Verkiezingsprogramma's 2025 overECB
FVD is fel tegenstander van de Europese Centrale Bank (ECB) en het huidige eurobeleid. Ze willen dat Nederland uit de eurozone stapt, de eigen munt herintroduceert en zich krachtig verzet tegen de invoering van een digitale euro (CBDC), omdat deze volgens FVD leidt tot verlies van monetaire soevereiniteit, privacy en economische vrijheid.
Uittreden uit de eurozone en eigen munt terug
FVD stelt dat het ECB-beleid structureel nadelig is voor Nederland, omdat de eurozone geen optimale muntunie vormt en het Nederlandse belang wordt genegeerd. Ze willen daarom uittreden uit de eurozone en een nationale munt invoeren, zodat Nederland weer zelfstandig monetair beleid kan voeren.
“De invoering van de euro is voor Nederland een kostbare vergissing gebleken. De eurozone is geen Optimal Currency Area (OCA): de economieën van landen als Griekenland en Italië verschillen te sterk van die van Nederland en Duitsland. Daardoor kan de Europese Centrale Bank nooit een monetair beleid voeren dat voor alle lidstaten goed uitpakt.”
“Nederland moet terugkeren naar een eigen, stabiele munt, zodat we weer monetair beleid kunnen voeren dat goed is voor onze eigen conjunctuurcyclus, spaartegoeden, handelsbalans en koopkracht.”
“Wij willen: » Uittreden uit de eurozone We stappen uit de euro, zodat Nederland met een eigen munt weer controle krijgt over de rentevoet, de geldhoeveelheid en de inflatie.”
Verzet tegen Digitale Euro (CBDC) en centrale controle
FVD verzet zich krachtig tegen de invoering van een digitale euro (CBDC) door de ECB, omdat dit volgens hen leidt tot programmeerbaar geld, verlies van privacy, en meer centrale controle over burgers. Ze zien de Digitale Euro als een politiek project dat individuele vrijheid bedreigt.
“Dit behelst een digitaal programmeerbare munt - oftewel: Central Bank Digital Currency (CBDC). Euro-eenheden worden programmeerbaar, wat het mogelijk maakt om een vervaldatum in te stellen op uw (spaar)geld of het uitsluitend besteedbaar te maken aan specifieke producten of diensten.”
“Forum voor Democratie verwerpt deze ontwikkeling met kracht. Er is geen enkele noodzaak voor de invoering van een digitale euro. Het is een politiek project dat niet draait om innovatie of efficiëntie, maar om meer centrale controle en minder individuele vrijheid.”
“We verzetten ons altijd tegen de invoering van een digitale euro of welke Central Bank Digital Currency dan ook, zodat vrijheid en privacy behouden blijven.”
BVNL is uitgesproken tegen de invoering van een Central Bank Digital Currency (CBDC) door de Europese Centrale Bank (ECB) en wil het behoud van contant geld waarborgen. De partij verzet zich tegen verdere digitalisering van geld door centrale banken en benadrukt het belang van financiële privacy en nationale soevereiniteit. BVNL pleit voor een strategie waarbij Nederland zelf bepaalt over zijn geldsysteem, zonder inmenging van de ECB op het gebied van digitale valuta.
Geen Central Bank Digital Currency (CBDC) van de ECB
BVNL verzet zich expliciet tegen de invoering van een digitale euro of CBDC door de ECB, omdat dit wordt gezien als een bedreiging voor financiële privacy, keuzevrijheid en nationale soevereiniteit. De partij wil dat cash geld beschikbaar blijft en dat burgers niet worden gedwongen tot digitale transacties onder toezicht van centrale banken.
“Er komt geen Central Bank Digital Currency (CBDC).”
“De garantie dat cash geld beschikbaar blijft. Contant geld moet gepind kunnen worden en er moet overal mee betaald kunnen worden. Er komt geen Central Bank Digital Currency (CBDC).”
“BVNL wil dat Nederlanders in vrijheid kunnen leven zonder door de overheid gevolgd te worden. Daarom willen we geen Digitale Europese Identiteit, geen Digitale Euro, geen Central Bank Digital Currency, geen monitoring van financiële transacties boven de honderd euro en het behoud van cash geld.”
Nationale controle over geld en digitale veiligheid
BVNL koppelt het afwijzen van de ECB-CBDC aan het belang van nationale controle over geld en digitale veiligheid. De partij wil een eigen strategie ontwikkelen voor digitale veiligheid en innovatie, zonder afhankelijk te zijn van centrale Europese initiatieven zoals de digitale euro.
NSC is kritisch over de rol van de ECB en Europese financiële integratie. Ze zijn tegen verdere stappen richting een transferunie, gezamenlijke schulden en eurobonds, en willen strikte handhaving van begrotingsregels. Daarnaast benadrukken ze dat de introductie van de digitale euro (een ECB-project) alleen mag plaatsvinden als deze duidelijke toegevoegde waarde biedt en contant geld wettelijk verankerd blijft.
Tegen transferunie, eurobonds en gezamenlijke schulden
NSC verzet zich tegen het verder integreren van financiële risico’s binnen de EU via de ECB, eurobonds of gezamenlijke schulden. Ze willen dat begrotingsdiscipline wordt gehandhaafd en dat nationale soevereiniteit behouden blijft. Dit standpunt is ingegeven door zorgen over financiële stabiliteit en het voorkomen van het doorschuiven van schulden tussen lidstaten.
“We zijn tegen nieuwe gezamenlijke Europese schulden, tegen “eurobonds” en andere constructies waarmee schulden van EU-lidstaten gemeenschappelijk worden.”
“Verder pleiten we voor herstel en handhaving van de Europese normen voor gezonde overheidsfinanciën (dat wil zeggen een maximaal begrotingstekort van 3% en een maximale staatsschuld van 60%). Als landen zich daar niet aan houden moeten daar consequenties aan verbonden worden zoals het achterhouden van EU-gelden.”
Digitale euro alleen met duidelijke meerwaarde en behoud contant geld
NSC stelt voorwaarden aan de invoering van de digitale euro door de ECB. Ze eisen dat deze duidelijke voordelen biedt voor bedrijven en consumenten, en dat contant geld wettelijk als betaalmiddel blijft bestaan. Dit is bedoeld om keuzevrijheid, privacy en financiële inclusie te waarborgen.
“De introductie van de digitale euro moet samengaan met de wettelijke verankering van contant geld als geaccepteerd betaalmiddel.”
“Een digitale euro moet duidelijke toegevoegde waarde bieden aan bedrijven en consumenten, door betaalbare, toegankelijke en transparante betaalopties door heel Europa mogelijk te maken.”
“Digitaal geld moet, net als contant geld, de optie tot anonieme besteding hebben.”
BBB noemt de ECB niet expliciet in haar verkiezingsprogramma, maar positioneert zich duidelijk tegen verdere Europese financiële integratie en het overdragen van nationale bevoegdheden aan Europese instellingen. De partij is tegen gezamenlijke schulden, Eurobonds, Europese belastingen en programmeerbaar digitaal geld, en wil strikte naleving van euro-toetredingscriteria door lidstaten.
Tegen gezamenlijke schulden, Eurobonds en Europese belastingen
BBB verzet zich tegen het aangaan van gezamenlijke schulden en het invoeren van Europese belastingen, omdat zij niet willen dat Nederland of toekomstige generaties opdraaien voor de schulden van andere landen. Dit standpunt raakt direct aan de rol van de ECB als beheerder van de eurozone en als mogelijke facilitator van gezamenlijke Europese financiële instrumenten.
“BBB wil geen giften, gemeenschappelijke schulden, Eurobonds of soortgelijke gezamenlijke schulden en Europese belastingen om uitgaven mee te financieren zoals voor klimaat of Defensie.”
“BBB wil namelijk niet dat toekomstige generaties opdraaien voor de schulden van landen die het niet zo nauw nemen met hun boekhoudregels en die gewend zijn geraakt om via Brussel hun hand op te houden voor ons belastinggeld.”
Strikte naleving euro-toetredingscriteria en geen automatische euro
BBB vindt dat het voeren van de euro geen automatisch recht mag zijn voor EU-lidstaten; landen moeten strikt voldoen aan de voorwaarden. Dit is relevant voor de ECB, die toezicht houdt op de eurozone en toetreding van nieuwe landen.
“EU-lidmaatschap geeft nooit automatisch recht op het voeren van de euro als munteenheid. Daarvoor moet niet alleen aan de betreffende voorwaarden voor deelname aan de euro worden voldaan, maar deze moeten ook door alle leden strikt worden nageleefd.”
Tegen programmeerbaar digitaal geld
BBB is tegen de invoering van programmeerbare digitale valuta, wat direct raakt aan de plannen van de ECB voor een digitale euro.
“BBB wil geen programmeerbare digitale valuta die financiële privacy en bewegingsvrijheid beperkt.”
De SGP wil dat de Europese Centrale Bank (ECB) zich strikt beperkt tot haar kerntaak: het bewaken van prijsstabiliteit. De partij verzet zich tegen extra opkoopprogramma’s, gezamenlijke schulden (eurobonds) en verdere financiële integratie binnen de EU, en pleit voor strikte naleving van begrotingsregels.
ECB moet zich beperken tot kerntaak prijsstabiliteit
De SGP vindt dat de ECB zich niet moet bezighouden met extra opkoopprogramma’s of het ondersteunen van overheidsfinanciën, maar zich uitsluitend moet richten op het bewaken van prijsstabiliteit. Dit standpunt komt voort uit zorgen over financiële degelijkheid, intergenerationele rechtvaardigheid en het voorkomen van risicovol monetair beleid.
Strikte naleving van Europese begrotingsregels, geen verdere financiële integratie
De SGP wil dat Nederland zich inzet voor het naleven van de bestaande Europese begrotingsregels en verzet zich tegen gezamenlijke schulden en extra financiële instrumenten op EU-niveau. Dit om toekomstige generaties niet op te zadelen met hoge schulden en om nationale soevereiniteit te behouden.
“De begrotingsregels, zoals de schuldnorm van 60% van het BBP en de tekortnorm van maximaal 3% van het BBP, moeten nageleefd worden zodat het financieel beleid degelijk en houdbaar is.”
“Er komen daarnaast in Europees verband geen extra opkoopprogramma’s, geen extra leningen en geen gemeenschappelijke schulden (eurobonds). Belastingen blijven een nationale aangelegenheid.”
De SP is kritisch over de rol van de Europese Centrale Bank (ECB) en de huidige opzet van de eurozone. Ze verzetten zich tegen uitbreiding van monetaire bevoegdheden voor de EU en tegen de invoering van een digitale euro die de macht van commerciële banken en bankiers in stand laat. De SP pleit voor een publiek georganiseerde betaalinfrastructuur en wil geen verdere centralisatie van financieel beleid bij Europese instellingen.
Tegen meer monetaire macht voor de EU en ECB
De SP vindt dat de eurozone te veel problemen veroorzaakt door economische verschillen tussen lidstaten en verzet zich tegen het uitbreiden van monetaire bevoegdheden van de EU, waaronder gezamenlijke schulden en meer macht voor de ECB. Ze willen dat lidstaten zelf zeggenschap houden over hun begrotingsbeleid en zijn tegen verdere centralisatie van financieel beleid.
Tegen invoering digitale euro onder huidige voorwaarden
De SP is tegen de invoering van een digitale euro als deze de macht van commerciële banken en bankiers niet aantast. Ze willen dat het betalingsverkeer en de infrastructuur publiek worden georganiseerd, in plaats van in handen te blijven van commerciële partijen of de ECB zonder democratische controle.
Volt wil de rol van de euro en de Europese Centrale Bank (ECB) versterken door uitbreiding van de eurozone, het invoeren van een digitale euro en het vergroten van de monetaire soevereiniteit van de EU. Ze pleiten voor een ambitieuze, geopolitieke strategie rond de digitale euro, met nadruk op privacy en veiligheid, om de EU minder afhankelijk te maken van andere grootmachten en big tech.
Uitbreiding eurozone en versterking ECB-rol
Volt ziet een sterkere euro en een uitgebreidere eurozone als essentieel voor Europese onafhankelijkheid en invloed. De partij wil dat de euro een grotere rol als wereldwijde reservevaluta krijgt, wat volgens hen leidt tot meer economische groei en geopolitieke slagkracht. De ECB wordt impliciet gezien als centrale speler in deze strategie.
“We streven naar verdere uitbreiding van de eurozone.”
“Het afzwakken van de dollar als wereldwijde reservevaluta biedt kansen aan de euro. We willen van de euro een sterkere munt maken, waardoor het één van de reservevaluta’s van de wereldeconomie wordt.”
Invoering digitale euro met strikte voorwaarden
Volt is voorstander van een digitale euro, onder regie van de ECB, mits deze voldoet aan strenge eisen op het gebied van privacy, non-programmeerbaarheid en monetaire veiligheid. Ze zien de digitale euro als instrument om de monetaire en digitale soevereiniteit van de EU te waarborgen en tegenwicht te bieden aan digitale valuta van big tech en andere grootmachten.
“Volt is voorstander van het invoeren van een digitale euro om de monetaire en digitale soevereiniteit van onze EU te behouden. Privacy, non-programmeerbaarheid en monetaire veiligheidskaders zijn hierbij vereisten.”
“Om tegenwicht te bieden aan de digitale valuta van big tech en andere grootmachten, pleiten we in Europees verband voor een ambitieuze, geopolitieke strategie achter de invoering van de digitale euro.”
DENK noemt de Europese Centrale Bank (ECB) niet expliciet in haar verkiezingsprogramma. Wel spreekt de partij zich uit over Europese begrotingsregels en de financiële unie, onderwerpen die indirect met het ECB-beleid samenhangen. DENK pleit voor meer flexibiliteit binnen de Europese begrotingsregels om investeringen in publieke diensten en brede welvaart mogelijk te maken, en benadrukt het belang van nationale soevereiniteit bij financieel beleid.
Meer flexibiliteit binnen Europese begrotingsregels
DENK vindt dat de huidige Europese begrotingsregels niet ten koste mogen gaan van investeringen in publieke voorzieningen en brede welvaart. De partij wil ruimte om de staatsschuld te laten oplopen voor maatschappelijke investeringen, en pleit voor uitzonderingen op de regels vergelijkbaar met die voor defensie. Dit standpunt raakt aan het ECB-beleid, omdat de ECB toezicht houdt op de naleving van deze regels binnen de eurozone.
“Binnen de bestaande Europese begrotingsregels is het dan ook bespreekbaar voor ons om de staatsschuld te laten oplopen, om investeringen in onze samenleving mogelijk te maken. Nu er op defensiegebied uitzonderingen op de begrotingsregels gemaakt worden, willen wij deze uitzonderingen ook voor investeringen in bijvoorbeeld publieke diensten die de brede welvaart van de samenleving vergroten en in het klimaatbeleid.”
“Wij hechten aan een stabiele financiële Unie, maar de begrotingsregels mogen vooruitgang niet belemmeren. Dat betekent dat wij het handhaven op begrotingsdiscipline steunen en tegelijkertijd met een open houding kijken naar het bieden van ruimte voor uitgaven die de brede welvaart bevorderen.”
Nationale soevereiniteit behouden bij financieel beleid
DENK benadrukt het belang van nationale zeggenschap over financieel beleid, ondanks Europese samenwerking. De partij wil dat het nationale parlement inspraak houdt bij EU-regelgeving, wat ook relevant is voor de invloed van de ECB op nationaal begrotingsbeleid.
“Wij hechten aan het borgen van inspraak van ons nationale parlement bij EU regelgeving en hechten aan het behouden van onze soevereine zeggenschap over hoe ons land wordt bestuurd.”
De Partij voor de Dieren wil de publieke controle op het geldstelsel versterken door de centrale bank (DNB/ECB) een grotere rol te geven in het bankwezen en het scheppen van geld. Ze pleiten ervoor dat geldschepping uitsluitend een publiek mandaat wordt en dat de centrale bank een deel van de nutsfunctie van commerciële banken overneemt, met als doel het financiële systeem dienstbaar te maken aan de samenleving en maatschappelijke doelen.
Centrale bank krijgt publieke nutsfunctie
De PvdD wil dat de centrale bank (waaronder de ECB op Europees niveau) een deel van de nutsfunctie van commerciële banken overneemt, zodat basisbankieren voor iedereen toegankelijk wordt en het financiële systeem transparanter en maatschappelijker wordt. Dit moet de macht van commerciële banken inperken en het publieke belang centraal stellen.
