
JA21 erkent discriminatie als probleem, maar ontkent dat Nederland een racistisch land is en verzet zich tegen het gelijkstellen van religiekritiek aan haatmisdrijven. De partij wil antisemitisme krachtig bestrijden, maar pleit tegen beleid gericht op institutioneel racisme of het breed inzetten van antidiscriminatieprogramma’s. Concrete voorstellen rond hate crimes beperken zich tot het bestrijden van antisemitisme en het beschermen van de Joodse gemeenschap.
Antisemitisme krachtig bestrijden
JA21 ziet antisemitisme als een specifieke vorm van haatmisdrijf die krachtig moet worden bestreden en benadrukt steun aan de Joodse gemeenschap. Dit is de enige expliciet benoemde hate crime in het programma; andere vormen van hate crimes worden niet als zodanig erkend of krijgen geen aparte beleidsmaatregelen.
“De Joodse gemeenschap in Nederland steunen en antisemitisme krachtig bestrijden.”
Geen beleid tegen ‘institutioneel racisme’ of brede antidiscriminatie
JA21 verzet zich tegen het idee dat Nederland een racistisch land is en tegen beleid dat gericht is op het tegengaan van institutioneel racisme. De partij maakt expliciet onderscheid tussen religiekritiek en hate crimes, en wil geen extra antidiscriminatie- of diversiteitsprogramma’s.
“Stoppen met het verdacht maken van onze instituties: geen beleid gericht op het tegengaan van ‘institutioneel racisme’.”
“Maar met één mythe moet krachtig worden afgerekend: Nederland is geen racistisch land. Maar al te vaak wordt bijvoorbeeld kritiek op het islamitisch geloof als islamofobie, discriminatie of zelfs racisme weggezet en dat is niet hetzelfde.”
NSC benoemt het bestrijden van discriminatie en het beschermen van minderheden expliciet, maar noemt "hate crimes" niet als aparte categorie of beleidsprioriteit. De partij richt zich vooral op het tegengaan van discriminatie in brede zin en op het versterken van de rechtspositie van slachtoffers, zonder specifieke voorstellen voor de strafrechtelijke aanpak van hate crimes.
Discriminatie expliciet bestrijden, inclusief op grond van seksuele diversiteit
NSC erkent discriminatie als een diep maatschappelijk probleem en benadrukt het belang van gelijke behandeling, ook voor LHBTI’ers. De partij wil dat de overheid zelf aanspreekbaar is op discriminatie en dat alle vormen van discriminatie actief worden bestreden, maar werkt dit niet uit tot een aparte aanpak van hate crimes.
“Het verbod op discriminatie (art. 1 van de Grondwet) is de basis van de democratische rechtsstaat en een waarborg voor menselijke waardigheid. Dit verbod heeft betrekking op ras, godsdienst en geslacht, maar ook op seksuele diversiteit. We bestrijden alle vormen van discriminatie en zetten ons in voor een volwaardige acceptatie van LHBTI’ers in de samenleving.”
“Artikel 1 van de Grondwet verbiedt discriminatie. Het leidt tot diep persoonlijk leed en het ontwricht de samenleving. De uitzondering dat eenzijdig overheidshandelen niet onder de wetgeving over gelijke behandeling valt, heffen we daarom op. Ook de overheid moet aangesproken kunnen worden bij discriminatie.”
Aandacht voor slachtoffers van discriminatie en geweld
NSC benadrukt het belang van slachtofferrechten en snelle behandeling van zaken, maar zonder specifieke focus op slachtoffers van hate crimes.
“Onze aanpak is mensgericht. Dit betekent ook: aandacht voor slachtoffers. Zij willen gehoord worden en verwachten een snelle behandeling van hun zaak. In de praktijk worden de rechten van slachtoffers nog onvoldoende serieus genomen. We versterken het toezicht hierop.”
BVNL benoemt "hate crimes" niet expliciet, maar richt zich op het bestrijden van straatgeweld en intimidatie tegen specifieke groepen zoals homo’s en Joden, met harde straffen en inzet van undercoveragenten. De partij kiest voor een generieke, repressieve aanpak van geweld en intimidatie, zonder aparte erkenning of definitie van hate crimes als zodanig. Specifiek beleid voor de bescherming van minderheden wordt niet uitgewerkt; de nadruk ligt op strenge straffen en handhaving.
Strenge straffen en inzet undercoveragenten tegen geweld en intimidatie van minderheden
BVNL erkent dat bepaalde groepen, zoals jongeren, vrouwen, homo’s en Joden, vaker slachtoffer zijn van straatgeweld en intimidatie, en stelt harde maatregelen voor. De partij wil grootschalig undercoveragenten inzetten en minimumstraffen opleggen, maar behandelt hate crimes niet als aparte categorie en noemt het begrip niet expliciet.
“Ten einde straatgeweld en intimidatie, waar vooral jongeren, vrouwen, homo’s en Joden onder lijden, aan te pakken worden grootschalig undercoveragenten met bodycams ingezet. Bij intimidatie volgen onvoorwaardelijke gevangenisstraffen.”
“Op zinloos geweld komt een minimum gevangenisstraf van 1 jaar.”
De VVD wil hate crimes zwaarder bestraffen en stelt een taakstrafverbod voor bij geweldsmisdrijven met een discriminatoir motief, zoals tegen vrouwen en LHBTIQ+’ers. De partij pleit voor expliciete wettelijke verankering en strengere handhaving om slachtoffers van hate crimes beter te beschermen en daders harder aan te pakken.
Taakstrafverbod en zwaardere straffen voor hate crimes
De VVD wil dat hate crimes, zoals het mishandelen of terroriseren van vrouwen en LHBTIQ+’ers, niet meer met een taakstraf kunnen worden afgedaan en dat het discriminatoir aspect als strafverzwaringsgrond geldt. Dit moet daders afschrikken en slachtoffers beter beschermen.
“Naast het invoeren van het discriminatoir aspect als strafverzwaringsgrond moeten we toe naar een taakstrafverbod voor hatecrimes zoals het mishandelen of terroriseren van vrouwen en LHBTIQ+’ers.”
Expliciete wettelijke aanpak van hate crimes tegen LHBTIQ+’ers
De VVD wil de wet aanpassen om hate crimes tegen LHBTIQ+’ers expliciet te benoemen en aan te pakken, zodat deze misdaden duidelijker en effectiever kunnen worden vervolgd.
“We keuren het mishandelen of terroriseren van LHBTIQ+’ers ten zeerste af en passen de wet aan om deze misdaden expliciet aan te pakken.”
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma