Verkiezingsprogramma's 2025 over5. De doodstraf invoeren
D66 is uitgesproken tegen de invoering van de doodstraf. In het verkiezingsprogramma wordt nergens gepleit voor de doodstraf; in plaats daarvan benadrukt D66 het belang van mensenrechten, het internationaal recht en het recht op leven. D66 zet in op alternatieve strafmaatregelen en bescherming van fundamentele vrijheden.
Tegen invoering van de doodstraf
D66 verwerpt de doodstraf en kiest voor bescherming van het recht op leven en mensenrechten. Het programma benadrukt expliciet het belang van het internationaal recht en het recht op leven, en pleit voor alternatieve strafmaatregelen en humane behandeling, ook bij zware criminaliteit.
“We leggen de toegang tot abortus en euthanasie expliciet vast in de Grondwet.”
“D66 staat voor een samenleving waarin ieder mens het recht heeft om zelf te beslissen over het begin en het einde van het leven...”
“Als sociaal-liberale partij pleit D66 voor het internationaal recht als richtlijn voor internationaal beleid. We zullen ons altijd uitspreken als het internationaal recht wordt geschonden.”
“Deze misdaden moeten bestraft worden. Wij pleiten voor een onmiddellijk en duurzaam staakt-het-vuren...”
Geen voorstellen voor invoering doodstraf, wel alternatieve strafmaatregelen
D66 noemt nergens de doodstraf als optie en richt zich op alternatieven zoals langere taakstraffen, elektronische detentie en het volledig uitzitten van celstraffen voor zware criminelen. De nadruk ligt op humane, effectieve en proportionele straffen.
“D66 kiest voor slimmer straffen. Korte celstraffen – driekwart van de detenties duurt korter dan drie maanden – maken vaak meer kapot dan de straf rechtvaardigt. Daarom bieden we rechters de mogelijkheid om te kiezen voor langere taakstraffen of elektronische detentie.”
“zodat zwaardere criminelen hun straf volledig uitzitten.”
De SP is tegen de invoering van de doodstraf. In het verkiezingsprogramma wordt nergens gepleit voor het invoeren van de doodstraf; in plaats daarvan benadrukt de partij het belang van mensenrechten, een rechtvaardige rechtsstaat en het voorkomen van klassenjustitie. De SP zet in op humane strafrechtelijke maatregelen, preventie en rehabilitatie, en respect voor internationale verdragen.
Tegen invoering van de doodstraf
De SP verwerpt de doodstraf impliciet door te pleiten voor mensenrechten, een sterke internationale rechtsorde en het naleven van internationale verdragen. De partij richt zich op het verbeteren van het strafrecht en het voorkomen van onrecht, zonder te pleiten voor zwaardere straffen zoals de doodstraf.
“Onze grondwet moet gerespecteerd worden. Bestaand en nieuw beleid moet voldoen aan onze grondwet, daarom moeten rechters hierop kunnen toetsen.”
“Mensenrechtenbeleid. Mensenrechten staan wereldwijd onder druk. ... Nederland en Europa moeten zich vol inzetten voor het beschermen van deze rechten.”
“Het internationaal recht moet de leidraad zijn van ons buitenlandbeleid. Schendingen van het internationaal recht en oorlogsmisdaden moeten altijd worden bestraft, ongeacht wie de pleger ervan is.”
“De rechtsstaat moet iedereen gelijk behandelen in gelijke gevallen. ... Daarom komt er een groot onderzoek naar klassenjustitie en institutionele discriminatie in onze rechtsstaat en opsporing, om zulke verschillen in behandeling tegen te gaan.”
“Een gevangenis moet een plaats zijn waar gewerkt wordt aan een succesvolle reintegratie in de maatschappij. We bestrijden recidive om slachtoffers te voorkomen en te zorgen dat mensen na hun straf weer bij kunnen dragen aan de maatschappij.”
JA21 pleit in haar verkiezingsprogramma niet voor de invoering van de doodstraf. In plaats daarvan zet de partij in op zwaardere straffen voor zware criminelen, zoals levenslange gevangenisstraf, minimumstraffen en het ‘three strikes and you’re out’-principe. De doodstraf wordt nergens genoemd of bepleit; het zwaartepunt ligt op langdurige detentie en strengere handhaving.
Geen invoering van de doodstraf, wel zwaardere straffen
JA21 kiest ervoor om zware criminelen langdurig uit de samenleving te verwijderen via levenslange gevangenisstraf en andere strenge maatregelen, maar noemt of bepleit de doodstraf nergens. De partij richt zich op vergelding en afschrikking door middel van langdurige opsluiting, niet door het invoeren van de doodstraf.
“De mogelijkheid tot opleggen van levenslang na drie ernstige geweldsmisdrijven: het ‘three strikes and you’re out’-principe.”
“Wij pleiten tevens voor strafstapeling: bij meerdere delicten en/ of slachtoffers volgen evenzoveel straffen.”
“JA21 wil zwaardere straffen voor zware criminelen. Wij doen dit omdat zware criminelen een grote belasting vormen voor de samenleving. Zij moeten daarom zo lang mogelijk uit de maatschappij worden verwijderd.”
“De invoering van minimumstraffen voor ernstige gewelds- en zedendelicten...”
Het verkiezingsprogramma van de PVV bevat geen concrete voorstellen of standpunten over het invoeren van de doodstraf. In de relevante fragmenten over strafrecht en veiligheid wordt uitsluitend gepleit voor strengere straffen, levenslang voor bepaalde delicten en het afschaffen van TBS, maar nergens wordt de doodstraf genoemd of bepleit.
Geen voorstel tot invoering van de doodstraf
Hoewel de PVV pleit voor een hardere aanpak van criminaliteit en strengere straffen, wordt de doodstraf niet genoemd als beleidsoptie. Alle voorstellen richten zich op levenslange gevangenisstraf, cumulatieve straffen en het versoberen van het gevangenisregime.
BIJ1 is uitgesproken tegen repressieve en zware straffen en pleit voor een rechtvaardige, humane benadering van strafrecht. Het verkiezingsprogramma bevat geen enkele aanwijzing dat BIJ1 de doodstraf wil invoeren; integendeel, de partij verwerpt hardere straffen als oplossing voor criminaliteit en zet in op sociale investeringen en herstelrecht. De kern van hun visie is dat mensenrechten en zelfbeschikking centraal staan, en dat het strafrecht gericht moet zijn op herstel en preventie, niet op vergelding of doodstraf.
Tegen invoering van de doodstraf
BIJ1 verwerpt repressieve en zware straffen, waaronder impliciet de doodstraf, en kiest voor een humane, op herstel gerichte benadering van het strafrecht. De partij ziet harder straffen niet als effectief en investeert liever in sociale voorzieningen en alternatieven voor detentie.
“Harder straffen is geen succesvolle aanpak om criminaliteit te verminderen, zeker niet onder zulke maatschappelijke omstandigheden.”
“We stoppen met investeren in handhaving, en investeren dat geld in goede collectieve voorzieningen.”
“Ook onderzoeken we de mogelijkheden om herstelrecht toe te passen bij kleine vergrijpen.”
Het CDA is tegen de invoering van de doodstraf. In het verkiezingsprogramma wordt nergens gepleit voor herinvoering of invoering van de doodstraf; het CDA benadrukt juist het belang van de rechtsstaat, menselijke waardigheid en passende, rechtvaardige straffen. Het programma richt zich op strengere aanpak van zware criminaliteit, maar altijd binnen de kaders van de bestaande rechtsorde en zonder de doodstraf te noemen of te bepleiten.
Tegen invoering van de doodstraf
Het CDA onderstreept het belang van de menselijke waardigheid en een rechtvaardige rechtsstaat, waarin straffen proportioneel en humaan zijn. Er wordt nergens gepleit voor de doodstraf; in plaats daarvan ligt de nadruk op alternatieve en strengere straffen binnen het huidige rechtssysteem.
“In een democratische rechtsstaat zijn orde, gerechtigheid en persoonlijke vrijheid fundamentele principes. Burgers moeten erop kunnen rekenen dat iedereen gelijk en rechtvaardig wordt behandeld. Hiermee beschermen we de menselijke waardigheid en doen we recht aan slachtoffers en andere mensen in kwetsbare omstandigheden.”
“We willen dat de rechter meer mogelijkheden krijgt om slimmer te straffen. Wij zien de enkelband als volwaardige straf en introduceren dit als mogelijkheid voor de rechter om het als hoofdstraf op te leggen.”
“We investeren in extra celcapaciteit.”
FVD pleit in haar verkiezingsprogramma niet voor de invoering van de doodstraf. Het programma bevat geen concrete voorstellen of standpunten die betrekking hebben op het herinvoeren of toepassen van de doodstraf in Nederland. In plaats daarvan richt FVD zich op zwaardere straffen, minimumstraffen en het intrekken van nationaliteit bij zware misdrijven.
Zwaardere straffen en uitzetting bij zware misdrijven
FVD wil het strafrecht aanscherpen door zwaardere straffen en uitzetting van criminelen, maar noemt nergens de doodstraf als optie. De partij richt zich op het verhogen van gevangenisstraffen, minimumstraffen en het intrekken van nationaliteit bij dubbele paspoorthouders.
“Zwaardere straffen voor ernstige gewelds- en zedendelicten en recidivisten eerder vastzetten, zodat misdadigers weten dat criminaliteit écht consequenties heeft.”
“We voeren minimumstraffen in voor ernstige gewelds- en zedendelicten, zodat rechters alleen met goede motivatie kunnen afwijken.”
“We ontnemen dubbele paspoorthouders hun Nederlandse nationaliteit bij gewelds- en zedendelicten, zodat Nederland criminelen kan uitzetten.”
GroenLinks-PvdA is ondubbelzinnig tegen de invoering van de doodstraf. Zij benadrukken het belang van een onafhankelijke rechtspraak met door de politiek vastgestelde maximumstraffen, waarbij de doodstraf nergens wordt genoemd of overwogen. Het programma legt de nadruk op herstelgerichte en humane straffen, en op het versterken van de rechtsstaat zonder ruimte voor de doodstraf.
Geen doodstraf, alleen humane straffen
GroenLinks-PvdA verwerpt de doodstraf impliciet door te pleiten voor maximale straffen die door de politiek worden vastgesteld en door te kiezen voor herstelgerichte, humane alternatieven zoals taakstraffen, elektronische detentie en herstelrecht. De partij benadrukt het belang van een onafhankelijke rechtspraak en het vermijden van minimumstraffen of andere politieke inmenging in de strafmaat, zonder enige verwijzing naar de doodstraf als optie.
“Rechters moeten vrijheid hebben bij het bepalen van de strafmaat. Daarbij stelt de politiek de maximumstraf vast.”
“We gaan bij kortdurende gevangenisstraffen waar mogelijk gebruikmaken van taakstraffen, elektronische detentie (enkelbanden) en andere herstelgerichte interventies.”
“Met herstelrecht kunnen slachtoffer en dader onder professionele begeleiding werken aan het herstellen van de materiële of immateriële schade die het slachtoffer van een misdrijf is aangedaan.”
NSC pleit nergens in haar verkiezingsprogramma voor het invoeren van de doodstraf. Integendeel, het programma benadrukt het belang van een democratische rechtsstaat, maatwerk in straffen, en het respecteren van grondrechten. Er worden geen voorstellen gedaan die de invoering van de doodstraf ondersteunen of suggereren.
Geen invoering van de doodstraf, nadruk op rechtsstaat en maatwerk
NSC kiest voor een strafrecht dat gericht is op vergelding, resocialisatie en maatwerk, waarbij de rechter bepaalt welke straf passend is. Het programma onderstreept het belang van grondrechten en een goed functionerende rechtsstaat, zonder enige verwijzing naar of pleidooi voor de doodstraf.
“In een democratische rechtsstaat bepaalt in beginsel alleen de rechter welke straf passend is en het beste effect heeft op de dader en de samenleving.”
“Uiteraard verliezen we de grondrechten van mensen hierbij niet uit het oog.”
“We werken aan een wetsvoorstel dat de strafrechter meer mogelijkheden tot maatwerk biedt, zoals hogere taakstraffen en de mogelijkheid tot elektronische thuisdetentie in plaats van gevangenisstraf.”
De Partij voor de Dieren (PvdD) is ondubbelzinnig tegen de invoering van de doodstraf. In het verkiezingsprogramma wordt nergens gepleit voor de doodstraf; het programma benadrukt juist het belang van een rechtvaardige samenleving, preventie, herstel en het voorkomen van onmenselijke straffen. De PvdD zet in op alternatieve straffen, versterking van reclassering en het tegengaan van recidive, en verwerpt zware repressieve maatregelen zoals de doodstraf.
Tegen invoering van de doodstraf
De PvdD verwerpt de doodstraf en kiest voor een humane, op herstel en preventie gerichte strafrechtelijke benadering. Het programma benadrukt het belang van niet-vrijheidsbenemende straffen, het voorkomen van recidive en het waarborgen van mensenrechten, waarmee de doodstraf expliciet wordt uitgesloten als optie.
“We hervormen het strafrecht met het oog op herstel en preventie. Korte gevangenisstraffen worden ontmoedigd, omdat ze leiden tot meer recidive.”
“Niet-vrijheidsbenemende straffen zoals taakstraffen en elektronische detentie worden uitgebreid en beter benut.”
“De samenleving waarin veiligheid hand in hand gaat met rechtvaardigheid.”
Volt is uitgesproken tegen de invoering van de doodstraf. Het verkiezingsprogramma benadrukt het belang van mensenrechten, het respecteren van fundamentele rechten van gedetineerden en het afwijzen van onnodig lijden, waarbij alternatieve straffen en re-integratie centraal staan. Er wordt nergens gepleit voor de doodstraf; Volt kiest juist voor humane en rechtvaardige strafsystemen.
Tegen invoering van de doodstraf
Volt verwerpt de doodstraf expliciet en kiest voor een strafrecht dat gericht is op mensenrechten, re-integratie en het voorkomen van onnodig lijden. Het programma benadrukt het belang van alternatieve straffen, respect voor de rechten van gedetineerden en het voorkomen van onmenselijke bestraffing. Dit sluit de doodstraf uit als optie.
“We investeren in kleinschalige detentieopvang, alternatieve straffen en maatregelen die de rechten van gedetineerden respecteren en hun kans op succesvolle reïntegratie in de samenleving vergroten, zoals bijvoorbeeld in Noorwegen.”
“Het internationaal recht moet worden ingezet om mensenrechten en menselijke waardigheid te verdedigen.”
“Geweld, het voorkomen van onnodig lijden en het stoppen van genocide. Ook Nederland moet verantwoordelijkheid nemen.”
De SGP staat open voor het invoeren van de doodstraf bij levensdelicten, waaronder terroristische misdrijven, en ziet dit als een rechtvaardige straf in bepaalde gevallen. Daarnaast wil de partij dat Nederland verdachten van ernstige misdrijven kan uitleveren aan landen met de doodstraf, mits deze landen een goed functionerende rechtsstaat hebben. De SGP koppelt haar standpunt aan het belang van rechtvaardigheid en het beschermen van de samenleving tegen ernstig kwaad.
Doodstraf mogelijk maken bij levensdelicten
De SGP vindt dat de doodstraf een rechtvaardige straf kan zijn voor de zwaarste misdrijven, zoals moord en terrorisme. Dit standpunt is gebaseerd op het idee dat de overheid het kwaad streng moet straffen om de samenleving te beschermen en recht te doen aan slachtoffers. De partij noemt expliciet de mogelijkheid om de doodstraf in te voeren voor levensdelicten en terroristische misdrijven.
“De doodstraf kan voor levensdelicten, waaronder terroristische misdrijven, een rechtvaardige straf zijn.”
Uitlevering aan landen met doodstraf toestaan
De SGP wil dat Nederland verdachten van ernstige misdrijven kan uitleveren aan landen waar de doodstraf geldt, mits deze landen een goed functionerende rechtsstaat hebben. Hiermee erkent de partij de mogelijkheid van de doodstraf in het internationale rechtssysteem, zolang rechtsstatelijkheid is gewaarborgd.
“Verdachten van ernstige misdrijven als terrorisme of moord moeten daarom ook uitgeleverd kunnen worden aan landen die de doodstraf kennen, mits er sprake is van een goed functionerende rechtsstaat.”
De VVD pleit nergens in haar verkiezingsprogramma voor het invoeren van de doodstraf. Integendeel, het programma richt zich op strengere straffen, minimumstraffen en levenslang toezicht voor zware misdrijven, maar noemt de doodstraf niet als optie. De kern van hun visie is het versterken van de rechtsstaat met harde, maar humane straffen binnen het bestaande juridische kader.
Strengere straffen en levenslang toezicht als alternatief
De VVD wil zware misdrijven streng bestraffen en levenslang toezicht mogelijk maken, maar blijft binnen de grenzen van het bestaande strafrecht zonder de doodstraf te overwegen.
“De komende jaren komen een aantal gedetineerden vrij die voor terroristische misdrijven zijn veroordeeld. Als in deze gevallen geen maatregelen zijn opgelegd op grond van de Wet langdurig toezicht, dan moet de rechter hier alsnog naar kijken. Op deze manier kunnen terroristen indien nodig levenslang toezicht krijgen.”
“In lijn met landen om ons heen zoals Duitsland, zijn wij voorstander van minimumstraffen voor recidivisten.”
De ChristenUnie is principieel tegen de doodstraf, zowel in Nederland als internationaal. Zij pleiten voor het afschaffen en veroordelen van de doodstraf wereldwijd, met bijzondere aandacht voor landen waar deze wordt toegepast op gronden als blasfemie en afvalligheid. Hun visie is geworteld in de beschermwaardigheid van het menselijk leven en het bevorderen van mensenrechten.
Tegen invoering en toepassing van de doodstraf
De ChristenUnie verzet zich tegen de doodstraf en zet zich actief in voor de afschaffing ervan, zowel nationaal als internationaal. Dit standpunt is gebaseerd op hun fundamentele overtuiging dat elk mensenleven beschermwaardig is en dat de doodstraf in strijd is met mensenrechten en gerechtigheid.
“kanalen om de doodstraf op blasfemie en afvalligheid te veroordelen en af te schaffen.”
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma
Niet expliciet genoemd in verkiezingsprogramma