Verkiezingsprogramma's 2025 overbezuinig
De PVV wil fors bezuinigen op uitgaven aan asielopvang, ontwikkelingshulp, de Europese Unie, klimaatbeleid, ambtenaren en publieke omroep. Deze besparingen worden ingezet om lasten voor Nederlanders te verlagen, zoals lagere btw op energie en boodschappen, afschaffing van het eigen risico in de zorg, en verlaging van de AOW-leeftijd. De kern van hun visie is: minder geld naar het buitenland en bureaucratie, meer besteedbaar inkomen voor Nederlanders.
Fors bezuinigen op asiel, ontwikkelingshulp, EU en klimaat
De PVV wil miljarden besparen door te stoppen met asielopvang, ontwikkelingshulp, EU-afdrachten, klimaatmaatregelen en het ambtenarenapparaat te verkleinen. Dit geld moet direct ten goede komen aan de koopkracht van Nederlanders. De partij ziet deze uitgaven als verspilling en wil ze drastisch terugdringen.
“We dekken onze voorstellen door elders de uitgaven te beperken. We sluiten onze grenzen voor alle asielzoekers en sturen Oekraïense mannen terug naar Oekraïne. Alleen al dit jaar besteden we € 6 miljard aan de asielopvang en € 3 miljard aan de opvang van Oekraïners.”
“De PVV stopt ook met ontwikkelingshulp. Elk jaar maken we vele miljarden over naar Afrika. Ook willen we miljarden minder afdragen aan de Europese Unie.”
“Verder zetten we het mes in het uitdijende ambtenarenapparaat. Het aantal rijksambtenaren is van 100.000 fte (in 2012) doorgegroeid naar 150.000. Dat kan met zoveel minder.”
“Verder stoppen we met de NPO, met de oneerlijke expatregeling en met de export van uitkeringen en toeslagen.”
“We schrappen alle uitgaven uit het Klimaatfonds.”
“We stoppen met de energietransitie en gaan netcongestie oplossen: geen windturbines, geen zonneparken of andere weersafhankelijke wiebelstroom.”
“SDE++ en andere klimaatsubsidies schrappen”
Besparingen inzetten voor lastenverlichting Nederlanders
De bezuinigingen worden expliciet gebruikt om lasten voor Nederlanders te verlagen, zoals lagere btw, afschaffing eigen risico en verlaging AOW-leeftijd. De PVV presenteert dit als een directe herverdeling van middelen van internationale en bureaucratische doelen naar de portemonnee van de burger.
“De PVV wil de economie weer een boost geven door de lasten van burgers te verlagen. Bijna de helft van wat we met zijn allen verdienen in Nederland wordt door de overheid besteed – alleen vaak aan de verkeerde dingen. Miljarden worden verspild aan zaken waar de Nederlander niets aan heeft en ook helemaal niet om heeft gevraagd.”
“We investeren in de ouderenzorg; daar staat al € 600 miljoen voor gereserveerd. We schaffen de boete op ziek zijn – het eigen risico – helemaal af. Verder komt de tandarts weer terug in het basispakket.”
“De PVV wil daarom de btw op energie verlagen van 21 naar 9%.”
“De PVV wil daarom de btw op boodschappen helemaal schrappen, waardoor de boodschappenkar bijna 10% goedkoper kan worden.”
“We verlagen de AOW-leeftijd naar 65 jaar.”
BBB kiest voor gerichte bezuinigingen op bureaucratie, inefficiënt beleid en uitvoeringskosten, met uitzondering van essentiële publieke sectoren als zorg, onderwijs, veiligheid en wonen. De partij wil een kleinere, doelmatigere overheid en minder geld naar de EU, waarbij besparingen vooral worden gezocht in managementlagen, administratieve lasten en overbodige regels. BBB benadrukt dat deze bezuinigingen bedoeld zijn om ruimte te creëren voor noodzakelijke investeringen en het betaalbaar houden van publieke voorzieningen.
Structurele apparaatskorting en minder bureaucratie overheid
BBB wil fors bezuinigen op het overheidsapparaat door managementlagen, beleidsmedewerkers en externe inhuur terug te dringen, behalve bij uitvoerende diensten. Dit moet leiden tot een efficiëntere overheid en structurele besparingen van honderden miljoenen tot miljarden euro’s.
“BBB stelt een structurele bezuiniging (apparaatskorting) voor op ministeries met uitzondering van Defensie, Infrastructuur en Waterstaat en Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Ook willen wij een structurele apparaatskorting op andere overheidsorganisaties, met uitzondering van uitvoerende diensten zoals, politie, inspecties en uitvoeringsorganisaties.”
“Door het rijk te dwingen tot herprioritering en digitalisering, verbeteren we de uitvoerbaarheid én besparen we structureel honderden miljoenen, zo niet vele miljarden euro’s. Minder regels, meer resultaat.”
Bezuinigen op inefficiënt beleid en uitvoeringskosten
BBB wil financiële middelen anders rangschikken door te bezuinigen op beleid en uitgaven zonder sociaal rendement en op uitvoeringskosten buiten de kernsectoren. Dit moet ruimte scheppen voor investeringen in brede welvaart.
“Te bezuinigen op inefficiënt beleid en uitgaven die geen sociaal rendement opleveren.”
“Te bezuinigen op uitvoeringskosten buiten wonen, veiligheid, zorg en onderwijs.”
Besparen door minder regels en administratieve lasten in de zorg
BBB wil de zorg betaalbaar houden door te besparen op faalkosten, overbodige regels en administratieve lasten, en door digitalisering en standaardisatie. De focus ligt op het schrappen van niet-werkzame zorg en het efficiënter organiseren van zorgprocessen.
“Schrappen overbodige regels. We maken een einde aan dubbele audits en registraties bij zorginstellingen, bijvoorbeeld bij jaarverantwoording en kwaliteitscontrole. Haal de bezem door overbodige regels en indicatieprocedures.”
“Besparing op faalkosten. Maak een faalkosten toets bij nieuwe (ICT)projecten in de zorg. Projecten moeten vooraf inzichtelijk en aannemelijk maken dat ze daadwerkelijk kosten besparen.”
“Minder administratie, meer zorg. BBB wil de administratieve lasten in de zorg drastisch terugdringen. Daarom zetten wij in op verplichte standaardisatie van digitale gegevensuitwisseling tussen zorgaanbieders.”
“Deze hervorming levert bovendien een besparing op, die we inzetten voor het betaalbaar en bereikbaar houden van de zorg in de toekomst.”
Versoberen en hervormen van cultuur- en EU-uitgaven
BBB wil bezuinigen op cultuuruitgaven door subsidies te schrappen voor projecten zonder maatschappelijk draagvlak en pleit voor minder geld naar de EU, met strengere controle op Europese uitgaven.
“De culturele basisinfrastructuur (BIS) wordt hervormd en versoberd. We schrappen dubbele subsidiëring en projecten die onvoldoende publiek trekken of geen maatschappelijke meerwaarde hebben.”
“BBB wil dat Nederland minder geld naar de EU stuurt en eist streng toezicht op Europese uitgaven. Eerst orde op zaken stellen in Brussel, dan pas praten over uitbreiding en verdere integratie. De EU moet zelf het goede voorbeeld geven door te snijden in de eigen organisatie om kosten te besparen.”
“Hand op de knip. Afbouw van bijdragen aan de EU moet worden voortgezet.”
BVNL wil fors bezuinigen op de overheid door het aantal ambtenaren en de overheidsuitgaven drastisch te verminderen, met als doel een kleinere, efficiëntere overheid en lagere belastingen. De partij stelt voor om structureel te snijden in het overheidsapparaat, subsidies en niet-kerntaken te schrappen, en jaarlijks kostenreducties bij overheidsdiensten verplicht te stellen. Deze bezuinigingen zijn bedoeld om lastenverlichting voor burgers en bedrijven mogelijk te maken en de bureaucratie terug te dringen.
Structurele bezuinigingen op overheid en ambtenaren
BVNL pleit voor een ingrijpende verkleining van de overheid door het aantal ambtenaren fors te verminderen, subsidies en niet-kerntaken te schrappen en structurele kostenreducties verplicht te stellen. Dit moet leiden tot lagere overheidsuitgaven, minder bureaucratie en ruimte voor belastingverlaging.
“BVNL stelt zich ten doel om binnen twee regeerperiodes de rijksoverheidsuitgaven met ten minste 35% te verminderen, primair door het schrappen van subsidies, adviesorganen, overheidsreclame, klimaatbeleid, internationale hulp en niet-kerntaken.”
“Iedere overheidsdienst wordt jaarlijks verplicht tot 5% kostenreductie, zonder automatische groei van ambtelijke staf of budgetten.”
“Het overheidsapparaat wordt gesaneerd en 30% van de Rijksambtenaren moet zo spoedig mogelijk afvloeien. Er komt een onmiddellijke aannamestop.”
“De belastingen moeten fors worden verlaagd en er moet substantieel gesneden worden in het overheidsapparaat. Minder ambtenaren, minder regels en lagere belastingen.”
“Er komt een aannamestop voor ambtenaren voor minimaal 1 jaar.”
Schrappen van subsidies en niet-kerntaken
BVNL wil fors bezuinigen door subsidies en overheidsbemoeienis te minimaliseren, zodat alleen kerntaken overblijven. Dit moet leiden tot een efficiëntere overheid en meer ruimte voor individuele vrijheid en ondernemerschap.
“Subsidies worden afgeschaft.”
Strenge controle op overheidsuitgaven en aansprakelijkheid
Om bezuinigingen af te dwingen, wil BVNL politici en ambtenaren persoonlijk verantwoordelijk maken voor overschrijdingen en inefficiëntie, met zware consequenties bij budgetoverschrijding.
“Politici, bestuurders en topambtenaren worden hoofdelijk aansprakelijk bij structurele budgetoverschrijding of inefficiëntie.”
“Budgetoverschrijding van meer dan 10% zonder parlementaire toestemming leidt automatisch tot: terugbetalingsplicht, ontslag uit de functie, uitsluiting van herbenoemingen en opname in een openbaar register.”
Afschaffen van toeslagen en hervormen van uitgaven
BVNL wil het toeslagenstelsel afschaffen en de Belastingdienst beperken tot haar kerntaak, wat leidt tot minder rondpompen van geld en lagere uitvoeringskosten.
“Het toeslagenstelsel afschaffen waardoor de Belastingdienst weer gewoon een organisatie wordt die belastingen int en geen uitkeringsorganisatie meer is.”
Forse bezuinigingen als voorwaarde voor belastingverlaging
BVNL koppelt belastingverlaging expliciet aan het eerst fors snijden in overheidsuitgaven, waarmee bezuinigingen een noodzakelijke voorwaarde zijn voor hun fiscale plannen.
50PLUS wil bezuinigen door verspilling, fraude en ondoelmatigheden in de overheidsuitgaven en belastingfaciliteiten aan te pakken, zonder te snijden in sociale voorzieningen voor ouderen. Ze pleiten voor een breed consolidatiepakket waarbij alle ministeries kritisch worden doorgelicht, met als doel miljarden te besparen op inefficiënties. De partij kiest voor een behoedzaam begrotingsbeleid, maar benadrukt dat gepensioneerden niet onevenredig mogen worden geraakt door bezuinigingen.
Besparen op verspilling, fraude en ondoelmatigheden
50PLUS richt zich op het terugdringen van verspilling en fraude binnen de overheid en het belastingstelsel, in plaats van generieke bezuinigingen op sociale voorzieningen. Ze willen een topteam inzetten om minimaal 10 miljard euro aan inefficiënties op te sporen en 5 miljard te besparen op belastingfaciliteiten. Dit moet leiden tot een efficiëntere overheid zonder dat ouderen de dupe worden.
“Wij pleiten daarom voor een breed consolidatiepakket voor de Rijksbegroting, waarbij alle overheidsuitgaven van alle ministeries onder de loep worden genomen.”
“Een topteam ambtenaren en ondernemers onderzoekt alle overheidsuitgaven van alle ministeries op effectiviteit met als doel ten minste 10 miljard euro aan fraude, verspilling en ondoelmatigheden op te sporen aan de uitgavenkant van de collectieve sector.”
“Besparing van, per saldo, 5 miljard op fraude, verspilling en ondoelmatigheden binnen het woud van belastingfaciliteiten.”
Behoedzaam begrotingsbeleid binnen Europese afspraken
50PLUS wil dat het begrotingsbeleid rekening houdt met de economische cyclus en binnen de Europese begrotingsregels blijft. Ze kiezen voor een zuiniger uitgavenbeleid, maar willen dat gepensioneerden evenredig delen in meevallers en tegenvallers, zodat deze groep niet extra wordt getroffen door bezuinigingen.
“Een behoedzame ontwikkeling van het begrotingstekort binnen de grenzen van de Europese begrotingsafspraken.”
“Een begrotingsbeleid dat rekening houdt met de economische cyclus.”
“Een zuiniger uitgavenbeleid om de ECB te helpen de inflatie zo snel mogelijk onder controle te krijgen.”
“Gepensioneerden delen evenredig mee als er grote meevallers zijn voor de schatkist. In het geval van tegenvallers slaat een evenredig deel van het zuur neer bij gepensioneerden.”
JA21 pleit voor een kleinere, efficiëntere overheid en wil bezuinigen door niet-kernuitgaven te versoberen, subsidies drastisch af te bouwen en de groei van zorguitgaven te beperken. Ze zijn tegen automatische lastenverhogingen bij financiële tegenvallers en willen structurele uitgaven alleen bij structurele dekking. De partij kiest voor begrotingsdiscipline en het terugdringen van overheidsuitgaven, met prioriteit voor lastenverlaging en investeringen met economisch nut.
Structureel bezuinigen op niet-kernuitgaven en subsidies
JA21 wil de collectieve uitgaven beperken door niet-essentiële uitgaven te versoberen of uit te stellen, en door subsidies die markten verstoren of innovatie belemmeren drastisch af te bouwen. Dit moet leiden tot een kleinere overheid en lagere lasten voor burgers en bedrijven.
Groei zorguitgaven beperken
JA21 vindt dat de stijgende zorgkosten onhoudbaar zijn en wil daarom de groei van het zorgbudget beperken. Ze maken de voorgenomen verlaging van het eigen risico ongedaan en willen verspilling in de zorg tegengaan, onder meer door efficiënter gebruik van infrastructuur en medicatie.
EU-begroting en Europese uitgaven verkleinen
JA21 verzet zich tegen een grotere EU-begroting en wil juist bezuinigen op Europese uitgaven, zoals cohesiefondsen en subsidies. Ze vinden dat de EU zich moet beperken tot haar kerntaken en dat het EU-ambtenarenapparaat moet worden teruggedrongen.
Bezuiniging op wetenschappelijk onderwijs terugdraaien
JA21 wil de eerdere bezuiniging op het wetenschappelijk onderwijs van €500 miljoen ongedaan maken, omdat zij het behoud van de kwaliteit van het hoger onderwijs essentieel achten voor de kenniseconomie.
“De bezuiniging op het wetenschappelijk onderwijs van €500 miljoen moet wat JA21 betreft dan ook ongedaan worden gemaakt.”
De Partij voor de Dieren (PvdD) is uitgesproken tegen bezuinigingen op publieke voorzieningen zoals zorg, onderwijs, cultuur en sociale werkvoorzieningen. Zij stellen dat eerdere bezuinigingen de kwaliteit en toegankelijkheid van deze sectoren hebben geschaad en willen deze terugdraaien of voorkomen, met als doel bestaanszekerheid, gelijke kansen en een sterke publieke sector te waarborgen.
Bezuinigingen op publieke sectoren terugdraaien
De PvdD keert zich expliciet tegen eerdere bezuinigingen op onderwijs, cultuur en de publieke omroep, omdat deze volgens hen de toegankelijkheid, kwaliteit en bestaanszekerheid ondermijnen. Zij willen deze bezuinigingen ongedaan maken en extra investeren om publieke voorzieningen voor iedereen toegankelijk te houden.
“De harde bezuinigingen van de afgelopen decennia brengen de bestaanszekerheid en de toegankelijkheid van kunst, cultuur en erfgoed in gevaar.”
“Daarom wordt de bezuiniging op de NPO teruggedraaid.”
“Bezuiniging na bezuiniging op het onderwijs door de vorige kabinetten heeft ertoe geleid dat klassen en scholen steeds groter werden en er minder ruimte beschikbaar is voor specifieke begeleiding.”
Geen bezuinigingen op sociale werkvoorzieningen
De partij benadrukt dat gemeenten voldoende middelen moeten krijgen om sociaal werk te garanderen, zonder te hoeven bezuinigen, zodat mensen met een beperking volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving.
“Gemeenten krijgen voldoende middelen om sociaal werk van goede kwaliteit en continuïteit te kunnen garanderen, zonder te hoeven bezuinigen.”
Kritiek op bezuinigingen in de zorg
PvdD stelt dat bezuinigingen in de zorg vooral mensen met een laag inkomen raken en leiden tot langere wachttijden en slechtere toegankelijkheid. Zij willen essentiële zorg als publieke basisvoorziening organiseren en marktprikkels terugdringen.
“Daardoor verschuift de aandacht van passende zorg naar productie, wat de zorg duurder maakt en leidt tot bezuinigingen. En deze bezuinigingen raken vooral mensen met een laag inkomen of zorgen voor een langere wachttijd.”
Kritiek op bezuinigingen bij rechtsbescherming
De partij waarschuwt dat bezuinigingen op de rechtsstaat de slagkracht van burgers en organisaties verzwakken en de rechtsbescherming van mensen, dieren en natuur ondermijnen.
“terwijl tegelijk hun slagkracht wordt verzwakt door rigoureuze bezuinigingen. Zo wordt de rechtsbescherming van mensen, dieren en natuur doelbewust verzwakt.”
De SP keert zich fel tegen bezuinigingen op publieke voorzieningen en ziet deze als oorzaak van sociale problemen en tekorten, vooral bij gemeenten, brandweer en zorg. Hun belangrijkste voorstellen zijn het terugdraaien van eerdere bezuinigingen, extra investeren in publieke sectoren en het verbieden van private equity die organisaties "kaal bezuinigen". De kern van hun visie is dat publieke voorzieningen niet mogen lijden onder financiële kaalslag en dat investeren in mensen en diensten voorop moet staan.
Bezuinigingen op publieke voorzieningen terugdraaien
De SP stelt dat jarenlange bezuinigingen publieke voorzieningen hebben uitgehold, met name bij gemeenten, brandweer en zorg. Ze willen deze bezuinigingen ongedaan maken en juist extra investeren om tekorten en achterstanden weg te werken. Dit moet leiden tot betere toegankelijkheid en kwaliteit van publieke diensten.
“Na de jarenlange kaalslag krijgen gemeenten weer voldoende geld om te investeren in toegankelijke voorzieningen voor alle inwoners. Er komt een einde aan de tekorten in bijvoorbeeld de jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning, onderhoud van de buurt of hulp aan mensen met schulden. Ook behouden we lokale voorzieningen als bibliotheken, buurthuizen en zwembaden, of brengen ze terug als ze zijn wegbezuinigd.”
“Brandweer is geen bezuinigingspost. De slagkracht van de brandweer in Nederland staat al langere tijd onder druk. Daarom gaan geplande bezuinigingen op de brandweer definitief van tafel en investeren we waar nodig juist in extra personeel en materieel, zodat de brandweer altijd en overal op tijd kan komen.”
“Commerciële bedrijven Private investeerders (private equity) die zorgorganisaties opkopen en kaal bezuinigen terwijl hun aandeelhouders er met de winst vandoor gaan, horen niet thuis in onze gezondheidszorg.”
“In wijken waar gezondheidsproblemen zich opstapelen, investeren we extra in wijkverpleegkundigen, huisartsen, buurtzorg, jeugdgezondheidszorg en jeugdzorg. Zo brengen we de zorg naar de mensen toe en niet andersom.”
Tegen bezuinigingsobsessie en neoliberale kaalslag
De SP verzet zich principieel tegen een "bezuinigingsobsessie" en het idee dat de staatsschuld koste wat kost omlaag moet. Ze vinden dat investeren in mensen en voorzieningen belangrijker is dan het volgen van neoliberale begrotingsregels.
Het CDA kiest niet voor generieke bezuinigingen, maar wil de overheidsfinanciën op orde brengen door het versoberen van regelingen, het schrappen van overbodige regels en het efficiënter maken van het belastingstelsel. De partij zet in op het afbouwen van fiscale uitzonderingen en het verminderen van administratieve lasten, zodat middelen effectiever kunnen worden ingezet en de overheid kleiner en doelmatiger wordt.
Fiscale uitzonderingen en subsidies versoberen
Het CDA wil het belastingstelsel vereenvoudigen door fiscale uitzonderingen en subsidies stapsgewijs af te schaffen of te versoberen. De opbrengsten hiervan worden ingezet voor effectievere fiscale maatregelen of subsidies. Dit is gericht op het verminderen van complexiteit en het verhogen van de doelmatigheid, niet op bezuinigen om het bezuinigen.
“Ons belastingstelsel zit vol met allerlei fiscale uitzonderingsregelingen die het stelsel complexer en minder robuust maken. Deze moeten stapsgewijs worden aangepakt, met als uitgangspunt afschaffing of versobering. We zetten de opbrengst in voor fiscale maatregelen of subsidies die effect hebben.”
Overheid verkleinen door minder regels en lagere uitvoeringslast
Het CDA wil de overheid kleiner maken door het schrappen van overbodige administratieve regels en het verlagen van de uitvoeringslast voor burgers, bedrijven en uitvoerders. Dit moet leiden tot een effectievere en goedkopere overheid, zonder expliciet te spreken van bezuinigingen, maar wel met het oog op kostenbesparing door efficiëntie.
Hypotheekrenteaftrek geleidelijk afbouwen
Het CDA wil de hypotheekrenteaftrek geleidelijk afbouwen over een lange periode. De opbrengsten hiervan worden direct gebruikt om de inkomstenbelasting te verlagen, zodat het geen pure bezuinigingsmaatregel is, maar een verschuiving van middelen met oog voor betaalbaarheid en rechtvaardigheid.
“Daarom bouwen we de hypotheekrenteaftrek geleidelijk af. De opbrengsten gebruiken we een op een om de inkomstenbelasting te verlagen.”
“De geleidelijke afbouw vindt plaats over een lange transitieperiode van dertig jaar, zodat huiseigenaren die met de aftrek rekening hebben gehouden in hun financiële planning, niet in de knel komen.”
FVD wil fors bezuinigen op de overheid door structurele uitgavenkrimp en het volledig schrappen van klimaatbeleid en aanverwante grote projecten. De partij stelt voor om de rijksuitgaven jaarlijks met 3% te laten dalen en miljarden te besparen door te stoppen met klimaat- en immigratiebeleid, met als doel lastenverlichting en een kleinere overheid. Hun visie is dat bezuinigingen vooral moeten komen uit het terugdraaien van ideologisch gedreven uitgaven, niet uit publieke kerntaken.
Jaarlijkse krimp van rijksuitgaven met 3%
FVD pleit voor een structurele bezuiniging door de rijksuitgaven elk jaar verplicht met 3% te laten dalen. Dit moet de overheid kleiner maken en ruimte scheppen voor belastingverlaging, vanuit de overtuiging dat een slanke overheid efficiënter is en burgers meer zeggenschap over hun geld geeft.
“De Rijksoverheidsuitgaven moeten verplicht ieder jaar 3% krimpen, zodat de overheid niet groter maar kleiner wordt.”
Stoppen met klimaatbeleid en grote projecten
De partij wil miljarden bezuinigen door het volledig schrappen van klimaatbeleid, immigratie uit Afrika en het Midden-Oosten, en andere grote projecten. FVD ziet deze uitgaven als niet-essentieel en stelt dat het beëindigen hiervan tientallen tot honderden miljarden euro’s per jaar oplevert, die kunnen worden ingezet voor lastenverlichting en publieke kerntaken.
“Wanneer je stopt met de massale, en alsmaar voortgaande, immigratie uit Afrika en het Midden-Oosten; Wanneer je stopt met de uiterst kostbare en volstrekt zinloze klimaat- en stikstofplannen... Dan hou je jaarlijks ten minste tientallen miljarden over.”
“Aangezien de kosten van dit beleid worden geraamd op circa 1.000 miljard, zou het schrappen hiervan ons een vergelijkbaar bedrag opleveren.”
“We stoppen alle klimaatplannen en de €1.000 miljard die we daarmee besparen (omgerekend €230.000 per huishouden) geven we terug aan de hardwerkende Nederlander in de vorm van lastenverlichting.”
Geen bezuinigingen op publieke kerntaken
FVD benadrukt dat bezuinigingen niet ten koste mogen gaan van publieke kerntaken als veiligheid, woningbouw, infrastructuur, onderwijs, zorg en ouderenzorg. De partij wil juist investeren in deze domeinen en bezuinigen op ideologisch gedreven uitgaven.
“Wij kiezen ervoor, te investeren in gewone, ouderwetse publieke taken: veiligheid, woningbouw, infrastructuur, onderwijs, zorg en voorzieningen voor de oude dag. En ook dat met mate. Want we willen belastingverlaging en verkleining van de overheid.”
NSC wil bezuinigingen vooral realiseren door de overheid zelf efficiënter te maken, ondoelmatige fiscale regelingen te schrappen en bureaucratie te verminderen, maar wijst expliciet bezuinigingen af die de bestaanszekerheid of toegankelijkheid van zorg en sociale zekerheid aantasten. De partij legt prioriteit bij het terugdringen van verspilling en het moderniseren van de begroting, met behoud van investeringen in kwetsbare groepen en essentiële publieke diensten. NSC kiest voor selectieve bezuinigingen die gericht zijn op effectiviteit, zonder dat dit ten koste gaat van de meest kwetsbaren.
Bezuinigen op overheid en bureaucratie, niet op kwetsbaren
NSC wil vooral bezuinigen door het verminderen van het aantal ambtenaren, het terugdringen van externe inhuur en het schrappen van ondoelmatige fiscale regelingen. Tegelijkertijd wordt expliciet gesteld dat bezuinigingen niet mogen leiden tot het uithollen van sociale zekerheid of zorg voor kwetsbare groepen.
“Aan de uitgavenkant kijken we in de eerste plaats naar de uitdijende Rijksoverheid zelf. Het aantal ambtenaren bij departementen wordt verminderd. Ook het aantal voorlichters en woordvoerders gaat verder omlaag. Hierbij worden uitvoerende organisaties en inspecties zoveel mogelijk ontzien.”
“We schrappen en versoberen ondoelmatige fiscale regelingen”
“Ook binnen de sociale zekerheid en zorg kijken we hoe we de stijgende kosten in de hand kunnen houden. Maar we accepteren geen bezuinigingen die de toegankelijkheid en solidariteit van het stelsel uithollen en ten koste gaan van de bestaanszekerheid van kwetsbare mensen.”
Minder prioriteit aan begrotingstekort, focus op investeringen
NSC kiest ervoor om op korte termijn minder prioriteit te geven aan het terugdringen van het begrotingstekort, zodat er ruimte blijft voor noodzakelijke investeringen in sociale zekerheid en gezondheidszorg.
“We geven daarom minder prioriteit aan het terugdringen van het begrotingstekort en accepteren dat het tekort in 2030 ongeveer -2,8% van de economie bedraagt. Hiermee blijven we binnen de Europese kaders en houden we ook de overheidsschuld binnen de perken.”
Bezuinigingen op tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten terugdraaien
NSC wil eerdere bezuinigingen op tegemoetkomingen voor chronisch zieken en gehandicapten ongedaan maken, waarmee ze zich uitspreken tegen bezuinigingen op deze groep.
“De bezuiniging op de tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten maken we ongedaan en we beperken de stapeling van zorgkosten.”
De SGP pleit voor het beperken van overheidsuitgaven door kritisch te kijken naar onnodige uitgaven, vooral in zorg, sociale zekerheid en de overheid zelf. Ze willen een kleinere, efficiëntere overheid, minder subsidies en minder regeldruk, met als doel financiële degelijkheid en het voorkomen van een oplopende staatsschuld. Concrete bezuinigingsmaatregelen worden vooral gezocht in het terugdringen van overheidsbemoeienis en het efficiënter inzetten van belastinggeld.
Groei overheidsuitgaven beperken, vooral bij zorg en overheid
De SGP wil de groei van de overheidsuitgaven beperken, met name nu de defensie-uitgaven stijgen. Ze zijn kritisch op uitgaven aan (onnodige) zorg, sociale zekerheid en de overheid zelf, en pleiten voor een efficiëntere overheid die zich op kerntaken richt. Dit moet bijdragen aan het beteugelen van de overheidsfinanciën en het voorkomen van een te hoge staatsschuld.
“Wij willen dat er goed gekeken wordt hoe de groei van de overheidsuitgaven beperkt kan worden, zeker nu de Defensie-investeringen gaan stijgen. De SGP kijkt daarom kritisch naar de uitgaven aan (onnodige) zorg, sociale zekerheid en de uitgaven bij de overheid zelf.”
“De overheid moet zich richten op haar kerntaken en efficiënt werken.”
Minder subsidies en overheidsbemoeienis
De SGP stelt dat het beteugelen van de overheidsuitgaven betekent dat er gesnoeid moet worden in het woud van regels, subsidies en overheidsbemoeienis. Ze zien een kleinere en daadkrachtige overheid als noodzakelijk om de financiën op orde te houden.
“betekent dit: snoeien in het woud van regels, minder subsidies en minder overheidsbemoeienis. Om de overheidsuitgaven te kunnen beteugelen, is een kleinere en daadkrachtige overheid nodig.”
Strikte naleving begrotingsregels en sparen in goede jaren
De SGP wil dat de begrotingsregels strikt worden nageleefd en dat er in goede jaren wordt gespaard om toekomstige generaties niet met een hoge schuld op te zadelen. Dit is een fundamentele bezuinigingshouding gericht op financiële degelijkheid.
“De hand moet stevig op de knip. In goede jaren wordt gespaard voor magere jaren. Het zou namelijk heel onrechtvaardig zijn om toekomstige generaties met een torenhoge schuld op te zadelen. Dat gaan we dus ook niet doen.”
“De begrotingsregels, zoals de schuldnorm van 60% van het BBP en de tekortnorm van maximaal 3% van het BBP, moeten nageleefd worden zodat het financieel beleid degelijk en houdbaar is.”
De VVD kiest expliciet voor bezuinigen op overheidsuitgaven in plaats van het verhogen van belastingen, met als doel de lasten voor werkenden en ondernemers te beperken. De partij wil vooral besparen door een kleinere en efficiëntere overheid, versobering van het sociale zekerheids- en zorgstelsel, en het beperken van het basispakket in de zorg. Concrete maatregelen zijn onder meer een extra bezuinigingsronde op het overheidsapparaat, strengere selectie van zorg in het basispakket, en het stellen van besparingsdoelen per ministerie.
Minder uitgeven door kleinere en efficiëntere overheid
De VVD wil de overheidsuitgaven beperken door het overheidsapparaat te verkleinen en efficiënter te maken, in plaats van de belastingdruk te verhogen. Dit moet voorkomen dat de rekening bij burgers en ondernemers terechtkomt en de economie onder druk komt te staan.
“Wij kiezen voor investeren in veiligheid, van je eigen straat tot wereldwijd. We maken geld vrij om de economie flink te laten groeien, zodat we ook in de toekomst een welvarend land zijn. Om dat te kunnen betalen, kiest de VVD voor minder uitgeven in plaats van hogere belastingen.”
“Om het huishoudboekje van de overheid op orde te houden, kiest de VVD voor minder uitgeven in plaats van hogere belastingen. Zo leggen we de rekening niet bij hardwerkende Nederlanders of ondernemers neer, maar bij de overheid zelf.”
Extra bezuinigingsronde en besparingsdoelen per ministerie
De VVD stelt een extra bezuinigingsronde voor op het overheidsapparaat, met concrete besparingsdoelen per ministerie en regelmatige verspillingsaudits om onnodige uitgaven en personeel te verminderen.
“Er komt een extra bezuinigingsronde op het overheidsapparaat met concrete besparingsdoelen per ministerie, zodat de norm van maximaal een vierde overhead gehaald wordt. Ministeries gaan regelmatig verspillingsaudits doen, dit kan ook op verzoek van de Tweede Kamer.”
Minder uitgeven aan zorg en sociale zekerheid
De VVD wil bezuinigen op zorg en sociale zekerheid door het basispakket te verkleinen, meer eigen bijdragen te vragen en het stelsel efficiënter te maken. Dit is volgens de partij noodzakelijk vanwege de vergrijzing en om ruimte te maken voor investeringen in veiligheid.
“Dat betekent wel dat we keuzes zullen moeten maken in de zorg en de sociale zekerheid, zoals een kleiner basispakket, meer eigen bijdragen, een efficiënter zorgstelsel en een veel meer activerende sociale zekerheid.”
“De VVD wil het basispakket beperken tot de meest effectieve behandelingen, zodat de patiënt altijd de meest passende zorg krijgt. Om dit te bereiken, toetsen we steviger op wat er in het basispakket komt. Dit leidt tot een kleiner basispakket, maar vooral tot betere zorg.”
De ChristenUnie is kritisch op eerdere bezuinigingen in de publieke sector en wil deze op belangrijke terreinen terugdraaien, met name in het openbaar vervoer en de gehandicaptenzorg. Hun visie is dat bezuinigingen op essentiële voorzieningen de samenleving schaden, en dat investeren in bereikbaarheid en zorg juist nodig is voor een rechtvaardige en solidaire samenleving.
Bezuinigingen op openbaar vervoer terugdraaien
De ChristenUnie vindt dat eerdere bezuinigingen op het openbaar vervoer hebben geleid tot slechtere bereikbaarheid en hogere kosten voor reizigers. Zij willen deze bezuinigingen terugdraaien en extra investeren om het OV toegankelijk en betaalbaar te houden, vooral voor dorpen en buitenwijken.
“We draaien de bezuiniging op het openbaar vervoer terug en stellen in navolging van de Bikker-gelden 300 miljoen euro per jaar beschikbaar voor versterking van het aanbod van busvervoer en goedkopere kaartjes.”
“Er dreigt een kaalslag in het OV: buslijnen verdwijnen, ritten worden steeds duurder.”
Bezuinigingen op gehandicaptenzorg terugdraaien
De partij keert zich expliciet tegen eerdere bezuinigingen op de gehandicaptenzorg en wil investeren in kwaliteit, personeel en toegankelijkheid. Ze zien deze zorg als een basisvoorziening die niet mag worden uitgehold door financiële ingrepen.
“De bezuiniging op de gehandicaptenzorg wordt teruggedraaid. We investeren in de kwaliteit en beschikbaarheid van personeel en voorzieningen in de gehandicaptenzorg en gaan naar een financiering die niet afhankelijk is van het aantal bezette bedden.”
Bezuinigingen op WW-duur terugdraaien
De ChristenUnie wil de duur van de WW (werkloosheidsuitkering) op twee jaar houden en een eerdere bezuiniging op deze voorziening terugdraaien. Zij vinden het belangrijk dat mensen voldoende tijd en zekerheid hebben bij werkloosheid.
“De ChristenUnie draait deze bezuiniging terug en handhaaft de duur van de WW op twee jaar.”
Volt kiest er expliciet voor om niet te bezuinigen op essentiële publieke voorzieningen zoals zorg en onderwijs. In plaats van bezuinigingen stelt Volt voor om de financiering te hervormen via belastingherzieningen en het afschaffen van ondoelmatige regelingen, waarbij de nadruk ligt op het eerlijker belasten van vermogen en vervuiling in plaats van het snijden in publieke uitgaven.
Geen bezuinigingen op zorg en basisvoorzieningen
Volt verwerpt expliciet het idee om te bezuinigen op het basispakket in de zorg of behandelmogelijkheden te schrappen. De partij vindt het onverantwoord om essentiële publieke voorzieningen uit te kleden en kiest voor andere manieren om de zorg betaalbaar te houden.
“Het is onverantwoord om het basispakket uit te kleden of behandelmogelijkheden te schrappen,”
Afschaffen van ondoelmatige fiscale regelingen in plaats van bezuinigen
Volt wil niet bezuinigen door te snijden in publieke uitgaven, maar door het afschaffen van ondoelmatige en ondoeltreffende fiscale regelingen. Dit moet leiden tot een eerlijker en eenvoudiger belastingstelsel, waarbij de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen.
“We schaffen op termijn alle ondoelmatige en ondoeltreffende fiscale regelingen af of fiscale regelingen die niet meer van deze tijd of zeer schadelijk zijn.”
Geen bezuinigingen, maar hervormingen en investeringen
Volt kiest voor hervormingen en investeringen in plaats van bezuinigingen, bijvoorbeeld door structureel te investeren in onderwijs en het sociaal minimum te verhogen. De partij benadrukt het belang van publieke investeringen boven bezuinigingen.
BIJ1 is fel tegen bezuinigingen op publieke voorzieningen en wil eerdere bezuinigingen op essentiële sectoren zoals onderwijs en openbaar vervoer direct terugdraaien. De partij ziet investeren in deze sectoren als noodzakelijk voor een eerlijke, toegankelijke samenleving en wijst bezuinigingen aan als oorzaak van verslechterde kwaliteit en toegankelijkheid. BIJ1 pleit voor structurele investeringen in plaats van bezuinigingen, met als doel publieke diensten te versterken en sociale ongelijkheid te verminderen.
Bezuinigingen op openbaar vervoer en onderwijs direct terugdraaien
BIJ1 stelt dat bezuinigingen op het openbaar vervoer en onderwijs hebben geleid tot verslechtering van deze diensten en wil deze bezuinigingen onmiddellijk ongedaan maken. De partij ziet investeren in deze sectoren als een investering in de toekomst en als essentieel voor gelijke kansen en bereikbaarheid voor iedereen.
Structurele investeringen in plaats van bezuinigingen
BIJ1 verwerpt het idee van bezuinigen op publieke voorzieningen en kiest expliciet voor structurele investeringen. De partij ziet bezuinigingen als schadelijk voor de kwaliteit en toegankelijkheid van essentiële diensten en wil deze trend keren door juist meer middelen beschikbaar te stellen.
“Op dit moment worden kostenbesparingen en financiële belangen boven de zorgbehoefte geplaatst. Dit gaat ten koste van de betaalbare, toegankelijke en gelijkwaardige zorg waar wij allemaal recht op hebben.”
D66 kiest er expliciet voor om niet te bezuinigen op essentiële publieke voorzieningen zoals onderwijs en het sociale vangnet, ondanks budgettaire druk. In plaats van generieke bezuinigingen wil D66 de stijging van zorgkosten beperken en eerdere bezuinigingen op wetenschap terugdraaien, terwijl ze investeren in toekomstbestendige sectoren. De partij benadrukt dat veiligheid en defensie belangrijk zijn, maar niet ten koste mogen gaan van de samenleving.
Geen bezuinigingen op onderwijs en sociaal vangnet
D66 stelt dat investeringen in onderwijs en het sociale vangnet essentieel zijn en dat hier niet op bezuinigd mag worden, zelfs niet onder druk van andere uitgaven zoals defensie. Dit standpunt is een duidelijke keuze tegen bezuinigingen op deze terreinen, met het oog op het beschermen van de samenleving.
“Veiligheid en defensie zijn cruciaal, maar mogen nooit ten koste gaan van de samenleving die we juist willen beschermen. Daarom gaat er geen euro minder naar het onderwijs en het sociale vangnet.”
Eerdere bezuinigingen op wetenschap terugdraaien
D66 wil niet alleen bezuinigingen voorkomen, maar ook eerdere bezuinigingen op wetenschap herstellen. Hiermee onderstrepen ze het belang van investeren in kennis en innovatie voor de toekomst van Nederland.
“Daarom draaien we eerdere bezuinigingen terug én investeren we fors meer.”
Stijging zorgkosten beperken in plaats van bezuinigen
In plaats van harde bezuinigingen op de zorg kiest D66 ervoor om de stijging van de zorgkosten te beperken. Dit betekent dat ze gericht willen sturen op kostenbeheersing zonder te snijden in noodzakelijke zorg.
“We beperken de stijging van de zorgkosten.”
GroenLinks-PvdA verwerpt harde bezuinigingen als oplossing voor begrotingsproblemen en kiest in plaats daarvan voor investeren in de samenleving, gefinancierd door hogere bijdragen van de sterkste schouders. Ze benadrukken het belang van een lange termijn visie en willen niet bezuinigen bij tegenvallers, maar juist investeren in onderwijs, sociale zekerheid en verduurzaming.
Tegen harde bezuinigingen, focus op investeren
GroenLinks-PvdA vindt bezuinigen op korte termijn onverstandig en pleit voor investeringen die de samenleving op lange termijn sterker maken. Ze willen begrotingsruimte creëren door hogere belastingen voor topinkomens, vermogenden en winstgevende bedrijven, en niet door te snijden in publieke voorzieningen.
“Wie denkt dat harde bezuinigingen op de korte termijn verstandig zijn, heeft het mis. Onze verworvenheden zijn juist het beschermen waard.”
“Bij tegenvallers hoeven we niet te bezuinigen. Bij het begrotingsbeleid kijken we vooral naar de lange termijn, niet naar het begrotingssaldo op de korte termijn.”
“We maken ruimte voor de grote uitgaven door een eerlijke bijdrage te vragen aan de topinkomens, vermogenden en meest winstgevende bedrijven.”
DENK is uitgesproken tegen bezuinigingen op sociale zekerheid, zorg en onderwijs en kiest ervoor deze uitgaven altijd te ontzien. In plaats van bezuinigen wil DENK investeren in publieke voorzieningen en bestaanszekerheid, waarbij eventuele tekorten eerst worden opgevangen door doelmatiger overheidsuitgaven en het anders inzetten van bestaande fondsen. Bezuinigingen op kwetsbare sectoren zijn voor DENK dus nadrukkelijk geen optie.
Sociale zekerheid, zorg en onderwijs worden ontzien
DENK stelt expliciet dat bij financiële tekorten niet wordt bezuinigd op sociale zekerheid, zorg en onderwijs. De partij vindt dat deze uitgaven altijd op peil moeten blijven, omdat ze essentieel zijn voor bestaanszekerheid en gelijke kansen. Eventuele besparingen zoekt DENK in doelmatiger overheidsvoering, niet in het snijden in deze basisvoorzieningen.
“Tot slot heeft bij optredende begrotingstekorten het altijd eerst de voorkeur om in te zetten op een doelmatigere overheid, waarbij de uitgaven voor de sociale zekerheid, de zorg en het onderwijs worden ontzien en altijd op peil blijven.”