“We voeren een publieke infrastructuur voor basis-bankieren in: een betaalrekening en spaarrekening worden voor iedereen toegankelijk, net als water en elektra. De Centrale Bank neemt een deel van de nutsfunctie van commerciële banken over.”
Geldschepping uitsluitend publiek mandaat
De partij vindt dat het recht om geld te scheppen niet langer bij commerciële banken moet liggen, maar uitsluitend een publieke taak moet zijn, onder regie van de centrale bank. Dit moet ervoor zorgen dat leningen en kapitaalstromen gericht worden op duurzame en maatschappelijke doelen.
“Het recht om geld te scheppen moet uitsluitend een publiek mandaat zijn – leningen moeten naar toekomstbestendige sectoren zoals hernieuwbare energie, circulaire economie en natuurherstel.”
“De Nederlandsche Bank krijgt als toezichthouder een actieve rol in het sturen van kapitaalstromen richting maatschappelijke doelen.”
De VVD noemt de ECB (Europese Centrale Bank) niet expliciet in haar verkiezingsprogramma en doet geen concrete beleidsvoorstellen die direct op de ECB gericht zijn. Wel spreekt de partij zich uit over Europese begrotingsdiscipline, het belang van gezonde overheidsfinanciën en terughoudendheid rond de invoering van een digitale euro (CBDC), wat indirect raakt aan het ECB-beleid. De kern van hun visie is dat Europese financiële stabiliteit en privacy bij digitale valuta voorop moeten staan.
Terughoudendheid bij invoering digitale euro (CBDC)
De VVD is kritisch over de invoering van een digitale euro door de ECB en stelt strikte voorwaarden aan privacy en overheidsinvloed. De partij wil alleen instemmen met een digitale munt als deze geen risico vormt voor individuele privacy en als de overheid geen bestedingsbeperkingen kan opleggen.
“De VVD is terughoudend over de invoering van een digitale munt (CBDC). Invoering daarvan is voor de VVD pas bespreekbaar als de digitale munt technisch en juridisch zo is ingericht dat privacy gewaarborgd is, betalingen niet traceerbaar zijn naar individuen, en de overheid geen sturende of beperkende rol kan spelen in bestedingen...”
Strikte naleving Europese begrotingsregels
De VVD benadrukt het belang van begrotingsdiscipline binnen de EU en wil dat lidstaten zich houden aan de Europese begrotingsregels, wat aansluit bij het mandaat van de ECB voor financiële stabiliteit. De partij pleit voor sneller optreden tegen landen die zich niet aan de afspraken houden.
“De overheid moet zich houden aan de Europese begrotingsregels en -normen en het begrotingstekort beheersbaar maken, zodat de rekening niet wordt doorgeschoven naar volgende generaties. We vragen dit ook van andere EU-landen. Zij moeten hoge schulden afbouwen en terugkeren naar begrotingsdiscipline. De Europese Commissie moet sneller optreden tegen lidstaten die de afspraken niet nakomen.”
“We blijven inzetten op een gezond en prudent macro-economisch beleid door alle EU-lidstaten binnen de EU. We willen dat alle lidstaten werk maken van het afbouwen van hoge schulden en terugkeren naar begrotingsdiscipline. De Europese Commissie treedt daarbij sneller op tegen lidstaten die begrotingsafspraken niet nakomen.”
50PLUS wil dat het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) wordt genormaliseerd om te voorkomen dat Nederland financieel opdraait voor schulden van zwakkere eurolanden. Daarnaast pleit de partij voor een zuiniger uitgavenbeleid van de Nederlandse overheid om de ECB te helpen de inflatie snel onder controle te krijgen. Hun visie is gericht op financiële stabiliteit en het beschermen van Nederlandse belangen binnen de eurozone.
Normaliseren van het monetaire beleid van de ECB
50PLUS vindt dat het monetaire beleid van de ECB moet worden teruggebracht naar normale proporties. Dit om te voorkomen dat Nederland, met zijn relatief lage staatsschuld, financieel wordt meegezogen in mogelijke schuldsaneringen van zwakkere eurolanden. De partij ziet risico’s in het huidige beleid en wil de Nederlandse positie beschermen.
“Het monetaire beleid van de ECB wordt genormaliseerd om te voorkomen dat Nederland met zijn lage staatsschuld wordt meegezogen in een pijnlijke schuldsanering van zwakkere eurolanden.”
Zuinig uitgavenbeleid om ECB te helpen inflatie te bestrijden
50PLUS pleit voor een terughoudend en zuinig uitgavenbeleid van de Nederlandse overheid. Dit is bedoeld om de ECB te ondersteunen bij het snel onder controle krijgen van de inflatie, waarmee de partij aangeeft dat nationaal begrotingsbeleid en Europees monetair beleid hand in hand moeten gaan.
“Een zuiniger uitgavenbeleid om de ECB te helpen de inflatie zo snel mogelijk onder controle te krijgen.”
De ChristenUnie is kritisch over verdere integratie van de eurozone en het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). Ze willen het automatisme loslaten dat nieuwe EU-lidstaten automatisch tot de eurozone toetreden en zijn tegen het huidige voorstel voor een digitale euro, mede vanwege zorgen over privacy en nut.
Geen automatische toetreding tot de eurozone
De ChristenUnie wil voorkomen dat landen automatisch lid worden van de eurozone bij toetreding tot de EU. Ze vinden dat landen niet in een te strak monetair keurslijf moeten worden gedwongen, wat impliciet kritiek is op de huidige opstelling van de ECB en de eurozone.
“De ChristenUnie wil het automatisme dat landen die toetreden tot de EU automatisch ook toetreden tot de Europese Monetaire Unie (EMU) loslaten. Zo voorkomen we dat landen die toetreden tot de politieke unie maar niet binnen de monetaire unie passen in een te strak keurslijf gedwongen worden.”
Tegen het huidige voorstel voor een digitale euro
De ChristenUnie verzet zich tegen het voorstel voor een digitale euro, een project van de ECB, omdat ze het als een oplossing zonder duidelijk probleem zien en vanwege zorgen over privacy.
“Het huidige voorstel voor een digitale euro is een oplossing op zoek naar een probleem, waar de ChristenUnie vooral bezwaren tegen heeft (bijvoorbeeld als het gaat om privacywaarborgen).”
GroenLinks-PvdA noemt de Europese Centrale Bank (ECB) niet expliciet in haar verkiezingsprogramma, maar positioneert zich duidelijk over het Europese begrotingsbeleid en de rol van Europese instellingen bij economische stabiliteit. De partij pleit voor vernieuwde Europese begrotingsregels met meer ruimte voor duurzame investeringen en hervormingen, en ondersteunt het tijdelijk uitzonderen van defensie-uitgaven van het tekort. Directe beleidsvoorstellen over de ECB zelf ontbreken.
Meer ruimte voor duurzame investeringen in Europese begrotingsregels
GroenLinks-PvdA wil dat de Europese begrotingsregels worden vernieuwd, zodat er meer nadruk komt te liggen op duurzame investeringen en hervormingen. Dit standpunt adresseert de wens om het Europese begrotingsbeleid flexibeler en toekomstgerichter te maken, wat indirect raakt aan het mandaat en de rol van de ECB in het stabiliseren van de economie.
“We zijn voorstander van de vernieuwing van de Europese begrotingsregels, waarbij meer nadruk komt te liggen op duurzame investeringen en hervormingen.”
“De mogelijkheid om uitgaven voor defensie tijdelijk uit te zonderen van het tekort, juichen we toe en zetten we nationaal in.”
De PVV is kritisch over de Europese Centrale Bank (ECB) en verzet zich tegen verdere Europese integratie op financieel gebied. De partij wijst eurobonds, Europese belastingen en de invoering van een digitale euro expliciet af, en wil dat Nederland de controle over het eigen geldbeleid behoudt.
Afwijzen van eurobonds, Europese belastingen en digitale euro
De PVV wil geen verdere overdracht van financiële bevoegdheden aan de EU en verzet zich tegen initiatieven van de ECB die leiden tot meer Europese financiële integratie. De partij ziet eurobonds, Europese belastingen en de digitale euro als bedreigingen voor de nationale soevereiniteit en financiële onafhankelijkheid van Nederland.
“Geen eurobonds, geen Europese belastingen, geen digitale euro”
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma