De Partij voor de Dieren ziet cultuur als essentieel voor een vrije, inclusieve en rechtvaardige samenleving en wil fors investeren in de kunst-, cultuur- en erfgoedsector. Ze pleiten voor structureel meer geld, betere arbeidsvoorwaarden voor makers, en het verankeren van cultuureducatie en -participatie in beleid en onderwijs. De partij koppelt cultuur nadrukkelijk aan maatschappelijke opgaven zoals klimaat, inclusie en gezondheid.
De PvdD vindt dat de kunst-, cultuur- en erfgoedsector zwaar onder druk staat door bezuinigingen en wil het budget structureel verhogen. Ze zien cultuur als het hart van een vrije samenleving en willen de toegankelijkheid voor iedereen vergroten, met extra aandacht voor eerlijke beloning en inclusiviteit.
“Het budget voor kunst, cultuur en erfgoed wordt verhoogd om de toegankelijkheid ervan voor alle inwoners van Nederland te vergroten. De overheid faciliteert kunst- en cultuuraanbod in heel Nederland, niet alleen in de Randstad.”
“We moeten alles op alles zetten om bestaanszekerheid te garanderen voor uitvoerende en docerende kunst- en cultuurbeoefenaars, en ervoor zorgen dat iedereen kunst en cultuur kan ervaren.”
“Makers in de culturele sector krijgen een eerlijke vergoeding, in lijn met de Fair Practice Code, de gedragscode voor ondernemen in deze sector. Fair Pay wordt overal verplicht, en daarvoor worden structureel middelen vrijgemaakt.”
De partij ziet cultuur als een motor voor maatschappelijke verandering, onder meer bij het aanpakken van de klimaatcrisis, het dekolonialiseren van de samenleving en het bevorderen van gezondheid en inclusie. Ze willen cultuur structureel betrekken bij grote maatschappelijke vraagstukken.
“In deze tijd van maatschappelijke transities spelen kunst en cultuur ook een cruciale rol bij de verbeelding en vormgeving van de rechtvaardige samenleving die we voor ogen hebben, eentje die niet egocentraal, maar ecocentraal is.”
“De Partij voor de Dieren wil de kunst-, cultuur- en erfgoedsector nadrukkelijk betrekken bij maatschappelijke vraagstukken, zoals de aanpak van de klimaat- en natuurcrisis, de woningnood en het dekolonialiseren van de samenleving.”
“Er komt beleid op klimaat en milieu in de cultuursector, zodat de sector de eigen ecologische voetafdruk kan verkleinen.”
De PvdD wil cultuureducatie en cultuurparticipatie wettelijk vastleggen en structureel stimuleren, zodat iedereen toegang heeft tot cultuur en culturele vaardigheden. Ze zien dit als essentieel voor persoonlijke ontwikkeling en maatschappelijke verbinding.
“Cultuureducatie en cultuurparticipatie worden in de wet verankerd. Tot die tijd stimuleert de Rijksoverheid gemeenten en provincies om van cultuurparticipatie een vast onderdeel te maken van hun welzijnsbeleid.”
“Cultuur-, kunst- en muziekeducatie krijgen een vaste plek in het lesprogramma van het basis-, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs.”
“Praktische en culturele vaardigheden worden volop aangeboden aan kinderen. Activiteiten als handarbeid, schoolzwemmen, bewegingsonderwijs, cultuurlessen (theater-, dans-, muziek- schilderles, etc.) en schooltuinen worden gefaciliteerd en daar komt extra geld voor beschikbaar.”
De partij benadrukt het belang van dekolonisatie en diversiteit in cultuur en erfgoed, met aandacht voor gestolen erfgoed, representatie en inclusie in lesmateriaal en culturele instellingen.
“Daarnaast komt er meer aandacht voor het dekolonialiseren van cultuur, de rol van gestolen erfgoed en de betekenis en gevolgen hiervan voor onze huidige samenleving.”
“Daarvoor wordt de naleving van de Code Diversiteit en Inclusie gestimuleerd.”
“Samenstellers van leermethoden zorgen bij ieder vak voor een representatieve weerspiegeling van de samenleving in hun lesmateriaal. Diversiteit, inclusie en emancipatie zijn hierbij een aandachtspunt.”
NSC ziet cultuur als een bindmiddel van de samenleving en wil cultuurbeleid inzetten om nationale, regionale en lokale identiteit te versterken. Ze pleiten voor een stabiel cultuurbudget, eerlijke spreiding van cultuurgelden, bescherming van regionale talen en tradities, en het tegengaan van praktijken die haaks staan op Nederlandse waarden. Concrete voorstellen zijn onder meer het stimuleren van culturele productie, het oprichten van een nationaal historisch museum, en het beschermen van culturele instellingen en regionale culturen.
NSC wil een stabiel, meerjarig cultuurbudget en een eerlijke spreiding van cultuurgelden over het hele land, niet alleen in de Randstad. Hiermee willen ze culturele instellingen rust en ruimte geven en cultuur toegankelijk maken voor iedereen, ook buiten de grote steden.
“Een stabiel, meerjarig cultuurbudget geeft rust en ruimte aan instellingen. Daarbij moet er een eerlijke spreiding van cultuurgelden zijn: niet alleen in Amsterdam, maar ook provincies als Groningen of Limburg.”
“We pleiten voor een herverdeling van middelen voor kunst en cultuur waarbij extra inzet nodig is in het landelijk gebied.”
NSC wil de Nederlandse identiteit, taal, tradities en regionale culturen actief beschermen en promoten. Ze erkennen het belang van geschiedenis, christendom en humanisme, en willen regionale talen wettelijk beschermen.
“Erkennen dat de Nederlandse identiteit is gevormd door onze geschiedenis geworteld in het christendom en humanisme met de daarbij behorende waarden en normen, cultuur, tradities en gemeenschappen.”
“Regionale identiteiten en culturen verdienen erkenning, waardering en bescherming. Hierover zijn concrete afspraken gemaakt in het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden en in het Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale minderheden. Deze afspraken moeten wettelijk worden verankerd en serieus worden nageleefd.”
“We houden ons aan de verplichtingen uit het Europees handvest en het Kaderverdrag om in het onderwijs goed aandacht te besteden aan regionale geschiedenis, cultuur en taal, zoals het Fries.”
NSC wil nieuwe nationale en streekproducties stimuleren, een nationaal historisch museum oprichten, en het behoud van cultureel erfgoed ondersteunen. Ze zien cultuur als een manier om het verhaal van Nederland te vertellen en toerisme te spreiden.
“Om de totstandkoming van nieuwe nationale en streekproducties in toneel, musical en film te bevorderen moet er een apart stimuleringsfonds komen.”
“Er komt een nationaal historisch museum waar alle belangrijke onderdelen van onze nationale en regionale geschiedenis te zien zijn.”
“Het cultuurbeleid ondersteunt de instandhouding van nationaal cultureel erfgoed, musea en tentoonstellingen. Historische kerktorens en stadsgezichten moeten actief behouden blijven.”
NSC trekt een duidelijke grens tegen fundamentalistische stromingen en praktijken die in strijd zijn met Nederlandse waarden en vrijheden. Ze willen transparantie in religieuze financiering en strafrechtelijke vervolging van schadelijke praktijken.
“We trekken een duidelijke grens ten aanzien van fundamentalistische stromingen die de vrijheden en mensenrechten aantasten. En aan beïnvloeding door buitenlandse regimes.”
“We accepteren geen praktijken die haaks staan op onze waarden en vrijheden, zoals huwelijksdwang, genitale verminking, eerwraak, lijfstraffen binnen de opvoeding of polygamie.”
“Om een einde te maken aan deze praktijken in Nederland en om meisjes en jonge vrouwen te beschermen bieden we voorlichting, hulp en gaan we daders strafrechtelijk vervolgen.”
BIJ1 ziet cultuur als een essentieel fundament van de samenleving, geen luxeproduct, en pleit voor radicale inclusie en representatie in de cultuursector. Ze willen cultuur dekoloniseren, structureel investeren in culturele diversiteit, en gestolen kunst teruggeven. Hun beleid richt zich op het toegankelijk maken van cultuur voor iedereen en het actief bestrijden van ongelijkheid en racisme in de culturele sector.
BIJ1 beschouwt cultuur als het cement van de samenleving en vindt dat iedereen toegang moet hebben tot kunst en cultuur, ongeacht achtergrond of inkomen. Ze willen dat culturele instellingen een afspiegeling zijn van de samenleving en inclusie als norm hanteren, niet als uitzondering.
“Verder is cultuur geen luxeproduct. Cultuur is het cement van de samenleving.”
“Alle culturele instellingen en media moeten een goede afspiegeling zijn van de samenleving om tot een gelijkwaardige sector te komen.”
“We zetten ons in voor inclusieve en betaalbare onderwijs-, kunst-, cultuur- en mediasectoren die onze diverse samenleving weerspiegelen en ruimte bieden aan alle perspectieven.”
BIJ1 wil de cultuursector dekoloniseren door meer aandacht te geven aan het koloniale verleden, het teruggeven van gestolen kunst, en het erkennen van niet-westerse kennis en verhalen. Ze stellen extra subsidies beschikbaar voor ondervertegenwoordigde makers en verhalen.
“We maken de Code Culturele Diversiteit bindend. En stellen extra subsidies beschikbaar voor makers en verhalen die nu niet goed vertegenwoordigd zijn.”
“We geven deze gestolen kunst direct terug.”
“Ook kijken we eerlijk naar hoe het koloniale verleden nog steeds bepaalt voor welke verhalen er wel of geen plek is en wat ‘waardevol’ is.”
BIJ1 wil cultuur toegankelijk maken voor iedereen door toegangsprijzen te verlagen, gratis musea voor jongeren, en cultuureducatie verplicht te stellen in het onderwijs. Ze pleiten voor een cultuurbudget voor ieder kind en samenwerking tussen onderwijs en de cultuursector.
“De toegangsprijzen van musea en culturele instellingen gaan flink omlaag. Zo kan iedereen van kunst en cultuur genieten, ongeacht hun inkomen. Voor iedereen onder de 25 jaar worden musea gratis.”
“Er komt een cultuurbudget voor ieder kind dat zich in Nederland bevindt.”
“Kunst- en cultuureducatie wordt een verplicht onderdeel van het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs en het mbo.”
BIJ1 wil structureel investeren in diversiteit en representatie binnen de cultuursector, onder andere door de Fair Practice Code en de Code Culturele Diversiteit bindend te maken en extra middelen beschikbaar te stellen voor kleinere instellingen en onafhankelijke makers.
“We investeren fors in de Fair Practice Code en de Code Culturele Diversiteit en maken deze bindend. Er komen extra middelen voor kleinere instellingen, onafhankelijke makers en de NPO om deze codes in te voeren.”
GroenLinks-PvdA ziet cultuur als een verbindende kracht die voor iedereen toegankelijk moet zijn, ongeacht achtergrond, inkomen of beperking. Ze willen investeren in culturele instellingen, cultuuronderwijs, talentontwikkeling en het behoud van cultureel erfgoed, met speciale aandacht voor inclusiviteit en het tegengaan van grensoverschrijdend gedrag. Concrete voorstellen zijn onder meer gratis bibliotheekabonnementen, heroprichting van muziekscholen, meer cultuuronderwijs en het verbieden van bedrijfsmatige ticketdoorverkoop.
GroenLinks-PvdA wil dat kunst en cultuur breed toegankelijk zijn, met extra aandacht voor inclusiviteit, diversiteit en het wegnemen van drempels voor deelname. Ze richten zich op het vergroten van de toegankelijkheid voor mensen met een beperking en het bevorderen van diversiteit binnen culturele instellingen.
“We willen alle mensen, alle inkomensgroepen, alle leeftijden en alle levensovertuigingen bereiken. Wij voeren actief beleid om diversiteit binnen culturele instellingen en organisaties te bevorderen, en om toegankelijkheid voor mensen met een beperking te vergroten.”
“Jong en oud moet kunnen genieten van kunst en cultuur. Het draagt bij aan verbinding en creativiteit. Daarom is het belangrijk dat we de drempels tot culturele voorzieningen zo laag mogelijk houden.”
“De bibliotheek is de huiskamer van de stad of dorp. Iedereen moet toegang hebben tot boeken en informatie ongeacht je portemonnee, daarom maken we het bibliotheekabonnement gratis.”
De partij wil dat kinderen en jongeren vroeg in aanraking komen met cultuur en dat jonge kunstenaars kansen krijgen. Ze stellen voor om cultuuronderwijs te versterken, de cultuurkaart te verruimen, muziekscholen te heropenen en lokale talentroutes te bevorderen.
“Musea, podia en andere cultuurinstellingen worden in staat gesteld om actief en gericht specifieke groepen te laten kennismaken met kunst en cultuur, zoals jongeren, ouderen en nieuwkomers.”
“Wij bevorderen samenhangende lokale talentroutes, zodat jongeren de weg naar het professionele podium (muziek, dans, theater, beeldende kunst) kunnen bewandelen. Om te voorzien in lokale cultuureducatie en -participatie bevorderen we de heroprichting van publiek gesubsidieerde muziekscholen en centra voor kunstzinnige vorming.”
“We zorgen ervoor dat kinderen via de Rijke Schooldag in contact komen met cultuur, zoals theater, dansvoorstellingen en concerten. Dat doen we door een verhoging van het budget voor de cultuurkaart.”
GroenLinks-PvdA wil het Nederlandse culturele erfgoed behouden en investeren in restauratie, verduurzaming en regionale spreiding van culturele voorzieningen. Ze benadrukken het belang van het voortbestaan van topinstellingen en het ondersteunen van amateurkunst en muziekverenigingen.
“We behouden ons cultureel erfgoed voor toekomstige generaties. Ons culturele geheugen staat onder druk. We investeren in restauratie, verduurzaming en behoud van monumenten, historische gebouwen en archeologische vindplaatsen.”
“We investeren in de culturele en creatieve sector, niet alleen via het Rijk, maar ook via gemeenten en provincies. Cultuurparticipatie, amateurkunst, muziekverenigingen en kleine productiehuizen ondersteunen we extra. We hechten grote waarde aan regionale spreiding van culturele voorzieningen en subsidies.”
De partij erkent meldingen van grensoverschrijdend gedrag in de culturele sector en pleit voor een blijvende preventieve aanpak om sociale veiligheid te waarborgen.
“De afgelopen jaren zijn er veel meldingen geweest van grensoverschrijdend gedrag. Daarom is een blijvende preventieve aanpak nodig.”
Om cultuur betaalbaar en eerlijk te houden, wil GroenLinks-PvdA de bedrijfsmatige doorverkoop van tickets verbieden en variabele ticketprijzen aan banden leggen.
“We verbieden de bedrijfsmatige doorverkoop van tickets en we leggen de variabele ticketprijzen aan banden.”
De SGP ziet cultuur als een waardevolle gave die binnen de kaders van de christelijke traditie richting geeft aan het samenleven en bescherming biedt tegen eenzijdig economisch denken. Zij pleit voor het actief beschermen en bevorderen van de christelijke cultuur en traditie, onder andere via de publieke omroep, integratiebeleid en het onderwijs. De partij verzet zich tegen seculiere en islamitische invloeden die de positie van de christelijke cultuur zouden ondermijnen.
De SGP beschouwt cultuur als een bijzondere gave die het leven verrijkt, mits deze in lijn is met christelijke waarden en Gods wet. De overheid moet zich richten op het beschermen van deze cultuur, onder meer door monumentenzorg en een kwalitatief sterke publieke omroep die de nationale cultuur en geschiedenis centraal stelt.
“Kunst en cultuur zijn bijzondere gaven die binnen de kaders van Gods wet kleur kunnen geven aan het leven en die tegenwicht kunnen bieden tegen een te dominante rol van een financieel-economische kijk op de samenleving.”
“De publieke omroep heeft de taak om tegenwicht te bieden tegen eenzijdige commerciële belangen en om zaken van nationaal belang, waaronder onze cultuur en geschiedenis, een podium te geven.”
“Godslasterlijke taal en zedeloosheid horen er niet thuis.”
De SGP waarschuwt voor het verlies van de christelijke cultuur door de opkomst van seculiere, progressief-liberale en islamitische invloeden. Zij pleit voor het stellen van duidelijke eisen aan nieuwkomers en het versterken van de rol van cultuur en religie in integratie, om zo de nationale samenhang te behouden.
“Ons land heeft christelijke wortels. We moeten ons daarvan bewust zijn en ze niet laten doorsnijden door de seculiere waarden van progressief-liberalen.”
“Aan nieuwkomers mogen stevige eisen worden gesteld, zoals het onderschrijven van onze breed gedeelde, nationale ‘spelregels’ en het spreken van de Nederlandse taal.”
“Als het gaat om cultuur en de publieke omroep dient de overheid zich wel te concentreren op haar kerntaken. Dat betekent bijvoorbeeld extra zorg voor publieke goederen zoals monumenten.”
“Deze ontwikkelingen doen geen recht aan de christelijke cultuur en traditie die nog steeds bepalend zijn voor Nederland.”
“De overheid mag de ogen echter niet sluiten voor de risico’s die kunnen ontstaan voor integratie en radicalisering.”
De SGP vindt dat cultuur en religie een grotere rol moeten spelen bij de toelating en integratie van nieuwkomers, om te voorkomen dat de samenleving uiteenvalt en om de gemeenschapszin te versterken.
“Asiel is in beginsel tijdelijk en bij toelating moeten cultuur en religie een grotere rol gaan spelen. We bouwen immers aan een samenleving die een gemeenschap wil zijn, geen los zand.”
D66 vindt cultuur essentieel voor een vrije, veerkrachtige samenleving en wil kunst en cultuur voor iedereen toegankelijk maken, ook buiten de grote steden. Ze pleiten voor structurele investeringen in de culturele sector, betere bescherming en beloning van kunstenaars, gratis bibliotheekabonnementen voor jongeren, en het behoud van het lage btw-tarief op cultuur. D66 ziet cultuur als een verbindende kracht en economische motor, en wil erfgoed en musea actief ondersteunen.
D66 wil dat kunst en cultuur overal in Nederland beschikbaar zijn, met extra aandacht voor kleine collectieven, nieuwe kunstvormen en een diverse sector. Ze zien cultuur als onmisbaar voor innovatie, verbinding en persoonlijke ontwikkeling, en willen langdurig investeren om zekerheid en ruimte voor creativiteit te bieden.
“D66 kiest voor een bruisende, ondernemende culturele sector. We investeren meer en langdurig. Zo krijgen makers, kunstenaars en instellingen meer zekerheid, minder last van regels en meer ruimte voor creativiteit en vernieuwing.”
“We willen een diverse culturele sector, met meer ruimte voor individuele kunstenaars, kleine collectieven en nieuwe kunstvormen. Cultuur moet overal in Nederland te vinden zijn, ook buiten de grote steden.”
“Kunstenaars kunnen zich in een kwetsbare positie bevinden, met ongezonde machtsverhoudingen. D66 wil een betere beloning en meer toezicht op werkomstandigheden en betere bescherming van auteursrechten.”
“Iedereen heeft het recht op cultuur. Dankzij D66 blijft het lage btw-tarief op cultuur, boeken en sport. Kunst, kennis en beweging mogen nooit een luxe zijn.”
D66 wil dat iedere buurt een volwaardige bibliotheek heeft, die niet alleen boeken aanbiedt maar ook fungeert als ontmoetingsplek en centrum voor digitale en taallessen. Bibliotheekabonnementen blijven gratis tot 18 jaar om cultuurparticipatie voor jongeren te stimuleren.
“D66 wil een volwaardige bibliotheek in iedere buurt. Niet alleen voor boeken, maar ook voor ontmoeting, gezelligheid, taallessen, toegankelijke overheidsinformatie, digitale hulp en projecten voor mensen die laaggeletterd zijn. Zo versterken bibliotheken wijken en dorpen. Bibliotheekabonnementen zijn en blijven gratis tot 18 jaar.”
D66 wil het erfgoed van Nederland beschermen en musea structureel ondersteunen, met speciale aandacht voor het zichtbaar maken van de veelzijdige geschiedenis en cultuur van Nederland.
“D66 wil een nationaal museaal beleid: structurele steun voor musea die de veelzijdige geschiedenis en cultuur van Nederland zichtbaar maken. Zoals het Slavernijmuseum in Amsterdam, het Eise Eisinga Planetarium in Franeker, het Watersnoodmuseum in Ouwerkerk en het Museum Prinsenhof in Delft.”
“Nederland is rijk aan erfgoed. Van monumenten en kunstwerken tot streektalen en tradities: D66 maakt ons erfgoed weerbaar en toekomstbestendig. We geven mensen ruimte om dit zelf te ontdekken en beleven. Door erfgoed actief te gebruiken, houden we de geschiedenis levend.”
D66 wil muziekonderwijs en creatieve centra terugbrengen in de samenleving om culturele ontwikkeling te bevorderen.
“Er zijn steeds minder muziekscholen in Nederland. D66 wil muziekonderwijs terug in de samenleving. Met meer aandacht voor muziek op school, meer muziekscholen, kunsthuizen en creatieve centra.”
Volt ziet kunst en cultuur als essentieel voor een verbonden, diverse en inclusieve samenleving en wil daarom structureel investeren in de sector. Ze pleiten voor meer toegankelijkheid, diversiteit en regionale spreiding van cultuurgelden, en willen dat cultuur een centrale rol krijgt in het onderwijs en het publieke leven. Concrete voorstellen zijn onder andere het verhogen van cultuurbudgetten, het versterken van regionale cultuurhubs, en het waarborgen van een diverse en toegankelijke cultuursector voor iedereen.
Volt wil de afgelopen jaren van bezuinigingen op kunst en cultuur herstellen door structureel meer te investeren, omdat zij cultuur als een noodzaak zien voor samenhang en innovatie in de samenleving. Ze benadrukken dat kunst en cultuur niet alleen voor de elite moeten zijn, maar voor iedereen toegankelijk moeten worden gemaakt.
Volt vindt dat het culturele aanbod een goede afspiegeling moet zijn van de samenleving en wil daarom diversiteit als criterium bij subsidieverlening. Ook willen ze dat cultuur toegankelijk is voor verschillende doelgroepen, met speciale aandacht voor jongeren en regionale spreiding.
“Volt wil dat het culturele aanbod een goede weerspiegeling is van de verhalen en makers in de samenleving en ruimte geeft aan alles dat de sector te bieden heeft. Daarom willen we veel aandacht blijven besteden aan diversiteitscriteria bij subsidieverlening.”
“Kunst en cultuur moet voor iedereen toegankelijk zijn maar ook voor iedereen iets te bieden hebben. We stellen daarom geld beschikbaar voor musea, erfgoedinstellingen en culturele instellingen om te experimenteren met het aantrekken van een breder publiek en jongeren in het bijzonder.”
Volt wil dat cultuur niet alleen in de Randstad floreert, maar ook in de regio’s. Ze pleiten voor structurele financiering van regionale cultuurhubs en proeftuinen, en voor een evenwichtige spreiding van cultuurgelden.
“De cultuurhubs in de regio’s buiten de Randstad krijgen een vaste rol in het voordragen en ondersteunen van aanvragen bij nationale loketten, om hun stem te versterken.”
“De vijftien proeftuinen voor culturele vernieuwing in de regio zijn een succes. Daarom pleit Volt ervoor dat structureel geld beschikbaar wordt gesteld voor talentontwikkeling en vernieuwing in de cultuurregio’s, zodat projecten duurzaam worden verankerd.”
Volt wil cultuureducatie versterken en het behoud van lokale en regionale tradities, talen en ambachten ondersteunen, om zo culturele diversiteit en identiteit te waarborgen binnen een Europese context.
“We willen betere toegang tot cultuureducatie en bibliotheken door de middelen die provincies voor cultuureducatie ontvangen, te verhogen en door de leeftijdsgrens voor een gratis lidmaatschap van de openbare bibliotheek te verhogen.”
“We koesteren plaatselijke/regionale gebruiken, sporten of ambachten en ondersteunen behoud en verspreiding van kennis hierover. We ondersteunen (culturele) uitingen, zoals bijvoorbeeld toneel en locatietheater, in het Fries en in minderheidstalen en dialecten.”
BBB wil cultuurbeleid dat geworteld is in lokale en regionale gemeenschappen, met nadruk op het behoud van streekcultuur, tradities en streektalen. Ze pleiten voor een eerlijkere verdeling van cultuurgeld, structurele steun voor plattelandscultuur en het stimuleren van immaterieel erfgoed. De kern van hun visie is dat cultuur van onderop moet komen en herkenbaar, verbindend en toegankelijk moet zijn voor iedereen, niet alleen voor de Randstad.
BBB vindt dat het cultuurbudget te veel naar de Randstad gaat en wil dat minstens de helft naar initiatieven buiten de grote steden gaat, met nadruk op plattelandscultuur en streektradities. Dit moet de culturele infrastructuur in de regio versterken en lokale initiatieven stimuleren.
“Cultuurbudget voor plattelandscultuur. Minstens 50 procent van het cultuurbudget hoort naar initiatieven buiten de grote steden te gaan, waarbij nadrukkelijk wordt gekeken of de regio’s buiten de Randstad voldoende aandacht krijgen.”
BBB wil structurele steun voor lokale tradities, verenigingen en evenementen die kenmerkend zijn voor de streek, zoals fanfares, bloemencorso’s en carnaval. Hiermee willen ze het culturele erfgoed en de sociale samenhang in regio’s behouden en versterken.
“BBB is voor het verlenen van structurele steun aan streekcultuur zoals fanfares, bloemen en fruitcorso’s, varend erfgoed, trekkertrek en carnaval.”
“We komen op voor lokale tradities en gebruiken, zoals kermissen, schutterijen, trekkertrek, sinterklaasintochten, paasvuren, carbidschieten en jaarmarkten.”
BBB wil het gebruik van streektalen en dialecten stimuleren en beschermen, met extra aandacht voor kwetsbare talen zoals het Limburgs. Ook willen ze beleid voor immaterieel erfgoed, zoals streekmarkten en folkloristische evenementen, stimuleren.
“Behoud en stimuleren streektalen. Fries, streektalen en dialecten klinken ons als muziek in de oren. Het gebruik hiervan dient te worden gestimuleerd.”
“Stimuleren immaterieel erfgoed. Gemeenten en provincies worden gestimuleerd om beleid te maken voor (immaterieel) erfgoed. Zoals streekmarkten en folkloristische evenementen.”
BBB wil de culturele basisinfrastructuur hervormen door minder grootschalige subsidies aan instellingen in de Randstad te geven en meer te investeren in volkscultuur en lokaal erfgoed. Projecten zonder maatschappelijk draagvlak of publiek worden geschrapt.
“In plaats van grootschalige subsidies voor een klein aantal instellingen in de Randstad, kiezen wij voor versterking van regionale initiatieven, volkscultuur en lokaal erfgoed.”
“We schrappen dubbele subsidiëring en projecten die onvoldoende publiek trekken of geen maatschappelijke meerwaarde hebben.”
JA21 benadrukt het belang van het behouden en versterken van de Nederlandse cultuur als leidende cultuur in de samenleving. Ze pleiten voor minder overheidsbemoeienis en subsidies in de cultuursector, herwaardering van Nederlandse tradities, en stellen strikte eisen aan integratie en onderwijs om de Nederlandse normen en waarden te waarborgen. Hun visie is dat cultuur pluriform mag zijn, maar altijd geworteld moet blijven in Nederlandse waarden en tradities.
JA21 vindt dat de Nederlandse cultuur centraal moet staan en dat immigratie, integratie en onderwijs hieraan moeten bijdragen. Ze zien de multiculturele samenleving als problematisch en willen striktere eisen stellen aan wie zich in Nederland vestigt, met nadruk op het omarmen van Nederlandse wetten, normen, waarden en cultuur.
“De Nederlandse cultuur moet de leidende cultuur in onze samenleving zijn en blijven. De multiculturele samenleving, voor zover hij ooit heeft bestaan, functioneert zeer moeizaam. Waar culturen botsen, in de praktijk vaak onze vrije Westerse cultuur en de islamitische cultuur, dan prevaleert de Westerse en is er geen ruimte voor concessies.”
“Wie Nederlander wil worden, moet bereid zijn onze wetten, normen, waarden en cultuur te omarmen. Dat is niet te veel gevraagd, dat is wat JA21 betreft niets minder dan een voorwaarde.”
JA21 wil dat de cultuursector minder afhankelijk wordt van structurele subsidies en meer ruimte biedt aan particulier en commercieel initiatief. Ze vinden dat overheidssteun de sector niet ten goede komt en pleiten voor herwaardering van Nederlandse tradities en cultureel erfgoed.
“Dat de cultuursector minder afhankelijk wordt van structurele subsidies en meer het particulier en commercieel initiatief wordt gestimuleerd.”
“Wat JA21 betreft moet er significant minder overheidsgeld naar de uitvoerende kunsten: subsidie is juist niet goed voor een bloeiende cultuursector.”
JA21 wil een pluriform cultuurklimaat waarin verschillende ideologische invalshoeken een plek krijgen, maar met nadruk op Nederlandse tradities, taal en culturele symbolen. Ze bekritiseren de huidige cultuursector vanwege een vermeende linkse tunnelvisie en het gebrek aan ruimte voor tegengeluiden.
“Een pluriform cultuurklimaat stimuleren waarbij Nederlandse tradities, taal en cultuuruitingen in voldoende mate aan bod komen.”
“De sector kijkt al decennialang vanuit een links ideologische tunnelvisie naar de samenleving. Het tegengeluid krijgt nauwelijks een plek; diegene die een kritisch geluid laat horen, loopt het risico te worden gecanceld.”
“JA21 staat daarentegen voor een pluriforme kunst en cultuursector waarbij juist wel de verschillende ideologische invalshoeken een plek krijgen. En zeker hoort daarbij de herwaardering van Nederlandse tradities, taal en culturele symbolen.”
Het CDA wil waardevolle culturele tradities behouden en breed toegankelijk maken, met extra aandacht voor regionale spreiding en inclusiviteit. Ze pleiten voor een herziening van het rijksgesubsidieerde cultuurbestel, meer middelen naar cultuurregio’s, en ondersteuning van lokale en nationale culturele initiatieven. Het CDA benadrukt het belang van cultuur voor identiteit, saamhorigheid en veerkracht in de samenleving.
Het CDA vindt het belangrijk om culturele tradities te behouden voor huidige en toekomstige generaties, met erkenning van zowel de positieve als de schaduwzijden van het verleden. Ze willen cultuur breed toegankelijk maken, met meer middelen voor regio’s en aandacht voor inclusiviteit, zoals kunst door mensen met een beperking.
“Het CDA wil waardevolle culturele tradities voor nu en latere generaties behouden. Tegelijkertijd beseffen wij dat ons verleden ook een schaduwzijde kent, zoals het slavernijverleden. Het erkennen en doorgeven van die geschiedenis is wezenlijk om onze cultuur volledig te begrijpen.”
“We willen een brede regionale verdeling van aanbod en middelen, een brede toegang tot cultuur, en zowel lokale initiatieven als nationale iconen steunen. We willen dat er meer middelen van de beschikbare cultuurmiddelen naar de cultuurregio’s gaan.”
“Het Rijksgesubsidieerde bestel gaat op de schop. De kleine culturele basisinfrastructuur-instellingen (BIS) en de fondsen worden samengevoegd, met regionale afdelingen. De duur van het cultuurplan brengen we naar acht jaar. In het cultuurplan moet meer aandacht zijn voor kunstuitingen door mensen met een beperking.”
Het CDA wil dat cultuur niet alleen nationaal, maar juist ook regionaal en lokaal wordt ondersteund, zodat cultuur de identiteit van gemeenschappen versterkt en voor iedereen bereikbaar is.
Het CDA erkent dat het Nederlandse verleden ook schaduwkanten kent, zoals het slavernijverleden, en vindt het essentieel om deze geschiedenis te erkennen en door te geven om cultuur volledig te begrijpen.
“Het erkennen en doorgeven van die geschiedenis is wezenlijk om onze cultuur volledig te begrijpen.”
FVD wil de Nederlandse cultuur en tradities centraal stellen en beschermen tegen wat zij zien als bedreigingen van buitenaf, zoals woke-activisme en ideologische beïnvloeding. Ze pleiten voor het actief uitdragen van het nationale erfgoed, het weren van ideologische projecten uit het cultuurbeleid, en het verbieden van subsidies voor organisaties die volgens hen bijdragen aan culturele of morele verwarring bij jongeren. Hun beleid richt zich op het versterken van nationale identiteit en het terugdringen van moderne, in hun ogen schadelijke, culturele invloeden.
FVD vindt dat de Nederlandse en Europese cultuur, geschiedenis en erfgoed actief moeten worden beschermd en uitgedragen, met nadruk op klassieke kunst, muziek en filosofie. Ze willen subsidies richten op behoud en promotie van deze cultuur, niet op modieuze of ideologische projecten.
“Onze geschiedenis, onze kunsten en ons erfgoed vormen de basis van onze nationale identiteit. Forum voor Democratie wil dat deze schatten niet alleen bewaard blijven, maar ook actief worden uitgedragen.”
“Subsidies moeten gericht zijn op het conserveren en restaureren van erfgoed en het uitdragen van onze cultuur, niet op modieuze of ideologische projecten.”
FVD wil een wettelijk verbod op wat zij noemen "transgender-propaganda" en andere ideologische boodschappen in scholen, media en overheidsinstellingen. Ze willen subsidies aan organisaties die deze agenda uitdragen stopzetten en activistische symbolen weren uit de publieke ruimte.
“Dat betekent een wettelijk verbod op transgender-propaganda in scholen en media, maar ook een verbod op hormoonbehandelingen en geslachtsoperaties bij minderjarigen.”
“Ideologisch geladen vlaggen zoals regenboog- en Oekraïnevlaggen horen niet thuis op scholen of bij overheidsinstellingen: de overheid behoort neutraal te zijn.”
“We stoppen subsidies aan organisaties zoals Rutgers, zodat belastinggeld niet langer naar ideologische beïnvloeding gaat.”
FVD wil cultuur- en muziekeducatie een vaste plek geven in het curriculum, zodat alle kinderen toegang krijgen tot kunst en culturele vorming.
“We geven cultuur- en muziekeducatie een vaste plek in het curriculum, zodat alle kinderen toegang krijgen tot kunst en culturele vorming.”
De SP ziet cultuur als een essentieel fundament van beschaving en pleit voor brede toegankelijkheid, eerlijke ondersteuning van kunstenaars en het beschermen van regionale en digitale cultuur. Hun belangrijkste voorstellen zijn investeren in cultuur dichtbij mensen, eerlijke betaling voor kunstenaars, wettelijke bescherming van regionale talen en cultuur, en het tegengaan van commercialisering door grote techbedrijven. De kern van hun visie is dat cultuur verbindt, kritisch moet zijn en voor iedereen toegankelijk moet blijven, ongeacht achtergrond of woonplaats.
De SP wil cultuur voor iedereen bereikbaar maken, met nadruk op spreiding buiten de grote steden en het bestrijden van uitsluiting. Ze zien cultuur als een verbindende kracht en willen investeren in lokale podia, festivals en cultuureducatie, zodat iedereen – ongeacht achtergrond of inkomen – kan deelnemen.
“Kunst en cultuur moeten niet alleen in grote steden te vinden zijn. We investeren in buurthuizen, wijkcentra, poppodia, muziekverenigingen en festivals. Zo blijft cultuur dichtbij en toegankelijk voor iedereen, ook in dorpen en wijken.”
“Cultuur moet divers, kritisch en verbindend zijn. We steunen zowel vernieuwende makers als traditionele kunstvormen. Uitsluiting en discriminatie in de sector bestrijden we en we zorgen ervoor dat ook jongeren, nieuwkomers en mensen met een beperking mee kunnen doen.”
“Kunst en cultuur horen bij de vorming van elk kind. Daarom investeren we in cultuuronderwijs op school, met vakdocenten en samenwerking met culturele instellingen, zodat ieder kind zijn creatieve talenten kan ontwikkelen, ongeacht de portemonnee van de ouders.”
De SP vindt dat kunstenaars niet in armoede mogen leven en pleit voor eerlijke betaling, minimumtarieven en een fonds voor Nederlandse kunstenaars en muzikanten.
“In een beschaafd land leven kunstenaars niet in armoede. We zorgen voor eerlijke betaling in de culturele sector, leggen minimumtarieven vast en investeren in een fonds voor kunstenaars en muzikanten van eigen bodem.”
De partij wil wettelijke bescherming en actieve steun voor regionale talen en cultuur, en benadrukt het belang van digitale kunst en het beschermen van digitaal erfgoed tegen commercialisering door grote techbedrijven.
“De culturele rijkdom van Nederland stopt niet bij de deuren van een museum. Het leeft in de talen van onze regio’s en gemeenschappen, zoals bijvoorbeeld het Fries, Nedersaksisch, Limburgs en Papiaments. Wij kiezen voor actieve steun en wettelijke bescherming, met een passende plek in het onderwijs en bij de publieke omroep.”
“Nieuwe kunstvormen – zoals digitale media, games en online cultuur – krijgen ruimte en steun. Grote techbedrijven mogen cultuur niet reduceren tot ‘content’ voor hun verdienmodel. We beschermen digitaal erfgoed en ondersteunen digitale kunstenaars.”
De VVD ziet cultuur als een belangrijk onderdeel van de Nederlandse identiteit en samenleving, maar wil de culturele sector ondernemender en minder afhankelijk van subsidies maken. Ze pleiten voor minder regeldruk, meer regionale spreiding van cultuurgelden, en het stimuleren van volkscultuur en cultuureducatie. Tegelijkertijd wil de VVD kritisch kijken naar cultuursubsidies en de culturele basisinfrastructuur hervormen.
De VVD wil dat de culturele sector meer eigen inkomsten genereert en minder afhankelijk wordt van overheidssubsidies. Dit moet de sector ondernemender maken en de regeldruk verminderen.
“We kijken kritisch naar het systeem van cultuursubsidies en de cultuurbasisinfrastructuur. We verlengen de subsidietermijn van vier naar acht jaar en verminderen zowel de regeldruk als een deel van de aanvraagkosten. We stimuleren zo veel mogelijk eigen inkomsten in plaats van subsidies. Daarmee maken we de culturele sector minder afhankelijk van overheidssubsidies.”
De VVD vindt dat cultuurgelden eerlijker over het land verdeeld moeten worden en dat volkscultuur een volwaardig onderdeel van het cultuurbeleid moet zijn.
“Een groot deel van de landelijke cultuurgelden wordt enkel in Amsterdam ingezet, en dus veel minder in andere steden en provincies. We houden rekening met regionale spreiding in de verdeling van cultuurgelden.”
“We ondersteunen organisatoren van volkscultuur beter en maken volkscultuur een volwaardig onderdeel van de culturele basisinfrastructuur.”
De VVD wil dat meer kunst uit museumdepots beschikbaar komt voor het publiek door tijdelijke uitleen of verhuur te stimuleren.
“Er liggen te veel kunstobjecten in de depots van musea. We stimuleren tijdelijke uitleen of verhuur van deze kunst, zodat meer mensen ervan kunnen genieten.”
De VVD wil cultuureducatie op scholen bevorderen en ondernemerschap in de culturele sector stimuleren, onder andere door nieuwe verdienmodellen en samenwerking met marktpartijen.
50PLUS vindt dat sport en cultuur essentieel zijn voor het welzijn en de verbinding van mensen, en wil deze voor alle generaties toegankelijk houden. De partij pleit voor het bevorderen van actieve deelname aan cultuur, eerlijke verdeling van culturele subsidies, en culturele vorming voor ouderen. Hun visie is gericht op inclusiviteit, regionale spreiding en levenslang leren, met speciale aandacht voor ouderen.
50PLUS wil dat sport en cultuur toegankelijk blijven voor iedereen, ongeacht leeftijd, inkomen of regio. Ze zien hierin een taak voor de overheid om verbinding en welzijn te bevorderen, met extra aandacht voor senioren door bijvoorbeeld kortingstarieven en aangepaste faciliteiten.
De partij vindt dat culturele subsidies eerlijker over het land verdeeld moeten worden, zodat niet alleen de Randstad of grote steden profiteren, maar ook andere regio’s.
“Culturele subsidies worden meer evenredig verdeeld naar alle regio’s in het land.”
50PLUS ziet blijvende ontwikkeling, waaronder culturele vorming, als essentieel voor ouderen om betrokken te blijven in de samenleving. Ze willen laagdrempelige scholing en lokale leerpunten aanbieden, specifiek gericht op ouderen.
“Een Nationaal Programma Leven Lang Leren, met betaalbare en laagdrempelige scholing, digitale vaardigheidstraining en culturele vorming voor ouderen.”
“Lokale leerpunten in bibliotheken, buurthuizen en seniorenverenigingen waar ouderen terecht kunnen om te oefenen met taal, rekenen en digitale toepassingen.”
DENK pleit voor cultuursensitieve en inclusieve zorg, waarbij rekening wordt gehouden met de culturele achtergronden en wensen van patiënten. Dit wordt als harde eis gesteld binnen het zorgbeleid en zorgopleidingen, met als doel de toegankelijkheid en kwaliteit van zorg voor iedereen te verbeteren. De partij ziet cultuursensitiviteit als essentieel om recht te doen aan de diversiteit van de samenleving.
DENK wil dat zorg in Nederland cultuursensitief en inclusief wordt ingericht, zodat de zorg beter aansluit bij de diverse achtergronden van patiënten. Dit moet niet vrijblijvend zijn, maar een harde eis binnen het wettelijke en aanbestedingsbeleid, en een uitgangspunt in zorgopleidingen. Hiermee wil DENK discriminatie tegengaan en de kwaliteit van zorg verhogen.
“Binnen de wettelijke normen en het aanbestedingsbeleid wordt cultuursensitieve en inclusieve zorg een harde eis.”
“Binnen de zorgopleidingen wordt cultuursensitieve en inclusieve zorg een uitgangspunt voor iedereen.”
“Keuzevrijheid voor de patiënt en cultuursensitieve zorg moeten het uitgangspunt zijn.”
“We richten een Taskforce Inclusieve Zorg op die stimuleert dat zorg cultuursensitief en inclusief is. Hiermee bedoelen wij dat binnen de zorg rekening gehouden dient te worden met de achtergronden en wensen van de patiënten.”
De PVV benadrukt het belang van het beschermen en koesteren van de Nederlandse cultuur, tradities en identiteit, en verzet zich tegen wat zij zien als een "schaamtecultuur" en de invloed van woke- en multiculturele ideologieën. Belangrijke voorstellen zijn het stoppen van excuses voor het verleden, het behouden van nationale tradities en het weren van onderwijs en beleid dat volgens de PVV indruist tegen de Nederlandse cultuur. De partij wil expliciet af van culturele zelfkritiek en pleit voor trots op de Nederlandse cultuur.
De PVV wil dat Nederlanders weer collectief trots zijn op hun geschiedenis en cultuur, en verzet zich tegen wat zij zien als een cultuur van schaamte en het afbreken van nationale tradities. Dit standpunt adresseert het probleem van culturele zelfkritiek en het verlies van nationale identiteit, en pleit voor het actief beschermen van Nederlandse tradities en symbolen.
“Geen misplaatste schaamtecultuur, maar het koesteren van onze tradities, de standbeelden van onze nationale helden en onze feesten als Kerstmis, Sinterklaas mét Zwarte Piet en Pasen.”
“Handen af van onze geschiedenis, cultuur, identiteit, tradities en feesten; linkse haat tegen helden uit onze geschiedenis stoppen”
De PVV is tegen het maken van excuses voor het slavernijverleden en andere historische gebeurtenissen, omdat zij dit zien als onderdeel van een schadelijke schaamtecultuur. Dit standpunt is bedoeld om het zelfvertrouwen en de trots op de Nederlandse cultuur te herstellen.
BVNL benadrukt het belang van het behouden en beschermen van de Nederlandse cultuur en verzet zich tegen cultuurrelativisme en het verdwijnen van nationale waarden. De partij pleit voor het stoppen van immigratie die volgens hen de Nederlandse cultuur bedreigt, en wil dat nieuwkomers zich aanpassen aan de Nederlandse normen en waarden. Concrete voorstellen zijn het beëindigen van asielinstroom en het opzeggen van internationale verdragen die deze instroom mogelijk maken.
BVNL ziet de Nederlandse cultuur als het fundament van de samenleving en stelt dat deze onder druk staat door immigratie en cultuurrelativisme. De partij wil de nationale identiteit beschermen door immigratie te beperken en te eisen dat nieuwkomers zich aanpassen aan de Nederlandse cultuur. Dit standpunt adresseert het probleem van culturele verandering en het verlies van nationale trots.
“De Nederlandse cultuur, met haar waarden van vrijheid, discipline, spaarzaamheid, fatsoen en gemeenschapszin, is het fundament van onze samenleving. Wij verzetten ons tegen cultuurrelativisme, identiteitsdenken en het afbreken van nationale trots.”
“Om de afbraak van Nederland te stoppen moeten we onmiddellijk stoppen met het toelaten van asielzoekers en kansarme migranten en niet accepteren dat onze eigen cultuur verdwijnt ten faveure van culturen en moralen die niet de onze zijn en die onze manier leven en onze waarden bedreigen.”
“Wie Nederland binnenkomt, past zich aan – niet andersom.”
De ChristenUnie benadrukt het belang van cultuur als bindmiddel in de samenleving en ziet culturele instellingen, erfgoed en levensbeschouwelijke vorming als essentieel voor gemeenschapszin en persoonlijke ontwikkeling. Ze pleiten voor het behoud en de versterking van culturele infrastructuur, zoals bibliotheken en monumenten, en willen structurele aandacht voor levensbeschouwelijke vorming op scholen. Hun visie is dat cultuur en zingeving bijdragen aan een rechtvaardige, verbonden en hoopvolle samenleving.
De ChristenUnie vindt dat culturele instellingen, zoals bibliotheken en muziekscholen, een belangrijke rol spelen in de overdracht van cultuur en het versterken van gemeenschapszin. Erfgoed, waaronder monumentale kerkgebouwen, moet behouden blijven als cultureel en beeldbepalend erfgoed.
“culturele instellingen willen we een eerlijker verdeling over het land. Bibliotheken en muziekscholen spelen een belangrijke rol in de overdracht en kennis van cultuur.”
“Het fysieke erfgoed is een culturele drager van de ruimtelijke inrichting van Nederland. De overheid stelt blijvend geld beschikbaar om onderhoud aan Rijksmonumenten te plegen en herbestemming mogelijk te maken. Daarmee blijven ook monumentale kerkgebouwen, cultureel én beeldbepalend erfgoed behouden.”
De partij vindt dat levensbeschouwelijke vorming kinderen helpt hun weg te vinden in vragen over goed leven, geloof en zingeving. Ze willen dat alle scholen hier structureel aandacht aan besteden, omdat dit bijdraagt aan brede persoonsvorming en maatschappelijke samenhang.
“Levensbeschouwelijke vorming helpt hen om daarin hun weg te vinden. De ChristenUnie wil dat alle scholen structureel aandacht besteden aan levensbeschouwelijke vorming.”