Verkiezingsprogramma's 2025 overgroene energie
Volt kiest voor een snelle en ambitieuze overstap naar groene energie, met een focus op wind- en zonne-energie als basis van het toekomstige energiesysteem, aangevuld met kernenergie en groene waterstof. Ze willen grootschalige uitrol van duurzame energie, verplichte zonnepanelen op daken, stimulering van energieopslag en een sterke Europese samenwerking voor infrastructuur en innovatie. Volt koppelt deze visie aan concrete maatregelen zoals financiële ondersteuning, wettelijke verplichtingen en het uitfaseren van fossiele energie.
Wind- en zonne-energie als basis van het energiesysteem
Volt ziet wind- en zonne-energie als de kern van een betrouwbare, betaalbare en klimaatneutrale energievoorziening, en wil deze grootschalig uitrollen, zowel op land als op zee. Dit moet de energietransitie versnellen en de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verminderen.
“Onze toekomst draait volledig op een mix van schone energiebronnen. Wind- en zonne-energie vormen de basis van een betrouwbare, betaalbare en klimaatneutrale energievoorziening.”
“Wind op zee is hier een cruciaal onderdeel van. De uitrol van windmolens op zee na 2030 moet onverminderd doorgaan, zodat de klimaatdoelstellingen behaald kunnen worden.”
“We voeren getrapt een verplichting van zonnepanelen op alle oppervlaktedaken in. Zo worden de grote daken van distributiecentra, kantoren en overheidsgebouwen volgelegd met zonnepanelen, in plaats van de groene weilanden.”
Energieopslag en slimme netten stimuleren
Volt erkent dat energieopslag essentieel is voor een energiesysteem met veel groene energie. Ze willen overheidsregie bij de uitrol van opslag, stimuleren buurtbatterijen en energiecoöperaties, en pleiten voor innovatie in batterijen zonder zeldzame grondstoffen.
“Energieopslag is cruciaal bij een energiemix met veel zonne- en windenergie. We zorgen dat de overheid de regie neemt bij het door de markt uitrollen van alle vormen van energieopslag, waardoor het het elektriciteits- en warmtenet wordt ontlast.”
“We stimuleren mogelijkheden om zelfgeproduceerde energie op te slaan in woonwijken en op bedrijfsterreinen door middel van slimme (buurt)batterijen en energiecoöperaties (Local4Local).”
“Er zijn steeds meer batterijen in ontwikkeling die zonder zeldzame, vervuilende grondstoffen worden ontwikkeld. Hiervoor willen we de Nederlandse subsidies aanpassen, maar juist ook Europese initiatieven zoals Joint European Disruptive Initiative (JEDI) stimuleren.”
Europese samenwerking en infrastructuur voor groene energie
Volt wil een Europese Energie-unie met gekoppelde netwerken, gezamenlijke inkoop en versnelling van grensoverschrijdende projecten. Dit moet zorgen voor leveringszekerheid, lagere kosten en een snellere transitie naar groene energie.
“We breiden de al bestaande koppeling van elektriciteitsnetwerken binnen de EU verder uit.”
“We zorgen ervoor dat juridische obstakels, om grensoverstijgende energieprojecten uit te rollen in de grensregio’s, weggenomen worden.”
“We kopen gezamenlijk Europees waterstof en gas in. Daarmee voorkomen we onnodige concurrentie in de EU.”
Kernenergie en groene waterstof als aanvulling
Volt ziet kernenergie als noodzakelijk onderdeel van de energiemix, met strenge eisen, en wil investeren in groene waterstof voor sectoren waar elektrificatie lastig is. Dit moet zorgen voor continuïteit en flexibiliteit in het energiesysteem.
“Kernenergie blijft onderdeel van deze energiemix, met strenge eisen voor veiligheid en afvalbeheer.”
“Voor sommige sectoren met een constante energievraag, zoals zware industrie, zetten we in op groene waterstof als duurzaam alternatief.”
“De financiering van transport en productie van groene waterstof breiden we uit. We zetten in op een Europese aanpak zodat investeringen in andere EU-landen, in het bijzonder onze buurlanden, op elkaar afgestemd zijn.”
Fossiele energie uitfaseren en vervuilers laten betalen
Volt wil het gebruik van fossiele energie snel afbouwen, met concrete afbouwpaden voor bedrijven die niet kunnen vergroenen, en het wegnemen van uitzonderingen binnen de CO₂-heffing.
“We zorgen dat het verbruik van aardgas in Nederlandse elektriciteitscentrales tussen nu en 2035 elk jaar afneemt. Dat doen we door met onze buurlanden daadkrachtig in te zetten op een daling van het energiegebruik en meer zonne-energie, windenergie en door opslag te regelen.”
“Voor andere fossiele bedrijven die simpelweg niet kunnen vergroenen en geen cruciale rol vervullen voor de samenleving moet een afbouwpad komen.”
“We nemen alle uitzonderingen binnen de CO₂-heffing voor de industrie weg. Zo wordt alle industrie in gelijke mate gevraagd te verduurzamen. We pakken dit Europees aan.”
BVNL is kritisch over het huidige groene energiebeleid en verzet zich tegen overheidsdwang, subsidies en grootschalige wind- en zonneparken. De partij kiest voor kernenergie, aardgas en innovatie als basis voor betaalbare en betrouwbare energie, en wil verduurzaming vooral overlaten aan individuele keuzes en technische haalbaarheid.
Geen windmolens op land of zee, geen zonneparken
BVNL verzet zich tegen het opofferen van landbouw- of bouwgrond voor zonneparken en tegen windmolens op land en zee. Zij vinden deze vormen van groene energie inefficiënt, landschapsvervuilend en niet rendabel genoeg, en willen de keuze voor zonnepanelen beperken tot daken.
“Wij zijn tegen windmolens op land en zee, of het opofferen van bouwgrond of landbouwgrond ten behoeve van zonne-akkers.”
“Er worden geen zonnepanelen geplaatst op onbebouwde grond of op water. Zonnepanelen op daken is een keuze die we bij de eigenaar van het gebouw laten en is vergunningsvrij.”
“Geen nieuwe windmolens op land of op zee.”
“Het volbouwen van visgronden in zee met windmolens is onaanvaardbaar en waar dit gedaan is, dient dit te worden teruggedraaid.”
Focus op kernenergie, aardgas en innovatie
De partij ziet kernenergie (inclusief SMR en thorium) en aardgas als de belangrijkste bronnen voor een stabiele, betaalbare energievoorziening. Innovatie en technische haalbaarheid zijn leidend, niet ideologie of subsidies.
“Dit kan door kerncentrales te bouwen en het gasveld in Groningen veilig en verantwoord open te houden en nieuwe gasvelden op Nederlands grondgebied te ontwikkelen.”
“Onderzoek naar SMR (Small-Modular-Reactor) energiecentrales op basis van bestaande en Thorium-technologie wordt actief gestimuleerd.”
“We gaan door met ontwikkeling van en productie uit gasvelden in de Noordzee.”
“Zolang we in Nederland nog aardgas kunnen gebruiken, worden gasboringen, zeker gezien de huidige energiecrisis, in de Noordzee aangemoedigd.”
Geen subsidies of verplichtingen voor groene energie
BVNL wil stoppen met subsidies voor groene energie en geen verplichtingen opleggen aan burgers of bedrijven. Duurzame maatregelen moeten vrijwillig zijn en alleen worden genomen als ze technisch en financieel rendabel zijn.
“Subsidies worden zoveel mogelijk gestopt.”
“Warmtepompen worden niet verplicht.”
“Hybride systemen worden niet verplicht in 2026 en gasgestookte CV-ketels blijven toegestaan.”
“Duurzaamheid mag nooit een obsessie worden. Technisch en financieel rendement is leidend.”
Europese Green Deal en Klimaatakkoord opzeggen
BVNL verwerpt het Europese klimaatbeleid en wil nationale soevereiniteit over energie en klimaat, gericht op innovatie in plaats van opgelegde doelen.
Forum voor Democratie (FVD) verwerpt het bestaan van een klimaatprobleem en is fel tegenstander van groene energie zoals wind- en zonne-energie. In plaats daarvan wil FVD stoppen met de energietransitie, alle subsidies en verplichtingen voor groene energie afschaffen, bestaande wind- en zonneparken ontmantelen, en juist inzetten op fossiele brandstoffen en kernenergie. Hun kernvisie is dat betaalbare, betrouwbare energie alleen mogelijk is door fossiele bronnen en kernenergie, niet door groene alternatieven.
Stoppen met groene energie en energietransitie
FVD ziet groene energie als duur, inefficiënt en schadelijk voor de energievoorziening en economie. Ze willen alle vormen van groene energiebeleid, subsidies en verplichtingen beëindigen, bestaande wind- en zonneparken ontmantelen, en geen nieuwe projecten toestaan. Dit standpunt is gebaseerd op hun overtuiging dat groene energie de energierekening verhoogt, het net instabiel maakt en geen merkbaar effect heeft op het klimaat.
“We stoppen volledig met de energietransitie, zodat ons land niet langer wordt opgezadeld met onbetaalbaar en zinloos klimaatbeleid.”
“We voeren een wettelijk verbod in op nieuwe windturbines en breken bestaande windparken en zonneakkers systematisch af, zodat ons landschap wordt beschermd en onze energievoorziening niet langer afhankelijk is van het weer.”
“We plaatsen geen nieuwe windmolens op zee en ontmantelen bestaande windparken, zodat de natuur en de visserij niet verder worden geschaad.”
“We verbieden de aanleg van zonneparken op grond of water, zodat ruimte behouden blijft voor landbouw en natuur. Elke vorm van subsidie op de aanleg van zonnepanelen op daken wordt ingetrokken.”
“We sluiten biomassacentrales, zodat bossen niet langer worden opgeofferd voor schijnoplossingen.”
Inzetten op fossiele brandstoffen en kernenergie
FVD wil juist investeren in fossiele brandstoffen (gas, kolen, olie) en kernenergie als alternatief voor groene energie. Ze zien deze bronnen als betrouwbaar, goedkoop en essentieel voor de welvaart en energiezekerheid van Nederland.
“Forum voor Democratie gelooft niet in het klimaatprobleem en ziet geen reden om gebruik van fossiele brandstoffen uit te faseren.”
“We starten de gaswinning in Groningen opnieuw op met ruimhartige compensatie voor omwonenden, zodat we weer goedkoop, hoogwaardig en ruim voorradig aardgas hebben voor huishoudens en bedrijven.”
“We heropenen onze hypermoderne, schone kolencentrales die door vorige kabinetten zijn gesloten, zodat er onmiddellijk goedkope en stabiele stroom beschikbaar komt.”
“We bouwen snel tien nieuwe kerncentrales en investeren in thoriumonderzoek, zodat Nederland volledig energieautonoom wordt en ook in de toekomst kan beschikken over betrouwbare en toekomstgerichte energievoorziening.”
Schrappen van alle klimaatregels en subsidies voor groene energie
FVD wil alle klimaatregels, subsidies en verplichtingen die groene energie stimuleren volledig afschaffen. Ze stellen dat deze regels energie duurder en onbetrouwbaarder maken.
“We schaffen alle klimaatregels, zodat energie weer betaalbaar en betrouwbaar wordt.”
“De miljarden aan subsidies voor windmolens, zonnepanelen en elektrische installaties hebben ons energienet instabiel gemaakt en afhankelijk van weersomstandigheden.”
“Elke vorm van subsidie op de aanleg van zonnepanelen op daken wordt ingetrokken.”
Geen verplichtingen of duurzaamheidseisen voor burgers en bedrijven
FVD wil burgers en bedrijven volledige vrijheid geven in hun energie- en verwarmingskeuze, zonder enige verplichting tot verduurzaming of gebruik van groene energie.
De SGP kiest voor een brede, betrouwbare en betaalbare energiemix, waarbij groene energie een rol speelt naast kernenergie en andere voorspelbare bronnen. Ze zijn kritisch over eenzijdige inzet op wind en zon, willen innovatie en netversterking, en benadrukken het belang van leveringszekerheid, betaalbaarheid en een eerlijk speelveld voor de industrie. Concrete voorstellen zijn onder meer het stimuleren van duurzame energieproductie, geen zonneparken op landbouwgrond, en meer inzet op kernenergie en alternatieve bronnen.
Brede energiemix met nadruk op voorspelbare bronnen
De SGP wil verduurzaming van de energievoorziening, maar kiest bewust voor een mix van energiebronnen om leveringszekerheid en betaalbaarheid te waarborgen. Groene energie (wind, zon) wordt niet als enige oplossing gezien; kernenergie, geothermie en andere voorspelbare bronnen krijgen een prominente plek. De partij is kritisch op te grote afhankelijkheid van weersafhankelijke bronnen en pleit voor innovatie en alternatieven.
“We kiezen daarbij wel voor een brede en evenwichtige energiemix met het oog op betrouwbaarheid en leveringszekerheid. De SGP wil daarom meer inzet op ontwikkeling en opschaling van alternatieve energiebronnen met een meer voorspelbare productie, als aquathermie, geothermie, kernenergie, getijdenenergie en ‘superkritische’ vergassing van biomassareststromen.”
“De energievoorziening wordt verduurzaamd en de import van fossiele brandstoffen afgebouwd.”
“Eerst en vooral door energiebronnen in eigen land: wind, zon, kernenergie, warmte in bodem, water en lucht, restwarmte en getijdenenergie. Innovatie is hiervoor cruciaal.”
“De productie van duurzame energie blijft gestimuleerd worden.”
Geen zonneparken op landbouwgrond, terughoudend met wind op zee
De SGP wil groene energie stimuleren, maar niet ten koste van landbouwgrond of het ecosysteem van de Noordzee. Ze zijn kritisch op grootschalige zonneparken op vruchtbare grond en willen de uitrol van windparken op zee beperken vanwege ecologische en economische gevolgen.
Meer inzet op kernenergie en alternatieve technieken
Kernenergie wordt door de SGP als essentieel gezien voor een stabiel en duurzaam energiesysteem. Ze willen investeren in nieuwe kerncentrales en innovatieve technieken, zoals kleine modulaire reactoren, en alternatieve vormen van duurzame energieproductie.
“Er komt meer inzet op kerncentrales en getijdencentrales.”
“Nederland staat vooraan bij de ontwikkeling en bouw van kleine modulaire kernreactoren (SMR’s).”
“Het Rijk ondersteunt de bouw van tenminste twee grote kerncentrales, mede door via een Staatsdeelneming de financieringskosten sterk te verlagen.”
Geen oversubsidiëring, gerichte stimulering van duurzame energie
De SGP is kritisch op generieke subsidieregelingen voor groene energie en wil meer maatwerk, zodat alleen kansrijke en rendabele technieken worden gestimuleerd. Ze pleiten voor aanpassing van de SDE++ en het gebruik van contracts for difference.
“De ontwikkelingsfases van verschillende technieken lopen echter zo uiteen dat een one size fits all benadering in bijvoorbeeld de Subsidieregeling Duurzame Energieproductie (SDE++) snel kan leiden tot oversubsidiëring of het missen van kansen. Regelingen worden hierop aangepast, bijvoorbeeld door te werken met zogenaamde contracts for difference.”
Innovatie en netversterking om groene energie mogelijk te maken
De SGP erkent dat netcongestie een groot knelpunt is voor de uitrol van groene energie. Ze willen investeren in netverzwaring, slimme netten, energieopslag en lokale afstemming van vraag en aanbod om duurzame energie beter te integreren.
“Aan de voorkant van het energiebeleid moet beter worden gestuurd op een betrouwbaar energiesysteem met zo min mogelijk netcongestie. Dat betekent inzet op energiebesparing, alternatieve warmtevoorzieningen, stabiele energiebronnen naast wind en zon, zoals kernenergie, lokale afstemming van vraag en aanbod, en innovatieve, duurzame systemen voor langdurige opslag van stroom.”
“Aanpak van netcongestie, slimmer gebruik van beschikbare netcapaciteit en snelle verzwaring van het elektriciteitsnet verdienen daarom de hoogste prioriteit.”
“Energiehubs bij onder meer bedrijventerreinen, met gezamenlijk stroommanagement, opslag en duurzame energieproductie, worden gefaciliteerd.”
Geen abrupte afbouw van bestaande regelingen, steun voor zonnepanelen op daken
De SGP is kritisch op het plotseling afschaffen van stimuleringsmaatregelen voor groene energie, zoals de salderingsregeling voor zonnepanelen. Ze willen juist meer zonnepanelen op daken en gerichte steun waar nodig.
“De abrupte afschaffing van de salderingsregeling heeft de aantrekkelijkheid van zonnepanelen een knauw gegeven. Op langere termijn zijn meer zonnepanelen op daken nodig. Zo nodig komt er een gerichte steunregeling.”
De SP kiest uitgesproken voor groene energie uit zon, wind en groene waterstof, en wijst kernenergie en biomassa af vanwege kosten, risico’s en milieu-impact. Ze willen publieke regie over de energievoorziening, investeren in een sterk elektriciteitsnet, en zorgen dat de energietransitie eerlijk en betaalbaar is voor iedereen. De partij zet in op collectieve zonne-energie, uitbreiding van windparken (met lokaal draagvlak), en duurzame innovatie, met nadruk op sociale rechtvaardigheid en democratische zeggenschap.
Vol inzetten op zon, wind en groene waterstof
De SP wil de energietransitie versnellen door grootschalig te investeren in zon, wind en groene waterstof, en ziet deze bronnen als de kern van een schone, betaalbare en betrouwbare energievoorziening. Kernenergie en biomassa worden afgewezen vanwege kosten, risico’s en milieuschade. De partij benadrukt publieke regie, innovatie en een sterk elektriciteitsnet als randvoorwaarden.
“Wij kiezen voor betaalbare energie die wel werkt: zon en wind. Snel, schoon en stukken goedkoper.”
“Door vol in te zetten op zon, wind, groene waterstof en een sterk elektriciteitsnet bouwen we aan een duurzame energievoorziening voor iedereen.”
“We investeren in nieuwe innovaties en technische oplossingen om zo een sterk elektriciteitsnet te bouwen.”
“We stoppen met houtgestookte biomassacentrales. Die zorgen voor vieze lucht, gezondheidsschade bij omwonenden en extra CO₂-uitstoot. Dat is slecht voor mens en klimaat. Wij kiezen voor schone energie en niet voor het verbranden van bomen.”
“Dus geen kernenergie. Nieuwe kerncentrales zijn extreem duur, bouwtijden lopen altijd uit en leveren pas over tientallen jaren stroom. Bovendien blijven we met kernafval zitten en blijven we afhankelijk van landen die ons de benodigde grondstoffen leveren.”
“We zetten in op groene waterstof (waterstof geproduceerd met hernieuwbare energie) als oplossing voor sectoren die geen mogelijkheden hebben om volledig te elektrificeren, zoals delen van de zware industrie.”
Collectieve zonne-energie op alle geschikte daken
De SP wil zonne-energie op alle geschikte daken, collectief georganiseerd en publiek gefinancierd, zodat iedereen – ook huurders en mensen met een laag inkomen – profiteert van lagere energiekosten. Ze zijn tegen terugleverboetes en willen de salderingsregeling behouden of eerlijk compenseren.
“Wij verlagen de energierekening van huishoudens door zonnepanelen op alle geschikte daken te leggen. Dit moet publiek gefinancierd en georganiseerd worden. Het voordeel moet bij mensen zelf en de buren terechtkomen.”
“Zonnepanelen moeten blijven lonen. De salderingsregeling was is een belangrijk middel om duurzame energie toegankelijk te maken, maar is geen heilige graal. Als we overstappen op een nieuw systeem, dan moet dat eerlijk en toekomstgericht zijn.”
Windenergie: lokaal draagvlak en natuurbescherming
Windenergie blijft een pijler, maar alleen met lokaal draagvlak en publieke regie. Op zee wordt geïnvesteerd in windparken, mits natuurbescherming en biodiversiteit gelijk opgaan met klimaatdoelen.
“Wind op land blijft een belangrijke pijler van de energietransitie, maar alleen waar er lokaal draagvlak is. We betrekken omwonenden vanaf het begin, garanderen publieke regie en maken (mede)eigenaarschap van windparken mogelijk.”
“We investeren in windparken op zee als onmisbare bron voor een duurzame energievoorziening. Daarbij geldt: bescherming van natuur en biodiversiteit is net zo belangrijk als de klimaatopgave.”
Energievoorziening in publieke handen
De SP wil de energievoorziening nationaliseren om deze duurzaam, betaalbaar en eerlijk te maken, met publieke zeggenschap en solidariteit als uitgangspunt. Winst moet niet naar aandeelhouders, maar terug naar de samenleving.
“De SP nationaliseert de energievoorzieningen en maakt ze daarmee weer betaalbaar én duurzaam, met publieke zeggenschap en solidariteit als uitgangspunt.”
“Energiebedrijven komen weer in publieke of lokale handen, zodat we de kosten kunnen verlagen, de investeringen in schone energie steken en verspilling tegengaan.”
Investeren in energieopslag en infrastructuur
Om groene energie betrouwbaar te maken, investeert de SP in energieopslag (zoals buurtbatterijen) en uitbreiding van het elektriciteitsnet, zodat pieken en dalen in zon- en windproductie opgevangen kunnen worden.
“We investeren in energieopslag met batterijen om momenten zonder zon en wind te overbruggen. Met buurtbatterijen bouwen we collectief aan een robuust energiesysteem dat altijd beschikbaar is wanneer je het nodig hebt.”
“We investeren fors in uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet, zodat nieuwe windparken, zonnepanelen en laadpalen kunnen worden aangesloten.”
D66 kiest voor groene energie als eerste keuze en wil Nederland versneld verduurzamen met een mix van zon, wind, groene waterstof en andere schone bronnen. Ze investeren fors in wind op zee, energieopslag, het verzwaren van het elektriciteitsnet en het versnellen van procedures, maar sluiten kernenergie niet uit als aanvulling. D66 wil dat iedereen kan meedoen via lokale energieprojecten en eerlijke verdeling van kosten en opbrengsten, en zet in op het afbouwen van fossiele subsidies en het stimuleren van innovatie in de groene industrie.
Groene energie als basis, met mix van bronnen
D66 ziet groene energie als de kern van de energietransitie, met prioriteit voor wind op zee, zon, groene waterstof en andere schone bronnen. Ze willen onafhankelijk worden van autoritaire regimes en investeren in energieopslag en netverzwaring om leveringszekerheid te waarborgen. Kernenergie blijft als optie open, mits doelmatig.
“Groene energie is onze eerste keuze, maar dit kent grenzen. We sluiten daarom geen technologie uit. We blijven openstaan voor alternatieven zoals kernenergie, mits dit doelmatig is.”
“Daarom kiezen we voor een slimme mix van zon, wind, groene waterstof en andere bronnen.”
“We investeren uitgebreid in windmolens op zee en op land, in zonnepanelen op daken, bedrijventerreinen en restgronden zoals bermen. Wind op zee wordt de basis van schone energie. Daarbij investeren we uitgebreid in energie-opslag om netcongestie te verminderen.”
“We stoppen zo snel mogelijk met het importeren van gas, en vloeibaar gas in het bijzonder, van landen met autoritaire leiders.”
“We geven de grootste prioriteit aan de verzwaring van het elektriciteitsnet.”
Versnellen en socialer maken van de energietransitie
D66 wil de energietransitie versnellen door procedures te verkorten, netbeheerders meer investeringsruimte te geven en iedereen te laten meedoen via coöperaties en participatiefondsen. Ze zorgen voor eerlijke verdeling van kosten en opbrengsten, en ondersteunen mensen met lage inkomens bij verduurzaming.
“De energietransitie vraagt snelheid, maar veel van de procedures die er nu zijn, vertragen juist. Om die reden wil D66 dat procedures voor vergunningen korter en efficiënter worden.”
“De energietransitie loopt vast zonder voldoende ruimte op het net. Daarom mogen netbeheerders sneller investeren. Ze worden verantwoordelijk voor genoeg netcapaciteit, die aansluit bij onze klimaatdoelen.”
“Inwoners krijgen een aandeel in lokale energieprojecten. Bewoners kunnen delen in de opbrengst van energie en krijgen daar zeggenschap over via coöperaties of participatiefondsen.”
“Zo maken we de omslag naar schone energie socialer en rechtvaardiger.”
Sneller afbouwen van fossiele subsidies en stimuleren van groene industrie
D66 wil fossiele subsidies versneld afbouwen, onder meer door invoering van een vlaktaks op energiebelasting, en stelt duidelijke einddata voor fossiele technieken. Ze stimuleren duurzame innovatie en willen dat Nederland vooroploopt in sectoren als groene waterstof en circulaire bouwmaterialen.
“D66 wil fossiele subsidies sneller afbouwen en geeft ruimte aan duurzame innovatie. Dit bespaart miljarden euro’s en zorgt voor een gelijk speelveld voor duurzame bedrijven.”
“Om de fossiele subsidies sneller af te bouwen wordt een vlaktaks voor energiebelasting op aardgas en elektriciteit ingevoerd.”
“We stellen per sector een duidelijke einddatum voor fossiele technieken en we maken duidelijke plannen voor de overstap naar duurzame alternatieven.”
“D66 wil dat Nederland vooroploopt in de schone maakindustrie: van circulaire bouwmaterialen en groene chemie tot biobased plastics en groene waterstof.”
NSC ziet groene energie als essentieel voor energiezekerheid, betaalbaarheid en het behalen van klimaatdoelen, met een sterke regierol voor de overheid. Ze zetten in op wind op zee, zon op daken, kernenergie, waterstof en het opschalen van groen gas, maar zijn kritisch op zonnevelden op landbouwgrond en grote windparken op land. Betaalbaarheid, ecologische bescherming en uitvoerbaarheid staan centraal in hun voorstellen.
Wind op zee en zon op daken, niet op land
NSC wil de energietransitie vooral realiseren met windparken op zee en zonnepanelen op daken, en is tegen grootschalige zonnevelden op landbouwgrond en grote windparken op land. Dit moet zowel de natuur beschermen als het draagvlak vergroten, terwijl de energietransitie doorgaat.
“We zetten in op wind op zee, indien nodig met de inzet van een contract in voor-en tegenspoed (contracts for difference) om onrendabiliteit tijdelijk te compenseren”
“We zijn tegen de aanleg van zonnevelden op goede landbouwgronden en in natuurgebieden en tegen grote windparken op land. Zonnepanelen kunnen het best op daken en langs wegen en spoorlijnen worden opgesteld.”
Kernenergie als onmisbare schone energiebron
NSC beschouwt kernenergie als essentieel voor een stabiele, CO2-vrije energievoorziening en wil fors investeren in nieuwe kerncentrales en innovatieve reactoren. Dit moet zorgen voor continuïteit en onafhankelijkheid in de energievoorziening.
“Kernenergie levert een onmisbare bijdrage aan een continue en CO2-vrije energievoorziening. We treffen voorbereidingen voor de bouw van ten minste vier nieuwe kerncentrales en verkennen daarnaast actief de mogelijkheden voor Small Modular Reactors (SMR’s).”
“Kernenergie is onmisbaar als schone en betrouwbare bron in de energiemix van de toekomst.”
Overheid stuurt energietransitie en waarborgt betaalbaarheid
De overheid moet volgens NSC stevig de regie nemen in de energietransitie, met oog voor betaalbaarheid en eerlijke verdeling van kosten tussen huishoudens en bedrijven. Subsidies en regelingen moeten toegankelijk zijn, vooral voor mensen die het hardst hulp nodig hebben.
“De overheid moet stevig de regie nemen in de energietransitie, in het belang van inwoners en ondernemers.”
“We letten sterk op een eerlijke verdeling van de kosten van het elektriciteitsnet tussen bedrijven en huishoudens. Huishoudens moeten daarbij zoveel mogelijk worden ontzien, zodat de energierekening betaalbaar blijft.”
“Ook subsidies en regelingen voor verduurzaming moeten eenvoudig en toegankelijk zijn, zodat juist de mensen die dit het hardst nodig hebben kunnen investeren in energiebesparing.”
Geen subsidie voor biomassa, wel biobased materialen
NSC is tegen het verbranden van biomassa voor energieopwekking en wil daar geen subsidie voor geven, maar stimuleert wel het gebruik van biobased grondstoffen in hoogwaardige toepassingen.
Opschalen van groen gas en waterstof
NSC wil de productie van groen gas en waterstof opschalen als onderdeel van de energietransitie, met ruimtelijke reserveringen en investeringen in infrastructuur.
Lokale energiecoöperaties en energieopslag stimuleren
NSC ondersteunt lokale energiecoöperaties voor kleinschalige opwekking en wil energieopslag stimuleren om netcongestie te verminderen.
“We steunen het vormen van lokale energiecoöperaties voor kleinschalige energieopwekking in wijken, dorpen en op bedrijventerreinen.”
“We stimuleren de toepassing van energieopslag in bijvoorbeeld batterijen, op buurtniveau en op bedrijventerreinen. Dit helpt de opstoppingen in het energienet op te lossen.”
De PVV is uitgesproken tegen groene energie en de energietransitie, en wil stoppen met windturbines, zonneparken en andere vormen van weersafhankelijke energie. In plaats daarvan kiest de partij voor fossiele energiebronnen, kernenergie en het verlagen van energielasten, waarbij leveringszekerheid en betaalbaarheid centraal staan. De PVV wil alle subsidies en verplichtingen rondom groene energie schrappen en zich terugtrekken uit internationale klimaatverdragen.
Stoppen met windturbines, zonneparken en energietransitie
De PVV verwerpt groene energie als onbetrouwbaar, duur en schadelijk voor het elektriciteitsnet en de gezondheid van omwonenden. De partij wil geen nieuwe windturbines of zonneparken meer toestaan, bestaande windturbines waar mensen last van hebben afbreken, en volledig stoppen met de energietransitie.
“We stoppen met de energietransitie en gaan netcongestie oplossen: geen windturbines, geen zonneparken of andere weersafhankelijke wiebelstroom.”
“Geen enkele nieuwe windturbine er meer bij; geen nieuwe zonneparken”
“Windturbines waar omwonenden last van hebben en/of ziek van worden, gaan we afbreken – want wij kiezen wél voor gezondheid in plaats van afzichtelijke klimaatmolens.”
Focus op fossiele energie en kernenergie
De PVV wil inzetten op fossiele energiebronnen en kernenergie als stabiele en betrouwbare alternatieven voor groene energie. De partij wil kolen- en gascentrales openhouden, meer kerncentrales bouwen en gas- en oliewinning uitbreiden.
“We gaan niet verplicht van het gas af, houden onze kolen- en gascentrales open en bouwen meer kerncentrales – stabiel en betrouwbaar.”
“Onze moderne, schone kolen- en gascentrales openhouden. Nieuwe kerncentrales bijbouwen, ook kleine modulaire reactoren; inzet op thorium.”
“Meer en snellere gas- en oliewinning op de Noordzee. Nieuwe winning op land en verlenging van bestaande winning indien veilig.”
Schrappen van subsidies, verplichtingen en klimaatwetgeving
De PVV wil alle subsidies, verplichtingen en wetten die groene energie stimuleren afschaffen. Dit betreft onder andere het schrappen van klimaatsubsidies, het intrekken van de Klimaatwet, het opheffen van de Regionale Energiestrategie en het stoppen met internationale klimaatverdragen.
Betaalbaarheid en leveringszekerheid centraal
De PVV stelt dat groene energie leidt tot hogere lasten en onbetrouwbare energievoorziening. De partij wil de energierekening verlagen en leveringszekerheid waarborgen door te kiezen voor traditionele energiebronnen.
De Partij voor de Dieren wil een energiesysteem dat volledig draait op lokaal opgewekte, duurzame en groene energie, met sterke nadruk op energiebesparing en publieke zeggenschap. Ze verwerpen fossiele brandstoffen, kernenergie en biomassa, en kiezen voor kleinschalige, decentrale opwekking van zonne- en windenergie, waarbij natuur en mens centraal staan. Concrete voorstellen zijn onder andere het verplicht stellen van zonnepanelen op nieuwbouw, voorrang voor duurzame energie op het net, en het stimuleren van coöperatief eigendom.
Volledige afbouw fossiele energie en kernenergie
De PvdD wil zo snel mogelijk stoppen met fossiele brandstoffen en kernenergie, omdat deze niet duurzaam zijn en de klimaatcrisis verergeren. Alleen écht groene energiebronnen zijn acceptabel; schijnoplossingen als biomassa, CCS en kernenergie worden uitgesloten.
“We stoppen met olie- en gaswinning op land en op zee, deze industrieën worden versneld afgebouwd. Er worden geen (nieuwe) vergunningen afgegeven, ook niet bij Ternaard in de Waddenzee.”
“Nederland bouwt geen nieuwe kerncentrales en bestaande centrales worden zo snel mogelijk gesloten.”
“Biomassaverbranding voor energie krijgt geen subsidie meer. Het is door Europa ten onrechte gedefinieerd als hernieuwbare energie.”
Lokale, decentrale en publieke opwekking van groene energie
De partij kiest voor kleinschalige, lokaal opgewekte groene energie, met publieke zeggenschap en coöperatief eigendom. Dit moet zorgen voor meer draagvlak, lagere lasten en meer controle voor burgers, terwijl natuur en gezondheid worden beschermd.
“Duurzame energie krijgt voorrang op het energienetwerk, met slimme energienetten (smart grids), gevoed door kleinschalige en decentraal opgewekte groene energie, met oog voor de privacy van gebruikers en leveranciers.”
“Ons energiesysteem komt in publieke handen. Omwonenden hebben zeggenschap over het soort opwekking en de locatie. Ook zijn zij de eerste afnemers en bepalen zij wat er met de opbrengsten gebeurt.”
“Coöperatief eigendom wordt gestimuleerd en de subsidieregeling coöperatieve energieopwekking (SCE) wordt uitgebreid.”
Strenge voorwaarden voor wind- en zonne-energie
Wind- en zonne-energie zijn essentieel, maar mogen niet ten koste gaan van natuur, dieren of gezondheid. Wind op zee wordt versneld, maar altijd met ecologische toetsing; wind op land en zonnepanelen op daken zijn de norm, niet in natuur- of landbouwgebieden.
“Energie opgewekt door wind op zee wordt niet vertraagd maar versneld. De bescherming van de natuur en dieren zijn daarbij net zo belangrijk als het klimaat. Er komt vooraf een toets op de ecologische effecten, er wordt niet gebouwd in natuurgebieden...”
“Zonnepanelen op gebouwen worden de norm. Alle nieuwbouwwoningen worden voorzien van zonnepanelen. Er komen geen zonneparken in de natuur en in principe niet op landbouwgrond.”
Groene energie niet voor datacenters, wel voor huishoudens en publieke voorzieningen
De PvdD wil dat groene energie primair ten goede komt aan huishoudens en maatschappelijke voorzieningen, niet aan energie-intensieve datacenters of industrieën die weinig bijdragen aan het algemeen belang.
“Groene stroom wordt opgewekt om huishoudens van schone energie te voorzien en andere industrieën te verduurzamen, niet voor datacenters.”
“Plannen voor megadatacenters worden niet goedgekeurd, want ze gaan ten koste van stroom voor huishoudens en publieke voorzieningen zoals scholen.”
Alleen écht groene waterstof toegestaan
Waterstof mag alleen worden geproduceerd met groene energie; waterstof op basis van fossiel of kernenergie wordt uitgesloten.
GroenLinks-PvdA wil Nederland versneld onafhankelijk maken van fossiele energie door grootschalig te investeren in groene energie, vooral wind- en zonne-energie van eigen bodem. Ze zetten in op uitbreiding van het elektriciteitsnet, het afbouwen van fossiele subsidies, en het stimuleren van elektrificatie van de industrie, met als doel een klimaatneutraal energiesysteem in 2035. De partij ziet groene energie als zowel een klimaatoplossing als een manier om energie betaalbaar en onafhankelijk te maken.
Versnellen van wind- en zonne-energie in Nederland
GroenLinks-PvdA wil de overstap naar groene energie versnellen door fors te investeren in wind- en zonne-energie, met name via wind-op-zee, en door het energiesysteem hierop aan te passen. Dit moet Nederland minder afhankelijk maken van fossiele import en autoritaire regimes, en de energierekening betaalbaar houden.
“Wij zetten alle zeilen bij met groene energie en het verduurzamen van onze industrie. Zo maken we ons klaar voor een duurzame toekomst, waar we minder afhankelijk zijn van autocraten voor onze energie.”
“Met investeringen in schone energie van eigen bodem, zoals zon en wind, maken we ons minder afhankelijk van autoritaire regimes. Ook daarom kiezen we voor ambitieus klimaatbeleid.”
“We investeren in schone en betaalbare energie uit wind-op-zee. Om dat te bereiken sluiten we een Noordzeepact tussen overheid, energiebedrijven, industrie en netbeheerders.”
“Elektriciteit uit zon en wind wordt het motorblok van ons toekomstig energiesysteem.”
Uitbreiding en aanpassing van het elektriciteitsnet
De partij erkent dat het huidige elektriciteitsnet een knelpunt vormt voor de energietransitie en wil daarom versneld investeren in uitbreiding en slimme aanpassing van het net. Dit moet de aansluiting van groene energie versnellen en de energietransitie mogelijk maken.
“Meer ruimte op het energienet kan niet wachten. Daarom investeren we fors in het uitbreiden van het elektriciteitsnet.”
“We komen met een Energieversnellingswet, die regelt dat vergunningen voor kritieke energie-infrastructuur, zoals voor verdeelstations en extra stroomkabels, eerder kunnen worden afgegeven.”
“Daarnaast gaan we slimmer gebruik maken van het elektriciteitsnet. Bijvoorbeeld door bedrijven en huishoudens te stimuleren om buiten de spits stroom te gebruiken, oplossingen als batterijen en elektrolyse te ondersteunen, en de lokale energievraag beter af te stemmen met het lokale aanbod uit zon en wind.”
Afbouwen van fossiele subsidies en beprijzen van vervuiling
GroenLinks-PvdA wil een einde maken aan subsidies voor fossiele energie en vervuilers laten betalen voor hun uitstoot. Dit moet de overstap naar groene energie financieel aantrekkelijker maken en de energietransitie versnellen.
“We stoppen subsidies op fossiele brandstoffen en vervuilers gaan de prijs betalen voor hun uitstoot.”
“Fossiele vervuilers ontvangen nu tientallen miljarden aan subsidies voor hun vervuilende activiteiten. Deze fossiele subsidies zetten duurzame bedrijven op achterstand en houden de fossiele economie in stand. We bouwen fossiele subsidies af, zoveel mogelijk in Europees verband.”
“Vrijstellingen en fiscale subsidies voor grootgebruikers en producenten van fossiele energie worden afgebouwd.”
Geen publiek geld voor kernenergie, focus op snelle verduurzaming
De partij kiest ervoor geen publiek geld te steken in kerncentrales, omdat deze volgens hen te duur en te traag zijn, en investeert het geld liever in verduurzamingsmaatregelen die sneller effect hebben.
“Geen publiek geld voor kerncentrales. De bouw van vier kerncentrales heeft al een jarenlange vertraging opgelopen, en gaat waarschijnlijk 15 miljard meer kosten dan verwacht. Het is zelfs nog niet gelukt om een geschikte locatie te vinden of een marktpartij die interesse heeft in de bouw. De hiervoor gereserveerde 14 miljard euro gebruiken we daarom om huishoudens, bedrijven en boeren te helpen met verduurzamingsmaatregelen die wel snel en zeker effect hebben.”
BBB is kritisch over het huidige groene energiebeleid en pleit voor een realistische, betaalbare en betrouwbare energietransitie zonder ideologische dogma’s. De partij wil een pauze op de uitbreiding van windenergie, stoppen met grootschalige subsidies voor duurzame energie, en meer inzetten op kernenergie, lokale initiatieven en bewezen technologieën. BBB benadrukt dat groene energie alleen verder uitgerold moet worden als het betaalbaar, uitvoerbaar en met draagvlak is.
Pauze op uitbreiding windenergie
BBB wil een pas op de plaats bij de uitbreiding van windenergie op land en zee vanwege zorgen over kosten, netcongestie, landschapsvervuiling en draagvlak. Alleen reeds volledig vergunde projecten mogen doorgaan; nieuwe projecten worden gepauzeerd en er komen strengere afstandsnormen.
“Er komt een pas op de plaats bij uitbreiding van wind op land en op zee. Alleen op 1 november 2025 volledig vergunde projecten worden gerealiseerd. Voor windturbines op land geldt een afstandsnorm van minimaal 4x de tiphoogte, een gezondheidstoets, een eerlijk participatieproces en naleving van het voorzorgsbeginsel.”
“Stop nieuwe windturbineparken op zee. Geen nieuwe windturbineparken op zee voordat er een volledig onafhankelijk onderzoek is naar de impact op zeeleven, bodem en vogels.”
Stoppen met grootschalige subsidies voor duurzame energie
BBB wil de SDE++-subsidies voor duurzame energie vanaf 2026 beëindigen, omdat deze leiden tot dure megaprojecten en afhankelijkheid van de ‘subsidieindustrie’. In plaats daarvan wil de partij innovatie, energiebesparing en lokale, kleinschalige projecten stimuleren.
“Stoppen met de SDE++-subsidies vanaf 2026. De subsidieregeling SDE++ kost miljarden per jaar en leidt tot dure megaprojecten op zee, op land en in landbouwgebied. BBB wil een technologie neutrale aanpak, waarbij bedrijven en huishoudens verduurzamen op hun eigen manier – zonder afhankelijkheid van de ‘subsidieindustrie’.”
