Verkiezingsprogramma's 2025 overgemeente arnhem
Het ChristenUnie verkiezingsprogramma noemt de gemeente Arnhem niet expliciet, maar schetst algemene standpunten over de rol van gemeenten in Nederland. De partij pleit voor meer financiële ruimte, autonomie en maatwerk voor gemeenten, zodat zij lokaal effectief beleid kunnen voeren op het gebied van wonen, armoede, leefbaarheid en zorg. Concrete voorstellen zijn onder andere betere financiering, meer zeggenschap over woningbouw en armoedebeleid, en het schrappen van onnodige regelgeving.
Gemeenten meer financiële ruimte en autonomie geven
De ChristenUnie vindt dat gemeenten, als eerste overheid voor burgers, voldoende middelen en beleidsruimte moeten krijgen om hun taken goed uit te voeren. Dit is bedoeld om lokale problemen effectief aan te pakken, zoals betaalbare woningbouw, armoedebestrijding en leefbaarheid, wat ook relevant is voor een gemeente als Arnhem.
“De Rijksoverheid moet recht doen aan gemeenten als eerste overheid. Van alle overheden krijgen burgers vaak het meest te maken met de eigen gemeente, van de wieg tot het graf. Het Rijk geeft gemeenten daarom ruimte, vertrouwen en voldoende geld om hun werk te kunnen doen.”
“Gemeenten worden beter gefinancierd zodat ze ruimte hebben voor eigen beleid.”
“Gemeenten krijgen de opdracht om dit niet alleen op papier, maar juist op wijkniveau in te vullen.”
“Gemeenten moeten adequate financiële middelen hebben om goed, lokaal toegespitst armoedebeleid te voeren.”
Minder landelijke regels, meer lokaal maatwerk
De partij wil dat gemeenten meer vrijheid krijgen om regels aan te passen aan lokale omstandigheden, bijvoorbeeld bij parkeernormen, woningbouw en het ondersteunen van mantelzorgers. Dit moet bureaucratie verminderen en gemeenten als Arnhem in staat stellen effectiever in te spelen op lokale behoeften.
Gemeenten verantwoordelijk voor gemengde en betaalbare woningbouw
ChristenUnie wil dat gemeenten actief sturen op gemengde wijken en voldoende betaalbare woningen, met concrete quota voor sociale huur en betaalbare koop. Dit is bedoeld om segregatie tegen te gaan en de leefbaarheid te vergroten, ook in steden als Arnhem.
Eenvoudiger en eerlijker armoedebeleid door gemeenten
De partij vindt dat verschillen in armoederegelingen tussen gemeenten te groot zijn en pleit voor eenvoudiger, beter gefinancierd lokaal armoedebeleid.
“De verschillen in armoederegelingen tussen gemeenten zijn nu te groot en een aantal verschillende regelingen te ingewikkeld. Dit moet eenvoudiger. Gemeenten moeten adequate financiële middelen hebben om goed, lokaal toegespitst armoedebeleid te voeren.”
Volt noemt de gemeente Arnhem niet expliciet in haar verkiezingsprogramma, maar doet wel concrete voorstellen voor gemeenten in het algemeen. De partij wil gemeenten structureel meer financiële middelen, zeggenschap en ondersteuning geven, zodat zij hun taken beter kunnen uitvoeren en inwoners meer invloed krijgen. Volt pleit voor experimenten met burgerbudgetten, meer gemeentelijke loketten voor hulp, en versterking van de lokale democratie.
Structureel meer middelen en zeggenschap voor gemeenten
Volt vindt dat gemeenten, waaronder Arnhem, te weinig middelen en zeggenschap hebben om maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. De partij wil dat gemeenten niet alleen taken krijgen, maar ook de bijbehorende middelen en meer democratische invloed voor inwoners.
“We zorgen voor een stevig financieel fundament voor gemeenten. Het Rijk stelt de gemeenten geen grote tekorten meer in het vooruitzicht, maar stelt hen juist structureel in staat om een begroting te maken waarmee ze niet alleen hun wettelijke taken kunnen uitvoeren, maar als volwaardige medeoverheid ook eigen keuzes kunnen maken.”
“We willen dat inwoners van een gemeente veel meer te zeggen krijgen over zaken die hen direct aangaan. Een belangrijke stap daarvoor is dat ze de kans krijgen om hun eigen burgemeester te kiezen.”
“Inwoners, gemeenten en regio’s spelen een grote rol bij het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen. Zij krijgen nu te weinig middelen, kennis en zeggenschap hiervoor. Daarom geven we gemeenten niet alleen taken, maar ook de bijbehorende middelen om die goed uit te voeren.”
Meer samenwerking en ondersteuning voor bewonersinitiatieven
Volt wil dat gemeenten gelijkwaardig samenwerken met bewonersinitiatieven en investeert in de ontwikkeling van competenties bij gemeenten om dit mogelijk te maken. Zo moeten beleid en initiatieven elkaar versterken in plaats van tegenwerken.
“Volt investeert in de noodzakelijke competentieontwikkeling binnen gemeenten opdat gemeenten op basis van gelijkwaardigheid met bewonersinitiatieven kunnen samenwerken.”
“Hierdoor voorkomen we dat gemeentelijk beleid botst met bewonersinitiatieven die een waardevolle bijdrage leveren aan de samenleving.”
Experimenten met burgerbudgetten en meer loketten
Volt pleit voor grootschalige experimenten met burgerbudgetten, zodat inwoners directe zeggenschap krijgen over de besteding van publiek geld. Daarnaast wil Volt meer gemeentelijke loketten voor mensen die minder digitaal vaardig zijn.
“We gaan grootschalig experimenteren met burgerbudgetten op (groot)stedelijk, regionaal en lokaal niveau, naar Antwerps of Parijs voorbeeld. We geven inwoners daarmee directe zeggenschap over de besteding van publiek geld ter verbetering van hun leefomgeving, zoals op het gebied van milieu of armoedebestrijding.”
“We stimuleren meer gemeentelijke loketten waar mensen die minder digitaal vaardig zijn aan kunnen kloppen voor hulp op het gebied van financiële bijstand, zorg of andere zaken.”
Het PVV-verkiezingsprogramma noemt de gemeente Arnhem niet expliciet, maar de partij doet wel concrete voorstellen die direct invloed hebben op het gemeentelijk beleid, zoals woningbouw, vergunningverlening en de huisvesting van statushouders. De PVV wil gemeenten, waaronder Arnhem, verplichten sneller te bouwen, bezwaarprocedures beperken en de taakstelling voor statushouders schrappen. Hun visie is gericht op het versnellen van woningbouw en het beperken van gemeentelijke autonomie bij het huisvesten van statushouders.
Snellere woningbouw en minder bezwaarprocedures
De PVV vindt dat gemeenten sneller en meer bouwvergunningen moeten afgeven en wil bezwaarprocedures beperken om woningbouw te versnellen. Dit is relevant voor Arnhem, waar woningnood en trage procedures een lokaal probleem zijn.
“De PVV wil dat gemeenten sneller en meer bouwvergunningen afgeven. Daarnaast moet het afgelopen zijn met individuen en natuurorganisaties die aan de lopende band eindeloze rechtszaken aanspannen – bijvoorbeeld vanwege kikkers, padden en slakken – om zo de woningbouw tegen te houden.”
“Daarom beperken we tijdelijk de mogelijkheden voor bezwaar en beroep tegen bouwvergunningen waar het omgevingsplan al onherroepelijk vastligt.”
“Kortere en snellere vergunningverlening en procedures; tijdelijk beperken van de mogelijkheden tot bezwaar en beroep tegen woningbouw waar een omgevingsplan vastligt”
Schrappen taakstelling huisvesting statushouders
De PVV wil dat gemeenten niet langer verplicht zijn statushouders te huisvesten. Dit raakt direct het lokale beleid van Arnhem, dat nu gebonden is aan landelijke taakstellingen.
Ingrijpen bij gemeenten die niet voldoende bouwen
De PVV wil dat de rijksoverheid ingrijpt bij gemeenten die onvoldoende meewerken aan woningbouw, waarmee de partij de gemeentelijke autonomie verder wil beperken.
“Ingrijpen door de Rijksoverheid bij vastgelopen woningprojecten; provincies en gemeenten die niet voldoende bouwen of meewerken, worden aangepakt”
Het verkiezingsprogramma van de Partij voor de Dieren noemt de gemeente Arnhem niet expliciet en bevat geen concrete, Arnhem-specifieke voorstellen. Wel zijn er algemene standpunten over de rol van gemeenten in Nederland, die indirect relevant kunnen zijn voor Arnhem, zoals het versterken van gemeentelijke bevoegdheden, vergroening van wijken en sociale voorzieningen. Deze voorstellen zijn echter generiek en niet toegespitst op Arnhem.
Gemeenten alleen extra taken bij voldoende middelen
De PvdD vindt dat landelijke overheidstaken alleen aan gemeenten mogen worden overgedragen als deze daarvoor voldoende zijn toegerust, zowel financieel als qua expertise en menskracht. Dit moet voorkomen dat gemeenten, zoals Arnhem, worden overbelast zonder de juiste middelen.
“Taken en verantwoordelijkheden van de landelijke overheid kunnen alleen aan provincie of gemeente worden overgedragen onder scherpe voorwaarden. De taak moet zich ervoor lenen en de overheden die de nieuwe taak erbij krijgen moeten voldoende zijn toegerust – financieel, maar ook qua expertise en menskracht – om deze goed uit te voeren.”
Gemeenten verplichten tot natuurverordening en vergroening
De PvdD wil dat elke gemeente verplicht wordt een natuurverordening op te stellen en inzet op vergroening van versteende wijken, wat ook voor Arnhem zou gelden. Dit moet bijdragen aan biodiversiteit, klimaatadaptatie en leefbaarheid.
“De overheid verplicht elke gemeente om een natuurverordening op te stellen. In de natuurverordening staan alle ecologische hotspots vermeld die worden beschermd tegen ruimtelijke ontwikkelingen.”
“Gemeenten geven het goede voorbeeld door enkel biologisch gekweekte planten aan te planten en op veel te versteende plekken tegels weg te halen die plaatsmaken voor groen.”
Lokale schuldhulp en armoedebestrijding
De partij stelt dat iedereen in zijn eigen gemeente toegang moet hebben tot goed georganiseerde schuldhulp en dat gemeenten een grotere rol krijgen in vroegsignalering van schuldenproblematiek.
BVNL noemt de gemeente Arnhem niet expliciet in haar verkiezingsprogramma, noch worden er concrete beleidsvoorstellen gedaan die specifiek op Arnhem gericht zijn. Wel pleit BVNL voor landelijke maatregelen die direct invloed hebben op alle gemeenten, waaronder Arnhem, zoals het beperken van gemeentelijke bevoegdheden, het vereenvoudigen van regelgeving en het uniformeren van gemeentelijke taken. De kern van hun visie is dat gemeenten minder eigen beleid mogen voeren en vooral landelijke regels moeten volgen, met als doel minder bureaucratie en meer efficiëntie.
Gemeenten mogen geen aanvullende eisen stellen
BVNL wil dat gemeenten, waaronder Arnhem, geen aanvullende eisen meer mogen stellen bovenop landelijke regelgeving. Dit moet leiden tot minder bureaucratie en meer uniformiteit in beleid en uitvoering, zodat lokale verschillen en extra lasten voor burgers en ondernemers worden voorkomen.
“Gemeenten kunnen geen aanvullende eisen stellen bovenop landelijke regels.”
Uniformering van gemeentelijke WMO-zorg
BVNL streeft naar landelijke richtlijnen voor de zorg en ondersteuning die gemeenten via de WMO leveren, zodat inwoners in Arnhem dezelfde zorg krijgen als elders in Nederland. Dit moet ongelijkheid tussen gemeenten tegengaan en de kwaliteit van zorg waarborgen.
“Er moeten landelijke richtlijnen komen zodat de zorg en ondersteuning die gemeenten via de WMO leveren overal hetzelfde is.”
Gemeenten en zorginstellingen moeten informatie sneller delen
BVNL wil dat gemeenten, waaronder Arnhem, sneller en zorgvuldiger informatie kunnen delen met zorginstellingen over personen met een forensische of justitiële achtergrond. Dit moet de doorstroming en plaatsing van deze mensen verbeteren en de veiligheid vergroten.
“Gemeenten en zorginstellingen moeten snel en zorgvuldig informatie kunnen delen om deze mensen goed en veilig te plaatsen.”
Geen verplichte opvang asielzoekers door gemeenten
BVNL is tegen landelijke dwangmaatregelen zoals de Spreidingswet, die gemeenten verplicht asielzoekers op te vangen. Arnhem zou volgens BVNL niet verplicht mogen worden tot opvang, waarmee lokale autonomie wordt benadrukt.
“We zijn tegen de Spreidingswet die gemeenten dwingt asielzoekers op te vangen.”
Het CDA noemt de gemeente Arnhem niet expliciet in haar verkiezingsprogramma, maar formuleert algemene standpunten over gemeenten die ook voor Arnhem relevant zijn. De partij pleit voor meer landelijke uniformiteit in gemeentelijke regelingen, behoud van lokale autonomie, en duidelijke afspraken tussen Rijk en gemeenten over taken en middelen. Concrete voorstellen zijn onder meer het vereenvoudigen van gemeentelijke regelingen, het waarborgen van een basisniveau van voorzieningen, en het versterken van de financiële en bestuurlijke positie van gemeenten.
Uniformering en basisniveau gemeentelijke regelingen
Het CDA vindt het onwenselijk dat de gemeente waar je woont bepaalt in hoeverre je kunt rondkomen; daarom willen ze landelijke afspraken maken over een basisniveau van gemeentelijke regelingen, met ruimte voor lokaal maatwerk. Dit moet ongelijkheid tussen gemeenten tegengaan en de bestaanszekerheid van inwoners, ook in Arnhem, versterken.
“We willen daarom in overleg met gemeenten komen tot vereenvoudiging en een basisniveau van gemeentelijke regelingen, met mogelijkheden voor maatwerk.”
Lokale autonomie en samenwerking met het Rijk
Het CDA benadrukt het belang van een gelijkwaardige samenwerking tussen Rijk en gemeenten, waarbij gemeenten voldoende autonomie en financiële middelen krijgen om hun taken uit te voeren. Dit is relevant voor Arnhem omdat het de ruimte vergroot om lokaal beleid te voeren en te investeren in de stad.
“Het CDA pleit voor gelijkwaardige samenwerking en verhouding tussen Rijk en decentrale overheden, waarin iedere bestuurslaag verantwoordelijkheid neemt én levert.”
“In de afspraken tussen Rijk en gemeenten komt een gegarandeerde ondergrens voor de autonome ruimte van gemeentelijke begrotingen: het samenlevingsdeel. Dit samenlevingsdeel waarborgt autonomie van gemeenten en daarmee ruimte voor investeringen in sport, cultuur, verenigingen, vrijwilligers en buurtprogramma’s die de lokale samenleving versterken.”
Transparantie en resultaatverplichting bij gemeentelijke taken
Het CDA wil dat gemeenten transparant rapporteren over hun voortgang bij belangrijke taken, zoals inburgering van nieuwkomers, en dat er duidelijke resultaatafspraken komen. Dit moet zorgen voor betere uitvoering en verantwoording, ook richting inwoners van Arnhem.
“Gemeenten worden gehouden aan hun plicht om zorg te dragen voor de inburgering van nieuwkomers. Er worden duidelijke resultaatafspraken gemaakt. Gemeenten moeten transparant rapporteren over de voortgang.”
FVD wil gemeenten, zoals Arnhem, meer autonomie geven en is fel tegen gedwongen gemeentelijke fusies. De partij pleit voor lokale beleidsvrijheid, schaalverkleining en het centraal stellen van de menselijke maat in het bestuur, zodat inwoners meer grip krijgen op hun directe leefomgeving.
Geen gedwongen gemeentelijke fusies, alleen via referendum
FVD verzet zich tegen het samenvoegen van gemeenten zonder instemming van de bevolking. Zij zien schaalvergroting als oorzaak van bureaucratie en verlies van lokale betrokkenheid, en willen dat fusies alleen plaatsvinden na een lokaal referendum. Dit is direct relevant voor Arnhem, omdat het de zelfstandigheid van de gemeente beschermt.
Meer beleidsvrijheid en concurrentie tussen gemeenten
FVD wil dat gemeenten als Arnhem meer vrijheid krijgen om eigen beleid te voeren, ook op het gebied van belastingen. Dit moet leiden tot meer lokaal maatwerk en concurrentie tussen gemeenten om aantrekkelijk te zijn voor bedrijven en gezinnen.
“We geven gemeenten de vrijheid om eigen beleid te voeren, inclusief op gebied van belastingen, zodat lokaal maatwerk mogelijk wordt en gemeenten onderling gaan concurreren op de vestiging van bedrijven en gezinnen.”
Terug naar kleinschaligheid en menselijke maat
De partij ziet schaalvergroting als oorzaak van verlies aan gemeenschapszin en betrokkenheid. FVD wil gemeenten ontvlechten en het bestuur weer persoonlijk en herkenbaar maken, zodat inwoners zich meer betrokken voelen bij hun omgeving.
“Dat betekent: streekziekenhuizen openhouden, gemeenten ontvlechten, schoolbesturen terug in handen van ouders en herkenbare woningbouw waarin mensen zich thuis voelen.”
De SP benadrukt het belang van sterke, goed gefinancierde gemeenten als eerste aanspreekpunt voor inwoners, met voldoende middelen om lokale voorzieningen te waarborgen. Ze pleiten voor structurele investeringen in gemeenten zodat voorzieningen als jeugdzorg, buurthuizen en zwembaden behouden of hersteld worden, en inwoners in steden als Arnhem beter geholpen kunnen worden. De kern van hun visie is dat gemeenten de basis vormen van sociale zekerheid en leefbaarheid, en daarom structureel ondersteund moeten worden.
Gemeenten structureel meer geld en bevoegdheden
De SP vindt dat gemeenten zoals Arnhem structureel meer geld en bevoegdheden moeten krijgen om hun groeiende takenpakket goed uit te voeren en lokale voorzieningen te behouden of te herstellen. Dit is volgens de partij noodzakelijk omdat gemeenten nu te weinig middelen krijgen, terwijl hun verantwoordelijkheden juist toenemen.
“De gemeente is de eerste plek waar je aanklopt als je hulp nodig hebt en het is de overheidslaag waarmee we het meest te maken hebben in het dagelijkse leven. Des te belangrijker is het dat gemeenten goed georganiseerd zijn en genoeg geld krijgen om hun eigen inwoners te helpen.”
“Na de jarenlange kaalslag krijgen gemeenten weer voldoende geld om te investeren in toegankelijke voorzieningen voor alle inwoners. Er komt een einde aan de tekorten in bijvoorbeeld de jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning, onderhoud van de buurt of hulp aan mensen met schulden. Ook behouden we lokale voorzieningen als bibliotheken, buurthuizen en zwembaden, of brengen ze terug als ze zijn wegbezuinigd.”
Lokale voorzieningen en participatie versterken
De SP wil dat inwoners van gemeenten als Arnhem meer inspraak krijgen en dat lokale voorzieningen zoals buurthuizen, bibliotheken en zwembaden behouden blijven of worden teruggebracht. Dit draagt volgens de partij bij aan sociale samenhang en een leefbare buurt.
“Participatie en zeggenschap moeten plaatsvinden vóórdat het besluit genomen is door de politiek. Met nieuwe vormen van zeggenschap en directe democratische participatie gaan we ervoor zorgen dat mensen gehoord worden en invloed hebben op de keuzes die we maken in Nederland, in je provincie, in je gemeente of je buurt.”
“Ook behouden we lokale voorzieningen als bibliotheken, buurthuizen en zwembaden, of brengen ze terug als ze zijn wegbezuinigd.”
JA21 noemt de gemeente Arnhem niet expliciet in haar verkiezingsprogramma en doet geen specifieke voorstellen die direct op Arnhem gericht zijn. Wel pleit JA21 in algemene zin voor meer lokale zeggenschap, minder landelijke dwang (zoals bij de spreiding van asielzoekers), en het versterken van de financiële positie van gemeenten. Deze standpunten zijn relevant voor Arnhem als gemeente, maar zijn niet specifiek op Arnhem toegespitst.
Meer lokale zeggenschap, minder landelijke dwang
JA21 verzet zich tegen landelijke maatregelen die gemeenten dwingen tot beleid waar de lokale bevolking of gemeenteraad tegen is, zoals de verplichte vestiging van asielzoekerscentra. Dit standpunt is relevant voor Arnhem als gemeente, omdat het pleit voor meer autonomie en inspraak op lokaal niveau.
“De gemeenteraad wil geen AZC? Met een Haagse pennenstreek komt het er alsnog.”
Sterkere financiële positie en ondersteuning van gemeenten
JA21 vindt dat gemeenten voldoende middelen moeten krijgen om hun zorgtaken goed uit te voeren en dat er niet verder bezuinigd mag worden op het Gemeentefonds. Dit is van belang voor Arnhem als gemeente, maar geldt voor alle gemeenten in Nederland.
BIJ1 noemt de gemeente Arnhem niet expliciet in haar verkiezingsprogramma, maar doet wel concrete voorstellen die direct relevant zijn voor het gemeentelijk beleid, zoals het verplichten van gemeenten tot transparantie bij vastgoedtransacties en het subsidiëren van onafhankelijke huurdersverenigingen. De kern van hun visie is dat gemeenten een actieve, democratische en sociale rol moeten spelen in het woonbeleid, met nadruk op transparantie, zeggenschap van bewoners en bescherming van kwetsbare groepen. BIJ1 wil zo de macht van marktpartijen beperken en het recht op wonen centraal stellen.
Gemeenten verplichten tot transparant vastgoedbeleid
BIJ1 wil dat gemeenten, waaronder Arnhem, verplicht worden om een transparant register van vrijkomend gemeentelijk vastgoed bij te houden en bij verkoop voorrang te geven aan maatschappelijke projecten. Dit moet speculatie tegengaan en de publieke controle op gemeentelijk bezit vergroten.
“Gemeenten worden verplicht om een transparant register van vrijkomend gemeentelijk vastgoed bij te houden en bij de verkoop voorrang te geven aan wooncoöperaties of andere maatschappelijke projecten en organisaties. De details van alle gemeentelijke vastgoedtransacties worden verplicht openbaar bijgehouden.”
Gemeenten subsidiëren onafhankelijke huurdersverenigingen
BIJ1 stelt dat gemeenten verplicht moeten worden om onafhankelijke huurdersverenigingen te subsidiëren, zodat huurders uit alle wijken democratisch vertegenwoordigd worden en meer zeggenschap krijgen over hun woonomgeving.
“Gemeenten worden verplicht om subsidie te geven aan een onafhankelijke huurdersvereniging die huurders uit alle wijken democratisch vertegenwoordigt.”
De VVD noemt de gemeente Arnhem slechts één keer concreet in haar verkiezingsprogramma, namelijk als locatie van het expertisecentrum netcongestie. Het standpunt richt zich op het versnellen van de aanpak van netcongestie in de regio Flevoland-Gelderland-Utrecht, waarbij Arnhem een ondersteunende rol krijgt. Verder zijn er geen specifieke beleidsvoorstellen of visies die direct op de gemeente Arnhem zelf betrekking hebben.
Versnellen aanpak netcongestie met steun van Arnhem
De VVD wil de regio Flevoland-Gelderland-Utrecht aanwijzen als innovatiegebied om urgente problemen met netcongestie aan te pakken. Het expertisecentrum netcongestie in Arnhem wordt hierbij expliciet genoemd als ondersteunend orgaan voor innovatieve oplossingen, waarmee Arnhem een rol krijgt in de landelijke energietransitie.
“Hierbij kan het expertisecentrum netcongestie in Arnhem behulpzaam zijn.”
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma