Verkiezingsprogramma's 2025 overdatabeveiliging
BVNL ziet databeveiliging als essentieel voor het beschermen van privacy en het waarborgen van vertrouwen in de digitale samenleving. De partij pleit voor het versterken van cybersecurity via wetgeving, internationale samenwerking, behoud van encryptie, en het stimuleren van digitale weerbaarheid door marktwerking en technologische innovatie. Concrete voorstellen zijn onder meer investeringen in cybersecurity, het beschermen van encryptie, en het ontwikkelen van een nationale strategie voor digitale veiligheid.
Wetgeving en investeringen voor sterke cybersecurity
BVNL vindt dat de overheid actief moet investeren in cybersecurity en duidelijke wetgeving moet opstellen om burgers en bedrijven te beschermen tegen cyberdreigingen. Dit omvat meldingsplichten bij datalekken, strafrechtelijke vervolging van cybercriminelen, en het vergroten van bewustwording.
“De overheid moet daarom wetten en regels opstellen met betrekking tot cybersecurity, waaronder privacywetten, meldingsvereisten bij datalekken en strafrechtelijke vervolging van cybercriminelen.”
“Er wordt een nationale strategie ontwikkeld om de digitale veiligheid te waarborgen.”
“We gaan werk maken van het bestrijden van cybercrime.”
“De overheid neemt een actieve rol aan bij het waarschuwen voor en optreden tegen cybercriminaliteit. We gaan investeren in onderzoek naar nieuwe technologieën en methodologieën op het gebied van cybersecurity.”
Behoud van sterke encryptie en bescherming privacy
BVNL beschouwt encryptie als essentieel voor databeveiliging en privacy. De partij verzet zich tegen pogingen om encryptie te verzwakken en wil investeren in veilige technologieën.
“BVNL is vastberaden om het behoud van encryptie te waarborgen, omdat dit essentieel is voor de bescherming van persoonlijke gegevens en het communicatiegeheim. We zullen ons verzetten tegen pogingen om encryptie te verzwakken of te verbieden, en in plaats daarvan investeren in veilige technologieën die privacy en online veiligheid bevorderen.”
Digitale weerbaarheid via marktwerking en innovatie
BVNL wil digitale weerbaarheid vergroten door marktwerking, zelfregulering en technologische innovatie zoals blockchain, in plaats van extra bureaucratie. Dit moet transparantie, privacy en vertrouwen in de digitale economie versterken.
“Met toenemende cyberdreigingen zoals ransomware biedt BVNL een visie op digitale weerbaarheid via marktwerking, zelfregulering en technologieën zoals blockchain, zonder bureaucratie. Dit versterkt overheden en bedrijven, waarborgt transparantie, privacy en vertrouwen in een digitale economie.”
“Aftrek voor cybersecurity-investeringen (software, training, blockchain) voor MKB en burgers, om weerbaarheid te vergroten.”
“Vrijwillige normen: Blockchain-certificeringen die verplichte regels vervangen, regeldruk verminderen en naleving versnellen voor bedrijven en gemeenten.”
“Innovatie via vrije markt: Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor cybersecurity-startups creëert banen en stimuleert veilige, transparante systemen.”
Internationale samenwerking tegen cyberdreigingen
BVNL erkent dat cybercriminaliteit grensoverschrijdend is en pleit voor internationale samenwerking om informatie uit te wisselen en gezamenlijk op te treden tegen cyberdreigingen.
“Aangezien cybercriminaliteit geen grenzen kent, is internationale samenwerking van essentieel belang. De overheid werkt daarom samen met andere landen om informatie uit te wisselen en gezamenlijk op te treden tegen cyberdreigingen.”
NSC wil databeveiliging bij de overheid en vitale sectoren fors verbeteren door gevoelige data lokaal op te slaan, digitale autonomie te vergroten en burgers meer regie te geven over hun gegevens. Ze pleiten voor strengere regels rond data-uitwisseling, quantumveilige encryptie, en transparantie over wie toegang heeft tot persoonsgegevens. Het programma benadrukt het belang van privacy, digitale soevereiniteit en het beperken van afhankelijkheid van buitenlandse technologie.
Gevoelige overheidsdata lokaal opslaan en strengere regels
NSC vindt dat gevoelige overheidsdata zoveel mogelijk lokaal moeten worden opgeslagen en dat er strenge regels moeten gelden voor het delen van deze data tussen overheidsorganisaties. Dit moet de kans op datalekken en buitenlandse inmenging verkleinen.
“Gevoelige overheidsdata worden zoveel mogelijk lokaal opgeslagen. Voor het delen en verhandelen van deze data tussen verschillende overheidsorganisaties moeten strenge regels gelden.”
“Om onze overheidsgegevens beter te beschermen, moet de overheid weten waar de digitale infrastructuur staat, wie de eigenaar is en hoe data worden beveiligd – en hierop ook toezicht houden.”
Afbouwen afhankelijkheid van buitenlandse cloud en digitale autonomie
NSC wil de afhankelijkheid van buitenlandse (vooral Amerikaanse) cloudproviders verminderen om de digitale soevereiniteit van Nederland te waarborgen. Lokale en Europese oplossingen moeten worden voorgetrokken bij ICT-aanbestedingen.
“De risicovolle afhankelijkheid van de Nederlandse overheid van de Amerikaanse cloud moet daarom met spoed worden afgebouwd. In ICT-aanbestedingen moet onze digitale autonomie zwaarder meewegen. Er moet meer gebruik worden gemaakt van lokale en Europese (cloud)oplossingen, in lijn met de voorstellen uit onze initiatiefnota ‘Wolken aan de horizon’.”
Quantumveilige encryptie voor overheidsdata
NSC erkent het risico van toekomstige quantumcomputers voor bestaande encryptie en wil daarom snel overstappen op quantumveilige cryptografie, met prioriteit voor vitale en verouderde systemen.
“De overheid moet snel overstappen op quantumveilige cryptografie, met prioriteit voor verouderde en vitale systemen.”
Meer regie en transparantie voor burgers over hun data
Burgers moeten inzicht krijgen in wie hun gegevens gebruikt en meer zeggenschap krijgen over hun data, bijvoorbeeld via een persoonlijke digitale kluis. Dit vergroot de privacy en het vertrouwen in de overheid.
“Wanneer een persoon/bedrijf/instantie deze gegevens wil opvragen, wordt de zoekvraag geregistreerd en gemeld bij de burger. Burgers kunnen dan zien wie hun data gebruikt en er eventueel een klacht over indienen.”
“Daarom willen we verkennen of er bij digitale dienstverlening gebruikgemaakt kan worden van een persoonlijke digitale kluis die de burger zelf beheert.”
Verbod op chatcontrole en bescherming van end-to-end-encryptie
NSC is tegen het inbouwen van achterdeurtjes in communicatiediensten en wil dat burgers vertrouwelijk kunnen communiceren zonder massasurveillance.
“De overheid mag geen chatcontrole invoeren waarbij achterdeurtjes in communicatiediensten ingebouwd worden om end-to-end-encryptie te omzeilen.”
Decentrale, fysieke opslag van zeer gevoelige gegevens
Voor de meest gevoelige data, zoals biometrische gegevens, wil NSC niet-digitale, fysieke opslag om hackrisico’s te minimaliseren.
“Daarom moeten er niet-digitale opslagplaatsen zijn voor zeer gevoelige gegevens zoals biometrie voor paspoorten. Deze gevoelige gegevens moeten decentraal worden opgeslagen in fysieke kluizen.”
De SP wil burgers maximale controle geven over hun eigen data en stelt strenge eisen aan dataminimalisatie, privacy en databeveiliging. Ze pleiten voor duidelijke regels over dataverzameling, het recht op verwijdering van persoonsgegevens, beperking van dataverkoop, en investeren in publieke, veilige opslag van data. De partij wil de afhankelijkheid van buitenlandse techbedrijven verminderen en de Autoriteit Persoonsgegevens versterken om privacy beter te beschermen.
Strenge dataminimalisatie en controle over eigen data
De SP vindt dat overheden en bedrijven alleen strikt noodzakelijke persoonsgegevens mogen verzamelen en dat burgers het recht moeten hebben hun gegevens te laten verwijderen, ook als deze zijn doorgegeven aan derden. Dit moet misbruik en onnodige opslag van data voorkomen en de privacy van burgers waarborgen.
“Dataminimalisatie wordt de norm. Overheden en bedrijven mogen geen overbodige persoonsgegevens verzamelen, zoals locatiegegevens zonder duidelijke noodzaak.”
“Iedereen moet het recht hebben om zijn gegevens te laten verwijderen. Inclusief data die is doorgegeven aan andere partijen of in systemen is verwerkt.”
“De verkoop van data aan derden moet zo veel mogelijk beperkt worden.”
“De gegevens die overblijven moeten zo worden verwerkt dat iemands identiteit beschermd blijft.”
Publieke en veilige opslag van data
Om databeveiliging te waarborgen en afhankelijkheid van buitenlandse partijen te verminderen, wil de SP publieke data in Nederlandse datacentra opslaan en investeren in open source software. Dit moet de controle over data vergroten en risico’s van buitenlandse inmenging of datalekken verkleinen.
Versterking van toezicht en handhaving op privacy
De SP wil de Autoriteit Persoonsgegevens versterken zodat deze beter kan optreden tegen misstanden rond databeveiliging en privacy. Consumenten moeten bij digitale diensten dezelfde bescherming krijgen als bij betaalde diensten.
“Wij versterken de Autoriteit Persoonsgegevens om misstanden aan te pakken, zodat beter kan worden opgetreden wanneer de privacy van mensen in het geding is.”
“Consumenten krijgen bij het gebruik van ‘gratis’ diensten (waarbij ze betalen met data, zoals op sociale media) dezelfde bescherming als wanneer ze zouden betalen met geld.”
Volt ziet databeveiliging als een fundamenteel onderdeel van digitale soevereiniteit en burgerrechten. De partij pleit voor sterke encryptie, privacy-by-design, transparantie over datagebruik, en het beperken van afhankelijkheid van grote (niet-Europese) IT-leveranciers. Concrete voorstellen zijn onder meer het verplicht stellen van end-to-end encryptie, het diversifiëren van IT-leveranciers, het versneld implementeren van Europese cybersecurity-wetgeving, en het waarborgen van inzicht en controle voor burgers over hun eigen data.
End-to-end encryptie blijft verplicht
Volt beschouwt het afzwakken van end-to-end encryptie als onaanvaardbaar, omdat dit de veiligheid van online communicatie ondermijnt en slechts schijnveiligheid oplevert. Sterke encryptie is volgens Volt essentieel om de privacy en databeveiliging van burgers te waarborgen.
“Voor Volt is het afzwakken van end-to-end-encryptie onaanvaardbaar omdat het dan schijnveiligheid wordt. Online communicatie blijft beschermd tegen ongewenste toegang.”
“Voor Volt is het afzwakken van end-to-end encryptie ten behoeve van schijnveiligheid onaanvaardbaar. Online communicatie blijft dus beschermd.”
Privacy-by-design en transparantie als standaard
Volt wil dat privacy-by-design het uitgangspunt is bij ieder nieuw systeem, zodat burgers altijd inzicht hebben in wie hun gegevens bekijken en waarvoor. Transparantie over datagebruik en controle voor burgers zijn kernwaarden.
“Privacy by design is het uitgangspunt bij ieder nieuw systeem.”
“Burgers hebben altijd inzicht in wie hun gegevens bekijken en waarvoor.”
Diversificatie en Europese soevereiniteit in IT-leveranciers
Om concentratierisico’s en afhankelijkheid van grote (vaak niet-Europese) IT-leveranciers te beperken, wil Volt verplichte diversificatie en exitstrategieën voor kritieke IT- en cloud-diensten. Dit moet vendor lock-in voorkomen en de continuïteit en veiligheid van publieke dienstverlening waarborgen.
“We verplichten diversificatie van kritieke IT-leveranciers en cloud-diensten voor overheden en essentiële sectoren. Deze mogen met maximaal 40% afhankelijk zijn van één leverancier en moeten verplichte exitstrategieën en Software as a Service (SaaS) escrow hebben.”
Versnelde implementatie van Europese cybersecurity-wetgeving
Volt vindt dat Nederland achterloopt met het implementeren van essentiële Europese cybersecurity-richtlijnen (zoals NIS2) en wil dat deze versneld worden ingevoerd om organisaties in kritieke sectoren te verplichten tot adequate databeveiliging.
“We zorgen voor een versnelde implementatie van de NIS2-richtlijn. Nederland moet binnen zes maanden concrete wetgeving hebben die organisaties in kritieke sectoren verplicht tot adequate databeveiliging.”
Kwantumbestendige encryptie voor overheid en kritieke infrastructuur
Volt erkent de dreiging van kwantumcomputers voor bestaande encryptie en wil dat de overheid en kritieke infrastructuur uiterlijk in 2028 overstappen op kwantumbestendige beveiliging.
“We implementeren een centrale aanpak die ervoor zorgt dat de overheid (en met name de kritieke infrastructuur) uiterlijk in 2028 ‘kwantumbestendig’ is.”
Digitale identiteit en controle over eigen data
Volt wil de digitale identiteit verbeteren door biometrische identificatie op publieke, transparante infrastructuur, zodat burgers en overheden zeggenschap houden over toegang, beveiliging en datastromen.
“We verbeteren de digitale identiteit binnen de EU door zowel de Nederlandse DigiD als de Europese Digital Identity Wallet te vervangen door biometrische identificatie op publieke, transparante infrastructuur. Alleen dan behouden burgers en overheden zeggenschap over toegang, beveiliging en datastromen.”
BBB ziet databeveiliging als een essentiële voorwaarde voor nationale veiligheid, privacy en digitale soevereiniteit. De partij wil investeren in cybersecurity, publieke data beschermen door opslag bij Nederlandse of Europese partijen, en digitale educatie vanaf jonge leeftijd stimuleren. BBB pleit voor strikte naleving van privacywetgeving, versterking van Functionarissen Gegevensbescherming, en het beperken van afhankelijkheid van buitenlandse cloudleveranciers.
Investeren in cybersecurity en digitale weerbaarheid
BBB vindt dat cybersecurity een basisvoorwaarde is voor het beschermen van privacy, economie en nationale veiligheid. Ze willen gerichte investeringen in Nederlandse cybersecuritybedrijven en structurele digitale educatie vanaf de basisschool om weerbaarheid te vergroten.
“Gerichte investeringen in cybersecurity. Nederlandse cybersecurity bedrijven krijgen voorrang bij veiligheidsprojecten en digitale bewaking van publieke sectoren.”
“Digitale educatie vanaf de basis. Voorlichting en onderwijs over cyberveiligheid begint op de basisschool en loopt door tot het beroepsonderwijs en bijscholing voor ondernemers.”
Publieke data nationaal beschermen en afhankelijkheid verminderen
BBB wil dat vitale digitale infrastructuren en privacygevoelige data zoveel mogelijk in Nederlandse of Europese handen blijven, om strategische kwetsbaarheid en afhankelijkheid van buitenlandse partijen te voorkomen.
“Publieke en vitale digitale netwerken blijven zoveel mogelijk in bezit van Nederlandse of Europese bedrijven of samenwerkingsverbanden.”
“Overheidsdata en privacygevoelige informatie worden opgeslagen bij Nederlandse of Europese partijen die de hoogste beveiligingsnormen hanteren.”
“Afhankelijkheid van buitenlandse cloud en software leveranciers wordt waar mogelijk stap voor stap afgebouwd.”
Strikte naleving privacywetgeving en versterking toezicht
BBB benadrukt het belang van effectieve handhaving van privacywetgeving en het versterken van Functionarissen Gegevensbescherming om datalekken te voorkomen en privacy te waarborgen.
“Versterk de positie van Functionarissen Gegevensbescherming (FG’s). Waarborg de effectieve handhaving van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) om datalekken te voorkomen en de privacy te beschermen.”
Bewustwording en educatie over digitale risico’s
De partij vindt dat de overheid een taak heeft in het vergroten van bewustwording en weerbaarheid bij burgers en bedrijven tegen digitale risico’s.
“De overheid krijgt een taak om bedrijven, instellingen en burgers bewust te maken van digitale risico’s en weerbaarheid.”
De Partij voor de Dieren (PvdD) pleit voor maximale bescherming van persoonsgegevens en een sterke regie op databeveiliging, waarbij privacy en digitale autonomie centraal staan. Ze willen investeren in beveiliging van digitale infrastructuur, strenge controle op datagebruik door bedrijven en overheid, en het beperken van buitenlandse invloed op Nederlandse data. Concrete voorstellen zijn onder meer het afschaffen van PSD2-derdentoegang, investeren in cybersecurity, en het waarborgen van data-opslag binnen Europa.
Investeren in beveiliging van digitale infrastructuur
PvdD ziet het beschermen van persoonsgegevens en digitale infrastructuur als een kerntaak van de overheid, met structurele investeringen en streng toezicht. Dit moet voorkomen dat data in verkeerde handen vallen en burgers slachtoffer worden van datalekken of buitenlandse inmenging.
“Nederland gaat persoonsgegevens op het hoogste niveau beschermen. De overheid gaat structureel investeren in softwareprojecten om de digitale infrastructuur beter te beveiligen.”
“Voor veilige verdere digitalisering is een domein-overstijgende regie op samenwerking nodig, waarbij cybersecurity, digitale autonomie, bestrijding van cybercrime en kennisontwikkeling als integrale onderdelen en noodzakelijke randvoorwaarden worden gezien.”
Strenge controle op datagebruik door bedrijven en overheid
De partij wil dat bedrijven en overheden alleen data verzamelen met expliciete toestemming, transparant zijn over datagebruik, en dat gevoelige data zoveel mogelijk binnen Europa blijven. Ze willen de verkoop van data zonder toestemming verbieden en de mogelijkheden voor derden om toegang te krijgen tot betaalgegevens afschaffen.
“Bank- en betaalgegevens van burgers zijn vertrouwelijk. Daarom moeten we niet toestaan dat derden zonder expliciete toestemming in bankrekeningen kunnen kijken. Het onderdeel ‘toegang van derden tot de betaalrekeningen’ van de richtlijn betaaldiensten (PSD2) wordt afgeschaft.”
“Bedrijven worden gedwongen meer transparantie te geven over hun opslag en gebruik van data en de werking van algoritmes. We begrenzen de mogelijkheden waarvoor onze data gebruikt mogen worden en verbieden de verkoop van data zonder expliciete toestemming.”
“Nederlandse data worden zo veel mogelijk opgeslagen in datacenters van Nederlandse of Europese bedrijven, zodat deze niet vallen onder Amerikaanse of Chinese wetgeving.”
Geen buitenlandse toegang en behoud van encryptie
PvdD wil voorkomen dat buitenlandse wetgeving invloed krijgt op Nederlandse data en verzet zich tegen Europese plannen die privacy en databeveiliging ondermijnen, zoals de EU ‘chatcontrol’. End-to-end-encryptie moet behouden blijven.
“De voorgestelde EU ‘chatcontrol’, waarmee alle digitale communicatie gescand wordt, komt er niet. We houden end-to-end-encryptie in stand.”
Uitbreiding toezicht en handhaving op databeveiliging
De partij wil de Autoriteit Persoonsgegevens uitbreiden om beter te kunnen toezien op naleving van privacywetgeving en databeveiliging.
“De Autoriteit Persoonsgegevens wordt uitgebreid om de naleving van de AVG (Algemene verordening gegevensbescherming) goed te kunnen controleren.”
De VVD ziet databeveiliging als een essentieel onderdeel van nationale veiligheid en economische weerbaarheid. De partij wil investeren in digitale infrastructuur, strengere eisen stellen aan vitale sectoren, en samenwerking tussen overheid en bedrijven versterken om cyberdreigingen en spionage tegen te gaan. Concrete voorstellen zijn onder meer het weren van risicovolle technologie, het delen van dreigingsinformatie, en het opbouwen van Europese digitale autonomie.
Investeren in digitale weerbaarheid en infrastructuur
De VVD wil Nederland beschermen tegen digitale dreigingen door te investeren in inlichtingen- en veiligheidsdiensten, strengere eisen te stellen aan vitale sectoren, en publieke en private organisaties te ondersteunen bij cybersecurity. Het doel is om ontwrichting van essentiële infrastructuur te voorkomen en de digitale autonomie van Nederland en Europa te vergroten.
“We stellen hoge eisen aan digitale weerbaarheid van publieke investeringen en essentiële infrastructuur. We ondersteunen publieke en private organisaties, zoals gemeenten en OV-bedrijven, op het gebied van cybersecurity en willen dat digitale incidenten snel centraal gemeld en opgevolgd worden.”
“Nederland en Europa moeten minder afhankelijk worden van Amerikaanse software, clouddiensten en datacentra: De VVD pleit daarom voor versterking van de Europese digitale infrastructuur en eigen technologische alternatieven (Nederlandse en Europese clouds), zodat we onze autonomie behouden, risico’s beperken en vitale processen niet in buitenlandse handen leggen.”
Weren van risicovolle technologie en strengere straffen voor spionage
Om de nationale veiligheid te waarborgen, wil de VVD technologie uit risicolanden weren uit kritieke sectoren en de straffen voor digitale spionage verhogen. Dit moet voorkomen dat buitenlandse actoren toegang krijgen tot gevoelige data en systemen.
“Kritieke sectoren zoals havens, luchthavens telecombedrijven en bewakingssystemen mogen geen technologie uit risicolanden gebruiken. Tegelijkertijd verhogen we de straffen voor statelijke spionage fors.”
“We verbeteren de opsporing, sluiten bedrijven en personen met banden met vijandige regimes uit van strategische sectoren en beperken diplomatieke toegang.”
Sneller delen van dreigingsinformatie tussen overheid en bedrijven
De VVD wil dat inlichtingendiensten wettelijk sneller en structureel dreigingsinformatie kunnen delen met vitale bedrijven. Dit moet bedrijven beter in staat stellen zich te beschermen tegen cyberaanvallen en digitale uitval.
“We zorgen ervoor dat onze inlichtingendiensten dreigingsinformatie wettelijk sneller en op structurele basis met (vitale) bedrijven mogen delen.”
Europese samenwerking en certificering voor digitale veiligheid
De partij pleit voor Europese samenwerking op het gebied van cyberveiligheid en het invoeren van een Europees certificeringssysteem voor kritieke hard- en software. Dit moet de digitale soevereiniteit van Europa versterken en consumenten en bedrijven beter beschermen tegen hackers.
“We willen een Europese ‘’Five Eyes’’ waarin, binnen een select Europees gezelschap, wordt samengewerkt op inlichtingengebied.”
“We pleiten voor een certificeringssysteem op Europees niveau voor kritieke hard- en software. Digitale producten moeten veiliger door fabrikanten te verplichten al vanaf het ontwerp aandacht te besteden aan cyberveiligheid.”
50PLUS vindt digitale veiligheid en databeveiliging urgent, vooral om ouderen te beschermen tegen online criminaliteit en afhankelijkheid van buitenlandse partijen te verminderen. Ze willen investeren in veilige systemen, strengere regels voor anonieme accounts, en betere digitale vaardigheden voor ouderen. De partij legt nadruk op digitale privacy- en veiligheidsmaatregelen en wil dat overheden digitale communicatie begrijpelijk en toegankelijk houden.
Investeren in digitale veiligheid en onafhankelijkheid
50PLUS wil extra investeren in de beveiliging van digitale systemen om Nederland minder afhankelijk te maken van commerciële en buitenlandse partijen. Dit moet de digitale weerbaarheid vergroten en de privacy van burgers, met name ouderen, beter beschermen.
Verbod of beperking van anonieme accounts
Om online oplichting en identiteitsdiefstal tegen te gaan, pleit 50PLUS voor het verbieden of sterk beperken van anonieme accounts.
“Anonieme accounts worden verboden of in ieder geval sterk beperkt.”
Digitale privacy- en veiligheidsmaatregelen voor ouderen
De partij wil dat digitale privacy- en veiligheidsmaatregelen ouderen specifiek beschermen tegen online criminaliteit, zoals oplichting en identiteitsdiefstal.
“Digitale privacy- en veiligheidsmaatregelen beschermen ouderen tegen online oplichting en identiteitsdiefstal.”
Digitale vaardigheden en inclusie voor ouderen
50PLUS wil dat ouderen beter worden ondersteund in digitale vaardigheden, zodat ze minder kwetsbaar zijn voor digitale dreigingen. Gemeenten krijgen een wettelijke taak om digitale inclusie te waarborgen.
“Digitale cursussen voor ouderen om hun vaardigheden te verbeteren, met specifieke aandacht voor internetgebruik, online bankieren en sociale media door lokale gemeenschappen, bibliotheken en seniorenverenigingen.”
“Gemeenten krijgen de wettelijke taak om digitale inclusie van ouderen te waarborgen.”
De ChristenUnie benadrukt het belang van sterke databeveiliging, vooral om de privacy van burgers te beschermen tegen grote techbedrijven en buitenlandse afhankelijkheid. Ze pleiten voor transparantie in algoritmegebruik, het gebruik van Europese of open source digitale infrastructuur, en het recht voor burgers om hun data te laten vernietigen. Hun visie is gericht op het vergroten van digitale soevereiniteit en het waarborgen van privacy door duidelijke wettelijke kaders en technologische onafhankelijkheid.
Transparantie en controle over algoritmes en data
De ChristenUnie wil dat burgers meer grip krijgen op hun data en dat het gebruik van algoritmes transparant wordt gemaakt. Dit moet voorkomen dat techbedrijven ongecontroleerd data verzamelen en manipuleren, en waarborgen dat privacyrechten niet worden geschonden.
“Het algoritmeregister wordt uitgebreid en verplicht gesteld, zodat transparant is hoe algoritmes worden ingezet.”
“Ons recht op privacy en onze vrije en ongefilterde toegang tot gegevens kunnen in het gedrang komen als we niet meer grip krijgen op grote techbedrijven die grote hoeveelheden data over ons verzamelen en steeds meer bepalen welke informatie wij zien.”
“Er komt een beter wettelijk geborgd recht op een schone lei, zodat consumenten op een duidelijke plek een verzoek kunnen indienen om al hun data te laten vernietigen.”
Minder afhankelijkheid van niet-Europese techbedrijven
Om de veiligheid van data te waarborgen en strategische autonomie te versterken, wil de ChristenUnie dat de overheid zoveel mogelijk gebruikmaakt van Europese alternatieven of open source oplossingen, en minder afhankelijk wordt van buitenlandse (vooral niet-Europese) techbedrijven.
“De overheid zorgt ervoor dat ze zelf niet afhankelijk wordt van niet-Europese techbedrijven, door zo veel mogelijk gebruik te maken van Europese alternatieven of open source oplossingen.”
“Voor het waarborgen van onze strategische autonomie is het hebben van een Europese cloudoplossingen noodzakelijk. Nederland zet zich in om dit te realiseren.”
Privacybescherming bij inzet van AI en data in de zorg
De ChristenUnie stelt als voorwaarde dat bij het gebruik van big data en kunstmatige intelligentie in de zorg de privacy van patiënten altijd wordt geborgd en commercieel gebruik van data wordt uitgesloten.
“Voorwaarde is dat de privacy van patiënten wordt geborgd en commercieel gebruik van data uitgesloten.”
FVD beschouwt privacy en databeveiliging als essentiële onderdelen van vrijheid en wil digitale communicatie en persoonsgegevens beter beschermen tegen overheidscontrole en surveillance. Ze pleiten voor het uitbreiden van het briefgeheim naar digitale communicatie, het afschaffen van de Sleepwet, het waarborgen van anonimiteit online, en het moderniseren van overheidssystemen. Hun voorstellen zijn gericht op het beperken van overheidsmacht, het beschermen van persoonlijke data en het stimuleren van innovatie zonder onnodige bureaucratie.
Briefgeheim uitbreiden naar digitale communicatie
FVD wil dat het grondwettelijke briefgeheim ook gaat gelden voor digitale communicatie, zodat e-mails en berichten dezelfde bescherming krijgen als briefpost en telefoongesprekken. Dit moet burgers beschermen tegen ongewenste overheidsinmenging en surveillance in hun digitale communicatie.
“Het briefgeheim, zoals vastgelegd in artikel 13 van de Grondwet, gaat ook gelden voor digitale communicatie, zodat e-mails en berichten dezelfde bescherming genieten als briefpost en telefoongesprekken.”
Sleepwet en digitale surveillance afschaffen
FVD verzet zich tegen grootschalige digitale surveillance door de overheid, zoals de Sleepwet en Europese Digital ID, omdat deze volgens hen de privacy en databeveiliging van burgers ernstig ondermijnen. Ze willen deze wetten afschaffen om structureel afluisteren en centrale registratie van persoonsgegevens te voorkomen.
“We respecteren de uitslag van het referendum van 2017 en schaffen de Sleepwet af, zodat burgers niet structureel kunnen worden afgeluisterd.”
“We verzetten ons tegen een Europese digitale identiteit, zodat Nederlanders niet in een centraal controlesysteem terechtkomen.”
“We weigeren voorstellen om biometrische data van internetgebruikers op te slaan, zodat anonimiteit online gewaarborgd blijft.”
Anonimiteit en databeveiliging online waarborgen
FVD vindt anonimiteit op internet essentieel voor een vrije samenleving en wil verplichte identiteitskoppeling aan online accounts tegengaan. Dit moet burgers beschermen tegen machtsmisbruik en het risico dat hun persoonsgegevens centraal worden opgeslagen of misbruikt.
“We maken anonimiteit de norm. We verzetten ons tegen verplichte identiteitskoppeling aan accounts, zodat iedereen zonder angst kennis kan vergaren en meningen kan uiten.”
Overheidssystemen moderniseren voor betere databeveiliging
FVD wil dat de overheid haar digitale systemen, zoals bij de Belastingdienst en UWV, moderniseert om betrouwbaarheid en databeveiliging te verbeteren. Dit moet voorkomen dat persoonsgegevens van burgers door verouderde systemen onnodig kwetsbaar zijn.
“We dwingen de overheid haar digitale systemen zoals Belastingdienst en UWV te moderniseren, zodat ze eindelijk betrouwbaar functioneren.”
BIJ1 stelt privacy en databeveiliging centraal in haar visie op democratie en burgerrechten. De partij wil dat dataverzameling door overheid en justitie tot het strikt noodzakelijke wordt beperkt, onder streng toezicht van privacywaakhonden, en dat cameratoezicht en surveillance in de publieke ruimte drastisch worden teruggedrongen. BIJ1 pleit voor afdwingbare privacybescherming, een verbod op automatische gezichtsherkenning, en volledige transparantie over dataverzameling.
Dataverzameling door overheid en justitie minimaliseren
BIJ1 vindt dat de overheid en justitie alleen het strikt noodzakelijke aan data mogen verzamelen, om misbruik en schending van privacy te voorkomen. Streng toezicht en afdwingbare adviezen van privacywaakhonden moeten burgers beschermen tegen onnodige dataverzameling en slechte databeveiliging.
“Alle dataverzameling door overheid en justitie wordt geminimaliseerd tot het absoluut noodzakelijke, en er komt altijd streng toezicht van privacywaakhonden. De adviezen van privacywaakhonden worden openbaar en afdwingbaar met sancties die verder gaan dan de huidige ineffectieve bestuurlijke boetes.”
Cameratoezicht en automatische gezichtsherkenning beperken
BIJ1 wil dat cameratoezicht in de publieke ruimte niet langer de norm is, maar een uitzondering, en dat automatische gezichtsherkenning volledig wordt verboden. Dit moet voorkomen dat burgers onnodig worden gevolgd of herkend, wat hun privacy en databeveiliging bedreigt.
“De grootschalige controle en surveillance bij demonstraties – zoals de standaard inzet van camera’s – in de publieke ruimte stopt onmiddellijk en er komt nieuw beleid waarin de privacy van de burger centraal staat. Ook automatische gezichtsherkenning wordt verboden.”
“Alle (politie)camera’s in de publieke ruimte komen in een openbaar register en worden getoetst op aangescherpte privacywetgeving. Cameratoezicht wordt niet meer de norm, maar een uitzondering.”
Gegevensverstrekking aan buitenlandse geheime diensten beperken
BIJ1 wil de bevoegdheden van veiligheidsdiensten inperken en de verstrekking van gegevens aan buitenlandse geheime diensten aan banden leggen, om te voorkomen dat gevoelige data van Nederlandse burgers zonder strikte controle wordt gedeeld.
“Hun bevoegdheden worden ingeperkt, en gegevensverstrekking aan buitenlandse geheime diensten wordt aan banden gelegd.”
D66 wil databeveiliging versterken door digitale autonomie te vergroten, privacygevoelige informatie beter te beschermen en minder afhankelijk te zijn van buitenlandse techbedrijven. Ze pleiten voor Europese oplossingen, strenge handhaving en meer regie over eigen data, met speciale aandacht voor gevoelige sectoren als zorg en overheid. Concrete voorstellen zijn onder meer het Baas-over-eigen-bitsprincipe, investeren in een sterke Europese ICT-sector en het beschermen van privacygevoelige informatie bij technologische innovaties.
Digitale autonomie en regie over eigen data
D66 vindt dat Nederlanders zelf de regie moeten hebben over hun data en dat digitale onafhankelijkheid essentieel is voor veiligheid en privacy. Ze willen minder afhankelijk zijn van buitenlandse techbedrijven en kiezen voor Europese alternatieven, met strenge handhaving van Europese regels.
“D66 introduceert het Baas-over-eigen-bitsprincipe. Mensen krijgen zelf de regie over hun online leven. Dat geldt ook voor Nederland en de Europese Unie: we zorgen voor digitale onafhankelijkheid, van de cloud en infrastructuur tot apps en algoritmes. We kiezen voor Europese oplossingen en stevige handhaving van Europese regels.”
“Een bewindspersoon voor Technologie en Innovatie krijgt onder meer de taak om het Rijk en publieke sectoren los te maken van grote techbedrijven uit Amerika en China.”
Bescherming van privacygevoelige informatie bij technologische innovaties
D66 benadrukt het belang van het beschermen van privacygevoelige informatie, vooral bij technologische toepassingen in de zorg. Ze willen dat techbedrijven zorgvuldig omgaan met verkregen data.
“Daarbij is het belangrijk dat privacygevoelige informatie goed wordt beschermd. En dat de techbedrijven zorgvuldig omgaan met de verkregen data.”
Investeren in een sterke Europese ICT-sector
Om databeveiliging structureel te waarborgen, wil D66 investeren in een sterke nationale en Europese ICT-sector, met focus op eigen kennis en technologie.
“D66 zet vol in op een sterke nationale en Europese ICT-sector. We maken onze positie in de halfgeleiderindustrie nog sterker: dat is de productie van bijvoorbeeld computerchips. We investeren in innovatieve start-ups en scale-ups in software. Dat is goed voor onze veiligheid én voor een sterke positie van de Nederlandse economie.”
DENK pleit voor versterking van databeveiliging door meer investeringen in digitale veiligheid, strengere privacybescherming en onafhankelijkheid van digitale infrastructuur. De partij wil de Autoriteit Persoonsgegevens meer middelen en bevoegdheden geven, en zet in op betere bescherming van persoonsgegevens, vooral tegen de macht van grote technologiebedrijven. Kleine organisaties krijgen extra ondersteuning om hun digitale beveiliging op orde te krijgen.
Investeren in digitale veiligheid en infrastructuur
DENK ziet digitale veiligheid als essentieel voor de bescherming van persoonsgegevens en het waarborgen van privacy. De partij wil investeren in een veilige digitale infrastructuur, onafhankelijk van buitenlandse invloed, en ondersteuning bieden aan kleine organisaties om hun databeveiliging te verbeteren.
“Er moet meer geïnvesteerd worden in digitale veiligheid. We moeten ook inzetten op onafhankelijkheid van onze systemen van andere landen en grote bedrijven.”
“Wij willen extra ondersteuning voor kleine organisaties om hun digitale beveiliging op orde te krijgen. De overheid investeert in een veilige digitale infrastructuur en de bescherming van persoonsgegevens.”
Sterker toezicht en meer bevoegdheden voor Autoriteit Persoonsgegevens
Om databeveiliging en privacy beter te waarborgen, wil DENK de Autoriteit Persoonsgegevens versterken met extra middelen, bredere bevoegdheden en diepgaande expertise, met name op het gebied van kunstmatige intelligentie.
“Sterker toezicht door de Autoriteit Persoonsgegevens. De AP krijgt extra middelen, bredere bevoegdheden en diepgaande expertise op het gebied van kunstmatige intelligentie.”
Betere bescherming van online privacy en beperking bigtech
DENK wil de handel in persoonsgegevens aan banden leggen en de macht van grote technologiebedrijven inperken, vooral op Europees niveau, om zo de privacy van burgers beter te beschermen.
“Wij willen inzetten op betere waarborgen van de online privacy. Dat betekent dat handel in persoonsgegevens aan banden wordt gelegd en de macht van de bigtech bedrijven Europees moet worden ingeperkt.”
GroenLinks-PvdA ziet databeveiliging als een essentieel onderdeel van digitale veiligheid en privacybescherming. Ze willen de digitale infrastructuur van Nederland en persoonsgegevens van burgers beter beschermen door strengere regelgeving, meer toezicht en investeringen in cyberverdediging. De partij pleit voor Europese autonomie, verbiedt handel in persoonsgegevens, en versterkt toezichthouders om misbruik en datalekken te voorkomen.
Investeren in cyberverdediging en digitale veiligheid
GroenLinks-PvdA wil de digitale weerbaarheid van Nederland vergroten door te investeren in cyberverdediging, meer capaciteit bij de politie en regelmatige simulaties bij vitale infrastructuur. Dit moet grootschalige cyberaanvallen en datalekken voorkomen en de continuïteit van essentiële diensten waarborgen.
“De overheid investeert in cyberverdediging om onze vitale infrastructuur te beschermen tegen cyberaanvallen. Bij kritieke bedrijven en organisaties voeren we regelmatig simulaties en trainingen uit, om voorbereid te zijn op grootschalige cyberaanvallen, storingen en noodsituaties waarbij digitale functies uitvallen.”
Strengere privacybescherming en beperking dataverzameling
De partij wil dat bedrijven zo min mogelijk persoonsgegevens verzamelen en pleit voor een verbod op de handel in persoonsgegevens binnen de EU. Ze willen het digitaal briefgeheim waarborgen en end-to-end encryptie wettelijk vastleggen om privécommunicatie te beschermen.
“Binnen de EU pleiten we voor een verbod op de handel in persoonsgegevens en profielen. Bedrijven worden verplicht om zo min mogelijk gegevens te registreren van hun klanten. Wij waarborgen het digitaal briefgeheim en leggen het recht om digitaal privégesprekken te voeren via end-to-end encryptie wettelijk vast.”
Versterken van toezichthouders en handhaving
GroenLinks-PvdA wil de Autoriteit Persoonsgegevens, de Autoriteit Consument en Markt en de algoritmetoezichthouder meer middelen en bevoegdheden geven. Dit moet zorgen voor effectieve handhaving van privacy- en databeveiligingsregels en betere samenwerking met Europese toezichthouders.
“We beschermen onze privacy en mensenrechten door meer middelen en bevoegdheden voor de Autoriteit Persoonsgegevens, de Autoriteit Consument en Markt en de algoritmetoezichthouder en faciliteren samenwerking met andere Europese toezichthouders.”
Europese digitale autonomie en data-opslag
Om afhankelijkheid van buitenlandse (Amerikaanse en Chinese) leveranciers te verminderen, wil de partij data op Europees grondgebied opslaan en investeren in Europese digitale infrastructuur. Dit draagt bij aan betere databeveiliging en controle over gevoelige informatie.
“Samen met Europese partners maken we haast met het bouwen van Europese alternatieven en het stallen van data op Europees grondgebied.”
JA21 beschouwt databeveiliging als een essentieel onderdeel van nationale veiligheid en pleit voor stevige investeringen en centrale regie op cyberveiligheid. De partij wil digitale soevereiniteit waarborgen door een nationale cloud onder Nederlandse wetgeving, buitenlandse toegang tot data uitsluiten, en de bescherming van vitale infrastructuur fysiek en digitaal versterken. JA21 koppelt cyberveiligheid direct aan economische weerbaarheid en strategische autonomie.
Digitale soevereiniteit via nationale cloud
JA21 wil dat Nederlandse data uitsluitend onder Nederlandse wetgeving valt en pleit daarom voor een nationale cloud. Hiermee wil de partij voorkomen dat buitenlandse (Amerikaanse of Chinese) partijen toegang krijgen tot gevoelige data, wat zij zien als een risico voor de nationale veiligheid en autonomie.
“Investeer in een nationale cloud onder Nederlandse wetgeving. Geen Amerikaanse of Chinese toegang tot onze data.”
Centrale en stevige regie op cyberveiligheid
De partij vindt dat cyberveiligheid een kerntaak van de overheid is en wil dat investeringen hierin centraal worden aangestuurd en scherp getoetst op effectiviteit. JA21 koppelt dit aan NAVO-afspraken en wil één verantwoordelijk ministerie en vaste Kamercommissie.
“JA21 staat achter deze afspraak en zet in op een stevige en centrale aanpak van deze investering onder éé n verantwoordelijk ministerie, met één vaste Kamercommissie, en onder scherpe toetsing op effectiviteit.”
Actieve bescherming van vitale infrastructuur
JA21 wil dat vitale infrastructuur bij verhoogde dreiging zowel fysiek als digitaal extra wordt bewaakt. Dit is bedoeld om sabotage, spionage of digitale aanvallen te voorkomen die de samenleving kunnen ontwrichten.
“Bij verhoogde dreiging moet vitale infrastructuur fysiek en digitaal actief worden bewaakt.”
Cyberafschrikking en tegenmaatregelen
De partij pleit voor uitbreiding van het Defensie Cyber Commando en het actief nemen van tegenmaatregelen bij digitale aanvallen. Dit moet potentiële aanvallers afschrikken en de digitale weerbaarheid van Nederland vergroten.
“Breid het Defensie Cyber Commando uit. Hack ons? Reken op een tegenactie.”
De SGP benadrukt het belang van individuele zeggenschap over persoonlijke data en het verhogen van de digitale veiligheid, vooral bij kritieke infrastructuur en ondernemers. De partij pleit voor strengere eisen aan databeveiliging, meer transparantie over datagebruik, en ondersteuning voor bedrijven bij cyberveiligheid. De SGP wil hogere veiligheidsstandaarden, frequente testen en versterking van het Digital Trust Centre.
Individueel eigenaarschap en transparantie over data
De SGP vindt dat burgers zelf moeten bepalen wat er met hun data gebeurt, niet bedrijven of fabrikanten. Transparantie over datagebruik is essentieel om de privacy en autonomie van burgers te waarborgen.
“De SGP wil toe naar zoveel mogelijk ‘individueel eigenaarschap’ van data. Niet de autofabrikant en het energiebedrijf, maar de auto- en de woningbezitter moeten bepalen wat er met ‘hun’ data gebeurt.”
“Bedrijven en organisaties moeten transparant zijn over het gebruik van data van burgers.”
Hogere eisen aan cyberveiligheid en kritieke infrastructuur
De SGP ziet cyberveiligheid als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van overheid en bedrijfsleven, met speciale aandacht voor kritieke infrastructuur. Ze pleiten voor hogere veiligheidsstandaarden, frequente en grootschalige testen, en meer ondersteuning voor ondernemers.
“De SGP wil ondernemers ondersteunen bij het werken aan cyberveiligheid. De capaciteit van het Digital Trust Centre wordt versterkt.”
“Overheid en bedrijfsleven moeten zich samen voorbereiden op de noodscenario’s ten aanzien van cyberveiligheid van kritieke infrastructuur. Denk bijvoorbeeld aan communicatiestructuren, logistiek en de levensmiddelenbranche. Hogere veiligheidsstandaarden voor de kritieke delen van de digitale processen en frequent en grootschalig testen van de beveiliging zijn noodzakelijk.”
Het CDA benoemt het belang van digitale veiligheid en privacy, maar doet slechts enkele concrete uitspraken over databeveiliging. De partij wil dat techbedrijven standaard de veiligste en meest privacy-vriendelijke instellingen hanteren en noemt het belang van cyberveiligheid in onderwijs en bedrijfsleven. Verder wordt de Algemene verordening Gegevensbescherming (AVG) kritisch bekeken, met oog voor zowel privacybescherming als praktische samenwerking.
Techbedrijven verplichten tot privacy-vriendelijke instellingen
Het CDA wil dat techbedrijven standaard de veiligste en meest privacy-vriendelijke instellingen gebruiken om de digitale veiligheid van burgers te waarborgen. Dit moet bijdragen aan betere databeveiliging en bescherming van persoonsgegevens, vooral tegen misbruik door grote platforms.
“Techbedrijven worden verplicht om standaard de veiligste en meest privacy-vriendelijke instellingen te gebruiken.”
Digitale ethiek en cyberveiligheid in onderwijs en bedrijfsleven
Het CDA vindt dat kennis over cyberveiligheid en digitale ethiek breed moet worden verankerd in het onderwijs en bij bedrijven. Dit vergroot de weerbaarheid van de samenleving tegen digitale dreigingen en bevordert verantwoord datagebruik.
“Wij willen een betere verankering van digitale ethiek: AI-ethiek, het begrijpen van algoritmes, mediawijsheid en cyberveiligheid in funderend en vervolgonderwijs en bibliotheken. Ook bedrijven, vooral het mkb, dragen bij door hun medewerkers te scholen en toepassingen verantwoord in te zetten.”
Kritische blik op de AVG: balans tussen privacy en samenwerking
Het CDA erkent het belang van de AVG voor privacybescherming, maar signaleert dat de wet soms efficiënte samenwerking en gegevensdeling belemmert. De partij wil de wet kritisch evalueren en waar mogelijk ruimte creëren voor samenwerking, mits dit voordelen oplevert voor betrokkenen.
“Waar de Algemene verordening Gegevensbescherming belangrijk is in het beschermen van privacygegevens van inwoners, zit de wet ook vaak efficiënte samenwerking door delen van gegevens in de weg en zorgt de wet voor administratieve lasten. We houden deze wet goed tegen het licht. Daar waar voordelen voor betrokkenen evident zijn, willen we de ruimte benutten.”
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma