Verkiezingsprogramma's 2025 over3. Hate crimes (haatmisdrijven) zwaarder straffen.
De SGP wil haatmisdrijven, en dan met name antisemitisme, zwaarder en strenger bestraffen door middel van hogere straffen, een zero-tolerancebeleid, en aparte strafbaarstellingen. De partij pleit voor prioritaire opsporing, vervolging en registratie van antisemitische incidenten, en wil dat antisemitisme expliciet als verzwarende omstandigheid wordt meegenomen in het strafrecht. De kern van hun visie is dat haatmisdrijven, vooral tegen Joodse Nederlanders, een ernstige bedreiging vormen voor de samenleving en daarom stevig moeten worden aangepakt.
Zwaardere straffen en zero-tolerance voor antisemitisme
De SGP beschouwt antisemitisme als een bijzonder ernstige vorm van haatmisdrijf en wil dit zwaarder straffen dan nu het geval is. Dit moet onder meer door een aparte strafbaarstelling, een zero-tolerancebeleid, en prioriteit bij opsporing en vervolging. De partij ziet antisemitisme als een fundamentele bedreiging voor de samenleving en wil dat daders stevig worden aangepakt.
“Antisemitisme verdient een aparte strafbaarstelling in het Wetboek van Strafrecht op basis van de IHRA-definitie.”
“Er komt een zero-tolerancebeleid voor antisemitische incidenten, met een speciale eenheid bij Politie en OM voor opsporing en vervolging, waarbij antisemitisme een aparte aangifte-categorie wordt. Incidenten worden verplicht geregistreerd volgens de IHRA-definitie en rechtszaken moeten vaker leiden tot een veroordeling, zodat een stevige en prioritaire aanpak gegarandeerd is.”
“Er moet meer gebruik worden gemaakt van de mogelijkheid tot oplegging van bijzondere voorwaarden bij straftoemeting bij antisemitische delicten. Zo moet meer worden ingezet worden op een verplicht bezoek aan een van de herinneringscentra.”
“Organisaties die zich schuldig maken aan antisemitisme volgens de IHRA-definitie worden verboden en ontbonden.”
“De SGP steunt het verbod op het verheerlijken van terreur en haatzaaien.”
Zwaardere straffen voor seksuele intimidatie en digitale delicten
Hoewel niet expliciet als "hate crimes" benoemd, wil de SGP zwaardere straffen voor seksuele intimidatie en vergelijkbare (digitale) delicten, wat in sommige gevallen onder hate crimes kan vallen.
“Er komen zwaardere straffen voor seksuele intimidatie en vergelijkbare (digitale) delicten.”
Stevige straffen voor haatzaaien, terreurverheerlijking en antisemitische organisaties
De SGP wil dat haatzaaien, het verheerlijken van terreur en het ontkennen van het bestaansrecht van Israël strafbaar worden, met stevige straffen voor daders en het verbieden van organisaties die zich hieraan schuldig maken.
“De SGP wil dat naast de strafbaarstelling van terreurverheerlijking ook het ontkennen van het bestaansrecht van de Joodse staat Israël strafbaar wordt.”
“Demonstraties waarbij sprake is van antisemitische leuzen zoals ‘From the river to the sea…’ of waarbij vlaggen worden vertoond van terroristische of antisemitische organisaties worden verboden en ontbonden. De organisatoren van dergelijke demonstraties moeten worden vervolgd.”
“Het gebruik van vlaggen van terroristische organisaties wordt strafbaar. Demonstraties die deze vlaggen gebruiken worden verboden en ontbonden. Daders dienen stevig gestraft te worden.”
DENK wil hate crimes (haatmisdrijven), waaronder discriminatie en racisme, aanzienlijk zwaarder straffen. Ze pleiten voor hogere boetes en celstraffen voor discriminatiedelicten, het ontslaan van discriminerende ambtenaren, en het invoeren van een racismeregister. Hun visie is dat strengere straffen noodzakelijk zijn om gelijke kansen te waarborgen en discriminatie structureel uit te bannen.
Zwaardere straffen voor discriminatie en haatmisdrijven
DENK stelt voor om de straffen voor discriminatie en racistische misdrijven fors te verhogen, omdat zij vinden dat de huidige straffen onvoldoende afschrikken en geen recht doen aan de ernst van hate crimes. Dit moet bijdragen aan het uitbannen van discriminatie en het beschermen van minderheden.
“Zwaardere straffen tegen discriminatie. De boetes en celstraffen voor discriminatiedelicten gaan flink omhoog.”
“Beroepsmatige discriminatie door ambtenaren moet zwaarder worden bestraft en risicomodellen met afkomstgerelateerde gegevens worden verboden.”
“Voor woningmarktdiscriminatie komen zwaardere straffen en boetes.”
Ontslag en beroepsverboden voor discriminerende ambtenaren
DENK wil dat ambtenaren die zich schuldig maken aan discriminatie of haatmisdrijven direct worden ontslagen en dat beroepsmatige discriminatie door ambtenaren zwaarder wordt bestraft. Hiermee willen ze een krachtig signaal afgeven dat discriminatie binnen de overheid onacceptabel is.
Racismeregister en beroepsverbod
Om recidive te voorkomen en de ernst van hate crimes te onderstrepen, wil DENK een racismeregister invoeren. Personen die veroordeeld zijn voor racistische of discriminerende daden mogen vijf jaar lang niet in overheidsdienst treden.
“Een Racismeregister. Personen die onherroepelijk veroordeeld zijn voor racistische of discriminerende daden komen in een register en mogen vijf jaar lang niet in overheidsdienst treden.”
De Partij voor de Dieren (PvdD) pleit niet expliciet voor het zwaarder straffen van hate crimes (haatmisdrijven), maar richt zich vooral op preventie, betere registratie, laagdrempelige aangifte en het bestrijden van discriminatie en geweld tegen minderheden. Het programma legt de nadruk op bewustwording, ondersteuning van slachtoffers, en versterking van opsporing en begeleiding, in plaats van op strafverzwaring.
Verbeteren aangifte, registratie en opsporing van haatmisdrijven
De PvdD wil dat slachtoffers van discriminatie en geweld makkelijker aangifte kunnen doen en dat meldingen beter worden geanalyseerd. De partij zet in op meer discriminatierechercheurs en betere training van politie en justitie om haatmisdrijven effectief te bestrijden, maar noemt geen strafverzwaring.
“Meldingen van discriminatie en geweld worden centraal geanalyseerd. We zorgen ervoor dat aangifte doen bij alle vormen van discriminatie laagdrempeliger wordt en aangifte doen toegankelijker wordt voor slachtoffers.”
“Er komen voldoende discriminatierechercheurs. Op politieacademies en in bijscholing voor agenten worden empathie en effectieve aanpak van discriminatie een verplicht en herkenbaar onderdeel van het curriculum.”
“De capaciteit van Roze in Blauw wordt uitgebreid en discriminatiebestrijding wordt een verplicht onderdeel van het politieonderwijs. Er komen meer discriminatierechercheurs en er worden prestatieafspraken gemaakt tussen kabinet, politie en gemeenten over de aanpak van LHBTIQA+-geweld.”
Strafbaarstelling en uitbreiding discriminatiegronden
De partij wil discriminatie op meer gronden strafbaar stellen, zoals groepsbelediging op basis van genderidentiteit, maar spreekt zich niet uit over zwaardere straffen voor hate crimes.
“We maken groepsbelediging op grond van genderidentiteit, genderexpressie en geslachtskenmerken strafbaar.”
Preventie en bewustwording in plaats van strafverzwaring
De PvdD legt de nadruk op preventie, bewustwording en ondersteuning van slachtoffers, in plaats van het verhogen van straffen voor haatmisdrijven.
“Het voorkomen van criminaliteit wordt een prioriteit. Er wordt daarom geïnvesteerd in kansengelijkheid en aandacht voor de oorzaken van criminaliteit.”
“Hiervoor is een cultuuromslag nodig waarbij we ons richten op voorlichting, bewustwording en preventie. Slachtoffers worden goed opgevangen en begeleid bij een eventuele aangifte en de nasleep van grensoverschrijdende gebeurtenissen.”
BBB benoemt haatmisdrijven niet expliciet als aparte categorie, maar pleit voor het zwaarder straffen van ernstige geweldsdelicten, waaronder geweld tegen specifieke groepen zoals Joden, vrouwen en hulpverleners. De partij wil minimumstraffen invoeren, taakstraffen uitsluiten bij ernstige misdrijven en benadrukt het belang van onvoorwaardelijke gevangenisstraffen bij geweld tegen kwetsbare groepen. Specifiek beleid voor hate crimes als aparte strafverzwarende factor wordt niet genoemd, maar er is wel aandacht voor bescherming van slachtoffers van antisemitisme en geweld tegen vrouwen.
Zwaarder straffen van ernstige geweldsdelicten
BBB wil dat ernstige gewelds- en levensdelicten, waaronder geweld tegen specifieke groepen, zwaarder worden bestraft. Dit wordt gemotiveerd door de wens om de afschrikwekkende werking van straffen te herstellen en slachtoffers beter te beschermen. Hoewel hate crimes niet expliciet als aparte categorie worden benoemd, vallen geweld tegen Joden, vrouwen en hulpverleners hieronder volgens de context van het programma.
“Ernstige gewelds en levensdelicten, terreur en georganiseerde (drugs)criminaliteit en zedenmisdrijven willen we zwaarder bestraffen. Dat is ook van toepassing op geweld tegen politieagenten, boa’s, brandweerlieden en zorgpersoneel.”
“Bij ernstige misdrijven voeren we minimumstraffen in en sluiten we taakstraffen uit.”
“Voor geweld tegen hulpverleners zoals brandweer, politie en zorgpersoneel is wat ons betreft altijd vervolging en een onvoorwaardelijke gevangenisstraf op zijn plaats.”
Onvoorwaardelijke bescherming van Joodse gemeenschap en vrouwen
BBB benoemt expliciet de bescherming van Joodse Nederlanders en vrouwen tegen intimidatie, bedreiging en geweld, en koppelt dit aan de noodzaak van stevige handhaving en straffen. Dit wordt niet direct vertaald naar een aparte strafverzwaring voor hate crimes, maar de urgentie en prioriteit zijn duidelijk.
“Het beschermen van Joodse Nederlanders is urgenter dan ooit. Antisemitisme neemt in alarmerend tempo toe. Intimidatie, bedreiging en zelfs geweld tegen Joden zijn helaas weer realiteit geworden. BBB staat voor onze Joodse gemeenschap en vindt dat deze onvoorwaardelijk beschermd moet worden.”
“Femicide (het doden van vrouwen omdat ze vrouw zijn) is een groeiend probleem. Dat kunnen, willen en mogen we niet negeren.”
De PVV wil strenger straffen bij gewelds- en zedenmisdrijven, maar noemt hate crimes (haatmisdrijven) niet expliciet als aparte categorie. Hun focus ligt op het verhogen van straffen voor geweld, antisemitisme en het strafbaar stellen van bepaalde leuzen, met een nadruk op harde aanpak en cumulatie van straffen. Concrete voorstellen zijn onder meer het zwaarder straffen van geweldplegers, het strafbaar stellen van antisemitische leuzen, en het invoeren van een digitale schandpaal.
Strenger straffen bij gewelds- en zedenmisdrijven
De PVV pleit voor strengere straffen bij gewelds- en zedenmisdrijven, wat in de praktijk ook hate crimes kan omvatten, maar noemt haatmisdrijven niet expliciet. De partij wil cumulatieve straffen, afschaffing van taakstraffen en TBS, en een harde aanpak van antisemitisme.
Digitale schandpaal voor daders van gewelds- en zedenmisdrijven
De partij stelt voor om daders van gewelds- en zedenmisdrijven publiekelijk te maken via een digitale schandpaal, wat als extra afschrikmiddel moet dienen. Dit voorstel geldt niet exclusief voor hate crimes, maar kan deze wel omvatten.
“Digitale schandpaal voor daders van gewelds- en zedenmisdrijven”
De SP benoemt in haar verkiezingsprogramma het belang van het hard aanpakken van discriminatie, geweld tegen minderheden en specifieke vormen van gendergerelateerd geweld, maar doet geen expliciet voorstel om hate crimes (haatmisdrijven) als aparte categorie zwaarder te straffen. De nadruk ligt op het bestrijden van discriminatie en geweld, het ondersteunen van slachtoffers en het aanpakken van institutionele ongelijkheid, zonder concrete voorstellen voor strengere straffen specifiek voor haatmisdrijven. De partij richt zich vooral op preventie, gelijke behandeling en het aanpakken van grondoorzaken.
Harder optreden tegen discriminatie en geweld tegen minderheden
De SP wil discriminatie en geweld tegen minderheden krachtig bestrijden, maar noemt geen aparte of zwaardere straffen voor hate crimes. De partij pleit voor hard optreden tegen discriminatie en gendergerelateerd geweld, en voor het strafbaar stellen van psychische en emotionele mishandeling, maar zonder expliciet onderscheid te maken voor haatmotieven in de strafmaat. De focus ligt op preventie, bescherming van slachtoffers en het aanpakken van structurele oorzaken.
“De overheid behandelt mensen gelijk. Discriminatie op grond van op basis van klasse, kleur, gender, religie, seksuele voorkeur, leeftijd, beperking of wat dan ook pakken wij hard aan.”
“We beschermen de rechten van vrouwen. Seksueel geweld en intimidatie worden niet getolereerd. Iedereen moet zich in Nederland veilig kunnen voelen op straat, op de werkvloer en in de privésfeer. Seksuele intimidatie, machtsmisbruik en uitbuiting zijn onacceptabel.”
“Eerwraak, huwelijksdwang, genitale verminking en hiertoe oproepen worden hard aangepakt.”
“Ook psychische en emotionele mishandeling wordt strafbaar, slachtoffers krijgen vroeg hulp en veilige opvang.”
Onderzoek naar klassenjustitie en institutionele discriminatie
De SP erkent dat mensen met een migratieachtergrond of lager inkomen vaker zwaarder worden gestraft en wil institutionele discriminatie in de rechtsstaat tegengaan. Dit standpunt adresseert ongelijke behandeling in het strafrecht, maar bevat geen voorstel om hate crimes zwaarder te straffen; het richt zich juist op het voorkomen van ongelijke straffen.
“Mensen en groepen zonder academische opleiding, een lager inkomen en een migratieachtergrond krijgen te maken met meer inzet van opsporing en zwaardere straffen. Daarom komt er een groot onderzoek naar klassenjustitie en institutionele discriminatie in onze rechtsstaat en opsporing, om zulke verschillen in behandeling tegen te gaan.”
Het CDA benoemt het belang van een harde aanpak van discriminatie, geweld en intimidatie, maar doet geen expliciet voorstel om hate crimes (haatmisdrijven) zwaarder te straffen dan andere delicten. De partij zet vooral in op preventie, bewustwording, bescherming van slachtoffers en het bestrijden van discriminatie en geweld in brede zin. Concrete voorstellen over het verhogen van straffen specifiek voor haatmisdrijven ontbreken.
Strenge aanpak van discriminatie en geweld
Het CDA wil discriminatie, geweld en intimidatie streng aanpakken, met aandacht voor slachtoffers en bewustwording, maar noemt geen specifieke strafverzwaring voor haatmisdrijven. De partij richt zich op het tegengaan van discriminatie en het beschermen van kwetsbare groepen, zonder expliciet te pleiten voor zwaardere straffen bij hate crimes.
“We treden hard op tegen elke vorm van discriminatie en stereotypering, onder meer van moslims. We zetten in op een stevige aanpak van discriminatie, zoals leeftijdsdiscriminatie van ouderen, migrantenkinderen die geen stageplaats kunnen krijgen, of discriminatie op basis van gender, religie, seksuele geaardheid of achternaam.”
“We treden streng op tegen elke vorm van geweld en intimidatie.”
“Er worden, in samenspraak met maatschappelijke organisaties, maatregelen genomen om de openbare en online ruimte veiliger te maken voor iedereen die onveiligheid ervaart, zoals vrouwen en LHBTQIA+’ers zodat zij zonder angst zichzelf kunnen zijn.”
Geen expliciete strafverzwaring voor haatmisdrijven
Hoewel het CDA inzet op een harde aanpak van discriminatie en geweld, ontbreekt een concreet voorstel om hate crimes zwaarder te straffen dan andere delicten. De partij noemt wel het herijken van de strafmaat in algemene zin, maar zonder specifieke verwijzing naar haatmisdrijven.
“het herijken van de strafmaat, beter monitoren van femicide, bescherming en versterken van de opvang, maar ook het voeren van gesprekken aan de keukentafel, op de werkplek en binnen verenigingen.”
FVD benoemt nergens expliciet het zwaarder straffen van hate crimes (haatmisdrijven) als aparte categorie of beleidsdoel. Hun programma richt zich op het zwaarder straffen van gewelds- en zedendelicten in het algemeen, met voorstellen voor minimumstraffen en strengere aanpak van recidivisten, maar noemt haatmotieven of hate crimes niet als aparte strafverzwarende omstandigheid.
Zwaardere straffen voor gewelds- en zedendelicten
FVD wil in het algemeen zwaardere straffen invoeren voor ernstige gewelds- en zedendelicten, maar maakt geen onderscheid of aparte vermelding voor hate crimes. Het voorstel is gericht op het verhogen van de strafmaat en het invoeren van minimumstraffen, zonder specifieke aandacht voor haatmotieven.
“Zwaardere straffen voor ernstige gewelds- en zedendelicten en recidivisten eerder vastzetten, zodat misdadigers weten dat criminaliteit écht consequenties heeft.”
“We voeren minimumstraffen in voor ernstige gewelds- en zedendelicten, zodat rechters alleen met goede motivatie kunnen afwijken.”
“Minimumstraffen voor gewelds- en zedendelicten.”
Geweld tegen hulpverleners extra zwaar straffen
FVD noemt één specifieke groep waarvoor zij een strafverzwaring willen: hulpverleners. Dit is de enige expliciete categorie waarbij een motief (in dit geval gericht op hulpverleners) tot een zwaardere straf leidt, maar dit is niet gelijk aan hate crimes in de juridische zin.
“We straffen geweld tegen hulpverleners extra zwaar, zodat zorgmedewerkers en agenten altijd veilig hun werk kunnen doen.”
GroenLinks-PvdA wil hate crimes (haatmisdrijven) zwaarder bestraffen door discriminatie als verzwarende omstandigheid wettelijk vast te leggen en een specifieke wet tegen hate crimes in te voeren. Ze pleiten voor strengere straffen bij discriminatie, betere opsporing en vervolging, en meer middelen voor het Openbaar Ministerie en discriminatierechercheurs. Hun visie is dat strengere straffen en betere handhaving noodzakelijk zijn om slachtoffers te beschermen en een duidelijke norm te stellen tegen haat en discriminatie.
Discriminatie en hate crimes zwaarder bestraffen
GroenLinks-PvdA kiest expliciet voor het zwaarder straffen van hate crimes door een aparte wet tegen hate crimes en het toevoegen van discriminatie als verzwarende factor. Dit moet duidelijk maken dat discriminatie en haatmisdrijven niet worden getolereerd en slachtoffers beter beschermen. De partij koppelt dit aan bredere maatregelen zoals betere aangifteprocedures en meer gespecialiseerde opsporing.
“Dankzij onze wet tegen hatecrimes kunnen we discriminatie zwaarder bestraffen.”
“Discriminatie straffen. Het OM krijgt meer middelen om discriminatiezaken te vervolgen.”
Meer middelen en expertise voor opsporing en vervolging
Naast strengere straffen wil GroenLinks-PvdA de aanpak van hate crimes versterken door meer discriminatierechercheurs, betere training van agenten en extra middelen voor het OM. Dit verlaagt de drempel voor aangifte en zorgt dat daders vaker worden opgespoord en vervolgd.
“We zorgen dat slachtoffers laagdrempelig aangifte kunnen doen bij getrainde discriminatierechercheurs.”
“We zorgen voor meer speciale discriminatierechercheurs om de drempel voor aangifte te verlagen, en trainen agenten om discriminatie beter te herkennen en etnisch profileren te voorkomen.”
NSC benoemt het bestrijden van discriminatie en het beschermen van slachtoffers van geweld als belangrijke thema’s, maar doet geen expliciet voorstel om hate crimes (haatmisdrijven) zwaarder te straffen dan andere delicten. Wel pleit NSC voor aparte strafbaarstelling van psychisch geweld (zoals bij femicide en homo-conversiehandelingen) en voor een strengere aanpak van discriminatie en antisemitisme. Concrete voorstellen over het zwaarder straffen van haatmisdrijven ontbreken.
Aparte strafbaarstelling van psychisch geweld
NSC wil psychisch geweld, waaronder handelingen voorafgaand aan femicide en homo-conversiehandelingen, apart strafbaar stellen om deze effectiever aan te pakken. Dit is gericht op betere bescherming van slachtoffers, maar niet specifiek op het zwaarder straffen van hate crimes als categorie.
“Er komt daarom een aparte strafbaarstelling voor het plegen van psychisch geweld, zodat handelingen voorafgaand aan femicide, maar ook ander psychisch geweld als homo-conversiehandelingen, effectief aangepakt kunnen worden.”
Bestrijden van discriminatie en antisemitisme
NSC benadrukt het belang van het tegengaan van discriminatie, antisemitisme en het beschermen van LHBTI’ers, maar koppelt dit niet aan zwaardere straffen voor haatmisdrijven. De partij zet vooral in op preventie, bewustwording en betere handhaving.
“We bestrijden alle vormen van discriminatie en zetten ons in voor een volwaardige acceptatie van LHBTI’ers in de samenleving.”
“Radicalisering en de dreiging van terrorisme vragen om permanente alertheid, inclusief de (gewelds)dreiging tegen Joodse personen en objecten door het oplaaiend antisemitisme.”
“We steunen de Strategie Bestrijding Antisemitisme.”
JA21 benoemt nergens expliciet dat haatmisdrijven (hate crimes) zwaarder bestraft moeten worden dan andere delicten. Hun programma richt zich op het zwaarder straffen van zware criminelen en ernstige gewelds- en zedendelicten in het algemeen, zonder onderscheid te maken voor haatmotieven. Er zijn geen concrete voorstellen of uitspraken over het zwaarder straffen van haatmisdrijven als aparte categorie.
Zwaardere straffen voor zware criminelen en geweldsdelicten
JA21 pleit voor strengere straffen voor zware criminelen en ernstige gewelds- en zedendelicten, maar maakt geen onderscheid voor haatmisdrijven. De partij ziet vergelding en afschrikking als belangrijke doelen van het strafrecht, maar noemt haatmotieven niet als verzwarende omstandigheid.
“JA21 wil zwaardere straffen voor zware criminelen. Wij doen dit omdat zware criminelen een grote belasting vormen voor de samenleving.”
“De invoering van minimumstraffen voor ernstige gewelds- en zedendelicten...”
“Altijd een onvoorwaardelijke gevangenisstraf voor plegers van ernstige gewelds- en zedendelicten.”
BIJ1 wil haatmisdrijven, waaronder racistische en fascistische uitingen, expliciet zwaarder straffen en wettelijk vastleggen. Ze pleiten voor strengere straffen voor haat- en geweldsmisdrijven, zoals blackface en doxxing, en willen deze aanpak verankeren in de wet om slachtoffers beter te beschermen en racisme en fascisme krachtig te bestrijden.
Haatmisdrijven wettelijk zwaarder straffen
BIJ1 kiest ervoor om haatmisdrijven, waaronder racistische uitingen als blackface en bedreigingen, expliciet zwaarder te bestraffen. Dit moet wettelijk worden vastgelegd om een krachtig signaal af te geven tegen racisme, fascisme en discriminatie, en om slachtoffers beter te beschermen.
“de wet vast dat we haatmisdrijven, waaronder ook blackface in de openbare ruimte, zwaarder bestraffen.”
“Neonazi- en fascistische groepen verbieden we. Er komen zwaardere straffen voor haat- en geweldsmisdrijven, waaronder doxxing (openbaar maken van iemands persoonlijke informatie) en bedreigingen.”
BVNL wil gewelds- en intimidatiezaken, waaronder die tegen kwetsbare groepen zoals jongeren, vrouwen, homo’s en Joden, strenger bestraffen met minimumstraffen en onvoorwaardelijke gevangenisstraffen. Hoewel het begrip "hate crimes" niet expliciet wordt genoemd, pleit BVNL voor harde aanpak van geweld en intimidatie met bijzondere aandacht voor slachtoffers van discriminatie en kwetsbare groepen. De partij stelt minimumstraffen voor en noemt expliciet strengere straffen bij intimidatie en zinloos geweld.
Minimumstraffen voor geweld en intimidatie tegen kwetsbare groepen
BVNL wil dat geweld en intimidatie, vooral tegen jongeren, vrouwen, homo’s en Joden, zwaarder wordt bestraft met minimumstraffen en onvoorwaardelijke gevangenisstraffen. Hiermee adresseert de partij het probleem van onveiligheid en discriminatie, en beoogt zij daders van dergelijke misdrijven af te schrikken en slachtoffers beter te beschermen.
“Ten einde straatgeweld en intimidatie, waar vooral jongeren, vrouwen, homo’s en Joden onder lijden, aan te pakken worden grootschalig undercoveragenten met bodycams ingezet. Bij intimidatie volgen onvoorwaardelijke gevangenisstraffen.”
“Op zinloos geweld komt een minimum gevangenisstraf van 1 jaar.”
De ChristenUnie erkent het belang van een harde aanpak van haatmisdrijven zoals antisemitisme, racisme en discriminatie, maar spreekt zich niet expliciet uit voor het zwaarder straffen van hate crimes in het algemeen. De partij noemt wel strengere straffen voor specifieke vormen van geweld (zoals huiselijk geweld en eerwraak) en monitort of de strafmaat voor antisemitische delicten verhoogd moet worden. De kern van hun visie is gericht op bescherming van slachtoffers, preventie en waar nodig het verhogen van straffen voor specifieke haatmotieven.
Strengere straffen voor antisemitische delicten mogelijk
De ChristenUnie monitort de effectiviteit van bestaande wetgeving rond antisemitische delicten en is bereid de strafmaat te verhogen als blijkt dat dit nodig is. Dit standpunt richt zich specifiek op antisemitisme als hate crime, niet op haatmisdrijven in brede zin.
“Het aangenomen initiatiefwetsvoorstel van de ChristenUnie dat een antisemitisch oogmerk bij delicten strafbaar stelt, wordt goed gemonitord. Als blijkt dat de strafmaat verhoogd of opsporing geïntensiveerd moet worden, doen we dat.”
Streng straffen bij huiselijk geweld, eerwraak en femicide
De partij pleit voor strenge straffen bij huiselijk geweld, eerwraak en femicide, die vaak een haatmotief kunnen hebben, maar noemt niet expliciet hate crimes als aparte categorie. De nadruk ligt op streng straffen van daders en het doorbreken van geweldspatronen.
“Daders van huiselijk geweld en eerwraak worden streng gestraft en met begeleiding en therapie willen we spiralen en patronen van geweld, die soms van generatie op generatie worden doorgegeven, doorbreken.”
D66 erkent dat haat en geweld tegen mensen vanwege hun geloof, afkomst, seksuele oriëntatie of genderidentiteit toeneemt en wil dit krachtig tegengaan. In het verkiezingsprogramma ligt de nadruk op preventie, betere opsporing, gespecialiseerde politiecapaciteit en extra beveiligingsmaatregelen, maar D66 doet géén voorstel om hate crimes (haatmisdrijven) zwaarder te straffen dan andere delicten. De partij kiest voor een aanpak gericht op bescherming, bewustwording en ondersteuning van slachtoffers, niet op het verhogen van straffen.
Investeren in opsporing en bescherming bij haatmisdrijven
D66 wil haatmisdrijven tegengaan door te investeren in gespecialiseerde rechercheurs, betere training bij de politie en extra beveiligingsmaatregelen voor risicogroepen en locaties. De partij ziet preventie, bescherming en bewustwording als de belangrijkste middelen, niet het verhogen van straffen. Het accent ligt op het voorkomen van herhaling en het ondersteunen van slachtoffers.
“Haat en geweld tegen mensen vanwege hun geloof, afkomst, seksuele oriëntatie of genderidentiteit neemt toe. Dat moet stoppen. We investeren in gespecialiseerde rechercheurs, betere training bij de politie en diversiteitsnetwerken, zoals Roze in Blauw, het Joods Politienetwerk en het Landelijk Caribisch Netwerk. We nemen extra beveiligingsmaatregelen waar dat nodig is, zoals bij moskeeën en synagogen.”
Geen voorstel voor zwaardere straffen bij hate crimes
D66 noemt nergens in het programma het zwaarder straffen van haatmisdrijven als beleidsmaatregel. De partij kiest expliciet voor "slimmer straffen" en alternatieven voor korte celstraffen, en legt de nadruk op preventie en re-integratie.
“D66 kiest voor slimmer straffen. Korte celstraffen – driekwart van de detenties duurt korter dan drie maanden – maken vaak meer kapot dan de straf rechtvaardigt. Daarom bieden we rechters de mogelijkheid om te kiezen voor langere taakstraffen of elektronische detentie. Dat is beter voor een goede terugkeer in de samenleving en we pakken het cellentekort aan, zodat zwaardere criminelen hun straf volledig uitzitten.”
De VVD wil hate crimes (haatmisdrijven) zwaarder straffen door het invoeren van een taakstrafverbod voor hate crimes en het opnemen van het discriminatoir aspect als strafverzwaringsgrond. Hiermee beoogt de partij een krachtiger signaal af te geven tegen geweld en intimidatie op basis van bijvoorbeeld gender of seksuele oriëntatie, en slachtoffers beter te beschermen.
Taakstrafverbod en strafverzwaring voor hate crimes
De VVD stelt voor om hate crimes, zoals geweld tegen vrouwen en LHBTIQ+’ers, zwaarder te bestraffen door het invoeren van een taakstrafverbod en het expliciet opnemen van discriminatie als strafverzwaringsgrond. Dit moet voorkomen dat daders wegkomen met lichte straffen en onderstreept het belang van bescherming van kwetsbare groepen.
“Naast het invoeren van het discriminatoir aspect als strafverzwaringsgrond moeten we toe naar een taakstrafverbod voor hatecrimes zoals het mishandelen of terroriseren van vrouwen en LHBTIQ+’ers.”
Extra zware straffen bij eergerelateerd motief
De VVD wil dat bij veroordelingen voor strafbare feiten met een eergerelateerd motief, net als bij terroristische motieven, extra zwaar wordt gestraft. Hiermee wordt erkend dat deze misdrijven een bijzonder ontwrichtend karakter hebben en daarom een hogere straf rechtvaardigen.
“Net als bij veroordelingen voor strafbare feiten waar sprake is van een terroristisch motief, willen wij dat bij veroordelingen voor strafbare feiten waar sprake is van een eergerelateerd motief extra zwaar wordt gestraft.”
Volt wil haatmisdrijven, waaronder discriminatoir gemotiveerde geweldsdelicten en hate speech, zwaarder bestraffen, zowel offline als online. Ze benadrukken het belang van gelijke behandeling en het krachtig tegengaan van discriminatie, racisme en uitsluiting. Hun visie is dat strengere straffen bijdragen aan een veiligere en meer inclusieve samenleving.
Haatmisdrijven en discriminatoir geweld zwaarder bestraffen
Volt vindt dat haatmisdrijven, inclusief online en intersectionele hate speech, strenger moeten worden bestraft. Dit standpunt komt voort uit de overtuiging dat discriminatie en geweld tegen minderheden een ernstige bedreiging vormen voor gelijke kansen en een inclusieve samenleving. Door zwaardere straffen te eisen, wil Volt een krachtig signaal afgeven dat discriminatie en haat niet worden getolereerd.
50PLUS benoemt in haar verkiezingsprogramma niet expliciet het zwaarder straffen van hate crimes (haatmisdrijven). Wel pleit de partij voor zware straffen bij fysiek, verbaal en digitaal geweld en agressie tegen specifieke groepen zoals hulpverleners, handhavers en politieke ambtsdragers. Er worden geen concrete voorstellen gedaan die direct betrekking hebben op het zwaarder straffen van haatmisdrijven in bredere zin.
Zwaardere straffen voor geweld tegen specifieke groepen
50PLUS wil dat plegers van fysiek, verbaal en digitaal geweld en agressie tegen hulpverleners, handhavers en politieke ambtsdragers zwaarder worden gestraft. Dit standpunt richt zich op de bescherming van deze beroepsgroepen, maar noemt hate crimes of haatmisdrijven niet expliciet en beperkt zich tot geweld tegen deze specifieke doelgroepen.
“Zware straffen voor plegers van fysiek, verbaal en ook digitaal geweld en agressie tegen hulpverleners, handhavers en politieke ambtsdragers.”