Voorrang voor kernenergie en bewezen technologieën
BBB ziet kernenergie, waaronder kleine modulaire reactoren (SMR’s), als essentieel voor een betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem. De partij wil versneld inzetten op kerncentrales en andere bewezen technologieën, en alternatieven voor grootschalige elektrificatie onderzoeken.
“We versnellen de bouw van kerncentrales; zowel grote kerncentrales als kleine modulair gebouwde kerncentrales (Small Modular Reactors: SMR’s). We streven ernaar om met de bouw van een of meerdere SMR’s gedurende de komende kabinetsperiode te starten. Zonder kerncentrales is er geen beschikbaar, betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem mogelijk in de toekomst.”
“Investering in onderzoek naar en opschaling van alternatieven. Daarbij kijken we onder andere naar (zeer) kleine modulaire kerncentrales (SMRs), decentrale biogasinstallaties, waterstofproductie en restwarmtebenutting en een slimmere koppeling tussen opwek, opslag en verbruik, bij voorkeur dicht bij elkaar geplaatst.”
Lokale en decentrale energieopwekking stimuleren
BBB wil meer ruimte geven aan lokale initiatieven, decentrale energiehubs en kleinschalige biomassa uit lokale reststromen. Dit moet zorgen voor meer draagvlak, minder netcongestie en een eerlijkere verdeling van kosten en baten.
“Slimme, decentrale energiehubs worden mogelijk gemaakt zodat er lokale stroomdeling tussen burgers en bedrijven kan komen.”
“Kleinschalige biomassa uit lokale reststromen maken we mogelijk, zoals bijvoorbeeld met behulp van een monovergister uit mest, maar zonder grootschalige import of bijstook van houtpellets;”
Strenge eisen aan locatiekeuze en bescherming landschap
BBB wil dat zonnepanelen eerst op daken komen (zonneladder), kwetsbare gebieden beschermen tegen grootschalige wind- en zonneparken, en altijd een integrale afweging maken van kosten, baten en milieueffecten bij duurzame energieprojecten.
“Toepassing zonneladder wettelijk borgen. Eerst wordt er gekeken om zonnepanelen op daken te plaatsen. Als dat niet kan wordt er pas gekeken naar andere locaties.”
“Het Rijk beschermt kwetsbare gebieden zoals het Groene Hart, molenbiotopen, UNESCO Werelderfgoed en buitenplaatsen tegen verrommeling zoals grootschalige windturbines, zonnevelden en hoogspanningsstations.”
“Altijd een integrale afweging bij duurzame energieprojecten. Daarbij letten we op de kosten en baten, de volledige broeikasgasvoetafdruk over de levensduur en de Energy Return on Energy Invested (EROEI).”
JA21 is kritisch over de huidige inzet op groene energie zoals wind- en zonne-energie en ziet deze niet als volwaardig alternatief voor fossiele brandstoffen. De partij kiest expliciet voor kernenergie als duurzame oplossing en wil alleen groene energie ondersteunen als het economisch rendabel is, waarbij betaalbaarheid en leveringszekerheid voorop staan. JA21 pleit voor het stoppen van de massale aanleg van windturbines en zonneparken en wil geen dwingende belastingen of subsidies om een duurzame levensstijl af te dwingen.
Kernenergie als alternatief voor wind- en zonne-energie
JA21 beschouwt kernenergie als de structurele en duurzame oplossing voor de toekomst, in tegenstelling tot wind- en zonne-energie. De partij stelt dat wind- en zonne-energie onvoldoende betrouwbaar zijn en te veel druk op het energienet veroorzaken. Kernenergie moet daarom het fundament van het Nederlandse energiesysteem worden.
“Voor kernenergie kiezen in plaats van windturbines en zonneparken.”
“Kernenergie is voor JA21 de toekomst: het is duurzaam, biedt zekerheid, creëert banen en zorgt voor innovatie. Het is daarmee een onmisbare pijler in een betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem.”
“Het Nederlandse energienet kan nog niet volledig op kernenergie draaien en daarom moeten we de fossiele sector niet afschrijven. Bedrijven en gezinnen kunnen nog niet zonder en moeten hiervoor niet bestraft worden.”
Alleen groene energie als het economisch rendeert
JA21 ondersteunt groene energie en duurzaamheid uitsluitend als het economisch rendabel is. De partij verzet zich tegen ideologisch gedreven beleid, subsidies en belastingen die burgers en bedrijven dwingen tot een duurzame levensstijl.
Strenge beperkingen voor windturbines en zonneparken
JA21 wil de massale aanleg van windturbines en zonneparken stoppen en stelt strenge afstandsnormen voor bestaande plannen. Dit is om schadelijke gezondheidseffecten voor omwonenden te voorkomen en de leefomgeving te beschermen.
“Een strenge afstandsnorm van 10 keer de masthoogte voor windturbines.”
“Daar waar vanuit beleid van vorige kabinetten nog windturbines op land moeten worden geplaatst, wil JA21 strenge afstandsnormen, zoals in Denemarken, om schadelijke gezondheidseffecten voor omwonenden te voorkomen.”
Geen afbouw fossiele brandstoffen zolang groene alternatieven tekortschieten
JA21 vindt dat fossiele brandstoffen niet moeten worden afgeschreven zolang groene alternatieven zoals wind- en zonne-energie geen volwaardig alternatief zijn. De partij benadrukt het belang van leveringszekerheid en betaalbaarheid.
De VVD ziet groene energie als essentieel voor een schone, onafhankelijke en betaalbare energievoorziening, maar kiest voor een pragmatische en technologische benadering zonder extra verplichtingen voor burgers. De partij zet in op een mix van kernenergie, windenergie, zonne-energie, groen gas en geothermie, met nadruk op innovatie, betaalbaarheid en het benutten van bestaande infrastructuur. Fiscale stimulering en het wegnemen van bureaucratische belemmeringen moeten vrijwillige verduurzaming aantrekkelijk maken, terwijl energie-onafhankelijkheid en leveringszekerheid centraal staan.
Vol inzetten op kernenergie en groene energiebronnen
De VVD beschouwt kernenergie als noodzakelijk voor een robuust, onafhankelijk energiesysteem, maar investeert ook in andere groene energiebronnen zoals wind op zee, zonne-energie, groen gas, waterstof en geothermie. Dit moet Nederland minder afhankelijk maken van onbetrouwbare landen en bijdragen aan klimaatdoelen, met oog voor leveringszekerheid en betaalbaarheid.
“We zetten vol in op kernenergie, dit is een betrouwbare en stabiele energiebron die ons helpt om onafhankelijker te worden. Daarnaast speelt opslag ook een belangrijke rol in het vergroten van onze onafhankelijkheid.”
“We zetten vol in op kernenergie als stabiele energiebron. Daarnaast zetten we ook in op andere vormen van energie zoals windenergie op zee in combinatie met waterstof, groen gas, zonne-energie en geothermie.”
“Daarom moeten we fors investeren in kernenergie, windenergie op zee, waterstof, groen gas, zonne-energie, geothermie...”
Geen nieuwe verplichtingen, maar fiscale stimulans voor groene investeringen
De VVD wil woningeigenaren niet verplichten tot verduurzaming, maar maakt groene investeringen fiscaal aantrekkelijk. Vrijwillige verduurzaming wordt gestimuleerd via belastingaftrek, met behoud van keuzevrijheid en het benutten van bestaande gasinfrastructuur voor groen gas.
“Woningeigenaren behouden de vrijheid om hun huis al dan niet te verduurzamen. We leggen geen nieuwe verplichtingen op. Voor wie vrijwillig groen investeert maken we het fiscaal aantrekkelijk om een nieuwe warmtepomp aan te schaffen. Daarom maken we groene investeringen deels aftrekbaar bij de belastingaangifte.”
“Nieuwe woningen kunnen, waar dat doelmatig is, ook in de toekomst worden aangesloten op gas, met nadruk op het gebruik van lokaal geproduceerd groen gas.”
Versnellen van energie-infrastructuur en innovatie
De VVD wil de aanleg van energie-infrastructuur versnellen en innovatie stimuleren om de energietransitie mogelijk te maken. Dit omvat het aanwijzen van versnellingsgebieden, het inkorten van procedures en het stimuleren van nieuwe technologieën zoals waterstof en CO2-opslag.
“We gaan de aanleg van energie-infrastructuur aanzienlijk versnellen: Op dit moment zijn de doorlooptijden voor de aanleg van energie-infrastructuur te lang, soms wel zeven tot tien jaar. Daarom wijzen we versnellingsgebieden aan en gaan we snijden in vergunningsprocedures.”
“We stimuleren geothermie in heel Nederland. We onderschrijven de ambities van de sector om te komen tot een klimaatneutrale glastuinbouw.”
Energiebeleid als veiligheids- en onafhankelijkheidsvraagstuk
De VVD koppelt groene energie direct aan nationale veiligheid en strategische autonomie. Door eigen productie van groene energie te vergroten en afhankelijkheid van onvrije landen te verminderen, wil de partij Nederland weerbaarder maken tegen geopolitieke risico’s.
BIJ1 wil dat de energietransitie volledig in publieke handen komt, met een focus op schone, hernieuwbare energie onder collectief eigendom en democratische controle. Ze keren zich tegen marktwerking, subsidies voor multinationals en fossiele infrastructuur, en willen dat de kosten van de transitie niet bij burgers maar bij grote vervuilers komen te liggen. Lokale energiecoöperaties, massale publieke investeringen en sociale rechtvaardigheid staan centraal in hun visie op groene energie.
Energieproductie volledig publiek en democratisch
BIJ1 stelt dat groene energieproductie geen winstmachine mag zijn, maar een publieke taak onder collectief eigendom en democratische controle. Ze willen alle infrastructuur klimaatpositief en circulair maken, zonder marktwerking of greenwashing, en zonder subsidies aan multinationals.
“De energietransitie wordt een publieke taak, geen winstmachine. De overheid investeert massaal in klimaatneutrale, -positieve en circulaire infrastructuur, woningverduurzaming en publieke energieproductie — onder collectief eigendom en democratische controle. Geen subsidies aan greenwashed multinationals, geen publiek-private schijnconstructies, maar volledige ontmarkting van de energievoorziening.”
“Er komen geen nieuwe projecten voor olie, kolen en gas. Alle infrastructuur voor energie maken we klimaatpositief en circulair. En komt in handen van de mensen, niet van bedrijven en hun aandeelhouders.”
Fossiele infrastructuur afbouwen en onteigenen
BIJ1 wil een snelle afbouw van fossiele energie, onteigening van vervuilende bedrijven en het inzetten van hun middelen voor publieke doelen. Ze stoppen subsidies voor fossiel en biomassacentrales en willen geen nieuwe vergunningen voor olie- en gasvelden.
“Subsidies op (de productie van) fossiele brandstoffen en financiële steun aan de fossiele industrie worden zo snel mogelijk beëindigd. Subsidies voor biomassacentrales worden per direct stopgezet. Er komen geen nieuwe vergunningen voor olie- en gasvelden, op land en op zee.”
“Vervuilende en fossiele bedrijven die sluiten worden onteigend. Hun kapitaal, machines en infrastructuur worden ingezet voor publieke doelen.”
Lokale energiecoöperaties en eigenaarschap voor bewoners
BIJ1 wil dat iedereen, vooral in lagere inkomenswijken, toegang krijgt tot het opwekken van energie in eigen beheer via coöperaties. Ze keren zich tegen het huidige subsidiemodel dat ongelijkheid vergroot.
“Energie opwekken in eigen beheer wordt voor iedereen mogelijk. We investeren fors in het (financieel) ondersteunen van de opzet van energiecoöperaties en andere lokale initiatieven waar bewoners eigenaarschap en zeggenschap hebben over hun energievoorziening. Vooral in de wijken met lagere inkomens.”
Sociale rechtvaardigheid en bescherming lage inkomens
De partij benadrukt dat de energietransitie niet mag leiden tot hogere lasten voor mensen met lage inkomens. Investeringen en beleid worden zo ingericht dat juist deze groepen profiteren van verduurzaming.
“Hierbij wordt rekening gehouden met inkomenspositie, zodat mensen met lagere inkomens niet de rekening gepresenteerd krijgen voor de energietransitie.”
Massale publieke investering in schone energie en isolatie
BIJ1 wil forse publieke investeringen in schone en hernieuwbare energie, en een nationaal isolatieoffensief waarbij de overheid alle slecht geïsoleerde woningen aanpakt zonder kosten voor bewoners.
“Er wordt fors geïnvesteerd in (nieuwe) schone en hernieuwbare energie-alternatieven en het budget voor het warmtefonds wordt verhoogd.”
“De staat voert een nationaal isolatieoffensief uit waarbij alle slecht geïsoleerde woningen binnen 10 jaar worden aangepakt, te beginnen bij sociale huur en koopwoningen in arbeiderswijken. Isolatie wordt volledig bekostigd door de overheid en uitgevoerd door publieke teams, zonder kosten voor bewoners.”
Het CDA kiest voor een brede energiemix waarin groene energie een belangrijke rol speelt, maar sluit kernenergie en andere CO₂-vrije bronnen nadrukkelijk niet uit. Ze willen investeren in wind- en zonne-energie, waterstof, groen gas en duurzame warmte, met aandacht voor leveringszekerheid, betaalbaarheid en draagvlak in de samenleving.
Investeren in een brede mix van groene energiebronnen
Het CDA wil de energietransitie versnellen door te investeren in verschillende vormen van groene energie, zoals wind- en zonne-energie, waterstof, groen gas en duurzame warmte. Ze benadrukken het belang van een diverse energiemix om leveringszekerheid te waarborgen en de energietransitie betaalbaar en haalbaar te houden voor huishoudens en bedrijven.
“We investeren in een goede mix van kernenergie, windenergie, zonne-energie, waterstof, groen gas, duurzame biomassa, aardwarmte en schone brandstoffen. We houden investeringen in de energietransitie ook voor huishoudens langdurig aantrekkelijk.”
“We zetten in op zonnepanelen op daken, parkeerplaatsen en bedrijventerreinen, zodat landbouw- en natuurgronden behouden blijven voor voedsel en natuur.”
“We investeren in collectieve warmtenetten en de ontwikkeling van duurzame warmtebronnen.”
Versnellen van windenergie op zee en natuurversterkende aanpak
Het CDA ziet windenergie op zee als essentieel voor de vergroening van de energievoorziening, maar wil dat dit gebeurt met aandacht voor natuur en visserij. Ze pleiten voor internationale samenwerking en natuurversterkende bouw van windparken.
Stimuleren van groen gas als duurzaam alternatief
Het CDA ziet groen gas als een belangrijke schakel in de verduurzaming van de energievoorziening, vooral voor sectoren waar elektrificatie lastig is. Ze willen investeren in innovatieve projecten en regelgeving aanpassen om de toepassing te vergroten.
“Groen gas is een duurzaam alternatief voor aardgas. We investeren in projecten van onder andere mestvergisters en strippers die stikstof uit mest halen.”
Lokale initiatieven en energiebesparing stimuleren
Het CDA wil lokale energiecoöperaties, bewonersinitiatieven en energiebesparing actief ondersteunen, onder meer via landelijke regelingen en begeleiding door gemeenten. Dit moet de betrokkenheid vergroten en de energietransitie sociaal rechtvaardig maken.
“We ondersteunen energiecoöperaties en bewonersinitiatieven met landelijke regelingen en gerichte begeleiding, vooral bij energiebesparing. Gemeenten spelen hierbij een actieve rol als aanjager.”
“We stimuleren energiebesparing via onder andere het Nationaal Isolatieprogramma, het Warmtefonds en de ISDE.”
50PLUS kiest niet primair voor klassieke "groene energie" zoals zon en wind, maar zet in op kernenergie als belangrijkste alternatief voor fossiele brandstoffen. De partij wil snelle bouw van nieuwe kerncentrales en stimuleert thuisbatterijen voor eigen energieopslag, maar is kritisch op nationale verplichtingen en benadrukt betaalbaarheid en Europese afstemming. Groene energie in de traditionele zin krijgt weinig expliciete steun; de focus ligt op technologische innovatie en betaalbare alternatieven.
Snelle bouw van nieuwe kerncentrales
50PLUS ziet kernenergie als de meest realistische en betaalbare manier om de energievoorziening te verduurzamen en de leveringszekerheid te waarborgen. De partij wil versneld vier grote kerncentrales bouwen en de introductie van kleine kerncentrales (SMR’s) stimuleren, als alternatief voor afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en buitenlandse energie.
Geen verplichting voor warmtepompen of gasafsluiting zonder betaalbaar alternatief
50PLUS is kritisch op het verplicht stellen van warmtepompen of het afsluiten van gas, zolang er geen volwaardige en betaalbare alternatieven zijn. Dit standpunt is ingegeven door zorgen over betaalbaarheid en praktische haalbaarheid voor burgers.
“Geen verplichting voor warmtepompen of afsluiting van gas, zonder volwaardige, passende én betaalbare alternatieven.”
Stimulering van thuisbatterijen voor eigen energieopslag
De partij wil burgers stimuleren om thuisbatterijen te gebruiken, zodat mensen die zelf energie opwekken (bijvoorbeeld met zonnepanelen) optimaal kunnen profiteren van hun eigen groene stroom. Dit is een concrete maatregel om decentrale energieopslag te bevorderen.
“Stimulering van het gebruik van thuisbatterijen, zodat burgers die hun eigen elektriciteit opwekken hier ook optimaal van kunnen profiteren.”
Klimaatbeleid alleen op Europees of mondiaal niveau
50PLUS verwerpt nationale koplopersambities en extra regels bovenop Europese afspraken. De partij vindt dat effectief klimaatbeleid, en dus ook de stimulering van groene energie, alleen zinvol is als het op Europees of mondiaal niveau wordt afgestemd, om de concurrentiepositie van Nederland te beschermen.
De ChristenUnie zet stevig in op een energietransitie naar een mix van wind- en zonne-energie, aangevuld met kernenergie en groene waterstof. Ze willen gas- en kolencentrales uitfaseren, investeren in energieopslag en stimuleren lokale energiecoöperaties met veel lokaal eigenaarschap. De partij kiest voor een actieve rol van de overheid om duurzame energieproductie, infrastructuur en innovatie te versnellen, met oog voor ecologie, betaalbaarheid en participatie.
Mix van wind, zon en kernenergie als basis
De ChristenUnie ziet een combinatie van wind- en zonne-energie als fundament van het toekomstige energiesysteem, aangevuld met kernenergie voor leveringszekerheid. Gas- en kolencentrales worden uitgefaseerd, waarbij kerncentrales en onderzoek naar kleine modulaire reactoren (SMR’s) het systeem moeten versterken. Wind op zee krijgt een centrale rol, met aandacht voor ecologische effecten.
“Het fundament van onze toekomstige energievoorziening bestaat uit een mix van wind en zonne-energie. We faseren de gas- en kolencentrales uit, en vullen het energiesysteem aan met twee nieuwe grote kerncentrales. Daarnaast onderzoeken we de inzet van kleine modulaire kerncentrales (SMR’s) van Europese producenten als alternatief voor of aanvulling op grote kerncentrales. Wind op zee vormt de basis.”
Investeren in energieopslag en flexibiliteit
Omdat wind en zon niet altijd beschikbaar zijn, wil de ChristenUnie investeren in batterij-opslag en het ombouwen van gascentrales naar CO2-vrije alternatieven zoals waterstof. De overheid moet actief ingrijpen om voldoende duurzaam vermogen te garanderen, bijvoorbeeld via een capaciteitsmarkt.
“Batterij-opslag is noodzakelijk voor het moment dat de wind niet waait en de zon niet schijnt. Ook moeten gascentrales die nu voor flexibiliteit zorgen in het aanbod, worden omgebouwd naar CO2-vrije centrales op waterstof of een andere regelbare brandstof. Dit vraagt om actieve interventie van de overheid om duurzaam vermogen te waarborgen.”
Stimuleren van groene waterstof en import
De partij stimuleert innovatie in waterstof, zowel voor eigen productie als import uit landen met meer ruimte voor duurzame opwekking. Groene waterstof wordt gezien als essentieel voor de energietransitie, vooral voor industrie en zwaar transport.
“We stimuleren waterstofinnovatie, om duurzaam opgewekte energie ook te kunnen gebruiken. Naast eigen productie en opslag in Nederland richten we ons op de import van groene waterstof uit landen waar meer ruimte is voor duurzame energieopwekking.”
“We stimuleren de productie van groene waterstof met het oog op vrachtvervoer, inclusief zwaar wegtransport.”
Lokale energiecoöperaties en participatie
De ChristenUnie wil lokale energiecoöperaties en initiatieven ondersteunen, met als doel een lokaal energiesysteem van volledig hernieuwbare energie en minimaal 50% lokaal eigenaarschap. Dit moet de energietransitie dichter bij burgers brengen en zorgen dat omwonenden profiteren van duurzame opwekking.
“Waar mogelijk willen we toe naar een lokaal vormgegeven energiesysteem van volledig hernieuwbare energie inclusief mogelijkheden voor batterij-opslag. Energiecoöperaties brengen de energietransitie dichter bij de burger. We investeren in de ondersteuning van deze energiecoöperaties. We willen dat lokale participatie in duurzame energieprojecten wordt gestimuleerd, waarbij ten minste 50% lokaal eigenaarschap het uitgangspunt is.”
Beperkte inzet biomassa en stimulering aardwarmte
Biomassa wordt alleen nog ingezet voor hoogwaardige toepassingen, zoals bijmenging in de luchtvaart en groen gas. Op termijn stopt de partij met het verbranden van biomassa en stimuleert in plaats daarvan aardwarmte als duurzaam alternatief voor verwarming.
“Biomassa zetten we gericht in op hoogwaardige toepassingen, zoals via bijmenging in de luchtvaartsector en groen gas in het aardgasnetwerk. Er komt op den duur een einde aan het verbranden van biomassa. We stimuleren de ontwikkeling van aardwarmte als duurzaam en lokaal alternatief voor aardgas, om huizen, gebouwen en kassen mee te verwarmen.”
DENK wil de energietransitie versnellen door fors te investeren in groene energie, met nadruk op zonne- en windenergie, en stelt strengere eisen aan grote vervuilers. De partij pleit voor een rechtvaardige verdeling van de kosten, waarbij huishoudens profiteren van lagere energielasten en bedrijven meer bijdragen aan de vergroening. Kernenergie wordt niet uitgesloten, mits veilige opslag van kernafval gegarandeerd is.
Grotere inzet op zonne- en windenergie
DENK wil massaal investeren in zonne-energie en windenergie op zee om de energiemix te vergroenen en de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen. Dit moet bijdragen aan het behalen van klimaatdoelen en het verlagen van de uitstoot.
“Massaal inzetten op schonere energie. Wij willen investeren in zonne energie en windenergie op zee.”
Verplichte groei van duurzame energie bij energiebedrijven
Om de overgang naar groene energie te versnellen, worden energiebedrijven wettelijk verplicht om jaarlijks een groter aandeel duurzame energie op te wekken, totdat volledige duurzaamheid is bereikt.
“Energiebedrijven worden wettelijk verplicht een groeiend aandeel duurzame energie op te wekken. Elk jaar stijgt dat verplichte aandeel, totdat volledige duurzaamheid is bereikt.”
Eerlijke lastenverdeling: hogere belasting voor grote vervuilers
DENK wil dat grote energieverbruikers en vervuilende bedrijven meer bijdragen via hogere energiebelasting en een CO2-heffing, zodat de kosten van de energietransitie eerlijker verdeeld worden en verduurzaming wordt gestimuleerd.
“Bedrijven in de commerciële sector die veel energie verbruiken, gaan relatief méér energiebelasting en opslag voor duurzame energie betalen. Met een CO2-heffing voor de grootste vervuilers geven we een extra stimulans om te verduurzamen.”
Lagere energiekosten en ondersteuning voor huishoudens
Huishoudens moeten profiteren van de energietransitie door lagere energierekeningen, met extra subsidies voor isolatie en zonnepanelen. De salderingsregeling blijft behouden om particuliere investeringen in groene energie te stimuleren.
“Huishoudens profiteren van verduurzaming door een lagere energierekening. De overheid ondersteunt dit actief, met name door méér subsidies beschikbaar te stellen voor het isoleren van huurwoningen en zonnepanelen voor particulieren. Dat betekent ook dat de salderingsregeling moet blijven.”
Kernenergie niet uitgesloten, mits veilig
Hoewel de focus ligt op zonne- en windenergie, sluit DENK kernenergie niet uit als schone energiebron, onder de voorwaarde van veilige opslag van kernafval.
“Kernenergie sluiten wij niet uit, omdat het schoner is dan andere energiebronnen. Veilige opslag van kernafval is een harde randvoorwaarde voor elke kernenergie optie.”